Zondag 19/09/2021

Opinie

Ecowijk of Eurowijk? Hoe dure projectontwikkelaars het Gentse woonbeleid kapen

Tom De Meester. Beeld rv
Tom De Meester.Beeld rv

Tom De Meester is lijsttrekker voor de PVDA in Gent.

Op het puin van het legendarische Ottenstadion in Gent verrijst straks, als een feniks uit de as, een gloednieuwe ‘ecowijk’. Windowdressing, jammer genoeg. Als de Gentse ecowijk al een ‘voorbeeldwijk’ is, dan vooral van een woonbeleid dat vrij spel geeft aan dure luxeprojecten, en buurtbewoners in de kou laat staan.

‘Ecowijk Gantoise’, een samenwerking tussen het Gentse stadsontwikkelingsbedrijf SOGent en projectontwikkelaar Bopro van AA Gent-voorzitter Ivan De Witte, moet “een voorbeeldwijk op vlak van duurzaamheid” worden, een “modelwijk voor de 21ste eeuw”. Helaas, de ‘Ecowijk’ dreigt vooral... een ‘Eurowijk’ te worden. Duurzaam, maar ook gewoon duur. Voor een appartement met 1 slaapkamer moet je minstens 240.000 euro neertellen, de prijs voor een gezinsappartement met 2 of 3 slaapkamers loopt op tot ver boven 300.000 euro. Aan een gezinswoning met 3 slaapkamers in de nieuwe Eurowijk hangt een prijskaartje van 422.000 euro, alle kosten inbegrepen. Wie kan dat betalen?

Hoe denkt de Gentse woonschepen Sven Taeldeman (sp.a) zo de groeiende wooncrisis in Gent te lijf te gaan? In plaats van te investeren in betaalbare woonprojecten die de oververhitte huizenmarkt kunnen afkoelen, geeft de Stad Gent, regisseur van het woonbeleid, vrij spel aan projectontwikkelaars en immomastodonten. Die hebben er uiteraard geen enkel belang bij om de groeiende wooncrisis in Gent aan te pakken. Integendeel, de hoge vastgoedprijzen drijven ook hun omzetcijfers op.

Onbetaalbaar mooi

Sociale woningen zijn in de hippe Ecowijk niet voorzien. De NV Bopro gaat voluit voor een “maximale realisatie van de grondwaarde”, en in dat plan is geen plaats voor sociale huisvesting. Dat de Stad Gent, die zich graag als sociaal-ecologische stad van de toekomst profileert, zonder gêne meegaat in die liberale marktlogica is bijzonder pijnlijk. Het Gentse bestuursakkoord belooft nochtans uitdrukkelijk ”een forse uitbreiding van het aantal sociale woningen. (…) Bij elk nieuwbouwproject met meer dan 20 wooneenheden eisen we dat 20% sociale huurwoningen voorzien worden.” Niet dus. Bij het stadsbestuur is te horen dat “de bouw van sociale woningen niet meer verplicht kan worden.” Maar ruim de helft van alle bouwgrond – 2,7 hectare om precies te zijn – heeft de Stad Gent zélf in bezit. Waarom bouwt Gent dáár geen sociale woningen?

In de Ecowijk zullen “naast marktconforme woningen ook budgetwoningen aangeboden worden voor gezinnen met een gemiddeld inkomen”, belooft SOGent. Het is maar wat je een budgetwoning noemt. Op de Tondelier-site, een vergelijkbaar stadsontwikkelingsproject, kost een ‘budgetappartement’ met drie slaapkamers tussen 266.309 en 301.937 euro, kosten inbegrepen. In de nieuwe stadswijk Oude Dokken betaal je 306.000 euro tot 348.000 euro voor een ‘budgetappartement ‘met twee slaapkamers, parkeerplaats inbegrepen. Begin er maar aan, met een doorsnee inkomen van 1.700 euro per maand.

Gebroken beloftes

De buurtbewoners rond de Ecowijk voelt zich ondertussen koud gepakt. Maar liefst 550 (!) gezinnen dienden een bezwaarschrift in. "Wij willen dat terrein absoluut zien ontwikkelen", zegt woordvoerder René Vermeir in de krant. “We willen daar een woonproject, maar dan wel het project dat de stad in 2013 heeft voorgesteld, na overleg met een klankbordgroep hier. Dat ging over 180 tot 200 woningen en een paar kleine appartementen.” Dat is inderdaad wat het schepencollege op de infovergadering van zaterdag 16 maart 2013 beloofde: “een ecologische en kindvriendelijke woonwijk met in totaal een 180 à 200 woningen, met nadruk op laagbouw. Er wordt tot maximum 4 verdiepingen gebouwd.”

Uit de verkavelingsaanvraag blijkt echter dat het uiteindelijke project de draagkracht van de buurt ver te boven gaat. Niet alleen komen er een pak meer woningen dan aangekondigd, er wordt ook hoger gebouwd dan beloofd: 4 tot 7 bouwlagen in plaats van 3-4. “Volgens het huidige plan komen er nu 300 woningen, waaronder een groot deel appartementen tot vijf verdiepingen hoog, commerciële ruimtes, en vooral, veel te weinig parkeerplaats.” De Ecowijk wordt “gekaapt door projectontwikkelaars”, aldus het buurtcomité. “Wie beslist zoiets? Is Ivan De Witte plots baas in de stad? Wie doet wie hier een plezier?"

Mag het ook democratisch?

Het is opmerkelijk hoe de stem van de buurtbewoners door het schepencollege gesmoord wordt. Dat we wijken moeten ‘verdichten’ om de bevolkingsgroei op te vangen is zeker. Maar mag dat democratisch, in co-creatie met de buurt? In plaats van bottom-up een innovatief toekomstplan uit te tekenen voor een duurzame én betaalbare woonwijk, kiest het stadsbestuur de kant van de projectontwikkelaars. Bezwaren van bewoners worden afgewimpeld met standaardmailtjes van kabinetten. Het stadsbestuur geeft niet thuis. Bewoners botsen op een blinde muur. “We vroegen een gesprek met de bevoegde schepen, maar we kregen geen gehoor”, getuigen buurtbewoners Johan Van Autreve en René Vermeir in de krant.

Het bulkt in het Gentse bestuursakkoord nochtans van de beloftes over “echte participatie en basisdemocratie”. “Een stad op mensenmaat met leefbare buurten begint bij de betrokkenheid van de Gentenaars met hun omgeving en hun wijk. Het is daarom belangrijk de Gentenaars een stem te geven in de ontwikkeling van en de veranderingen binnen hun wijk.”

In werkelijkheid wordt met de bekommernissen van de buurt niet de minste rekening gehouden. Zelfs het openbaar onderzoek is een pure formaliteit. Ja, iedereen mag een bezwaarschrift indienen, en het college van burgemeester en schepenen zal zich daar vast en zeker over buigen. Maar ondertussen hebben de immobiliënmakelaars de helft van de appartementen in de Ecowijk al verkocht, onder het goedkeurend oog van SOGent. Zelfs de gemeenteraad zit er voor spek en bonen bij. Niemand die nog weet waar de beslissingen écht genomen worden. Is dat de basisdemocratie die het stadsbestuur beloofde?

Groeiende woonkloof

Dat het stadsbestuur de winstlogica van betonboeren en immokantoren zomaar volgt roept veel vraagtekens op. Zo kan het niet verder. Huur- en koopprijzen swingen de pan uit. Bijna 10.000 Gentenaars staan op een wachtlijst voor een sociale woning. Er groeit écht een wooncrisis in onze stad.

De groeiende woonkloof vergroot de ongelijkheid en dreigt onze mooie stad doormidden te klieven. Luxeprojecten als de Ecowijk trekken hogere inkomens naar de stad, maar verdringen de gewone Gentenaars. Dure woonprojecten jagen bovendien de huizenprijzen in héél de stad de hoogte in, waardoor kwetsbare gezinnen maar ook steeds meer jonge tweeverdieners minder dan ooit een betaalbare woning vinden. Vijfig procent van de Gentenaars huren bovendien. Voor hen zijn de dure koopwoningen, hoe ecologisch verantwoord ook, géén oplossing. Ik hoor steeds meer gewone Gentenaars die hun koffers pakken, en buiten de stad een betaalbare woning zoeken. Is dat wat we willen?

Honderd procent betaalbaar

Gent heeft nood aan een stadsontwikkeling op mensenmaat. Natuurlijk moeten we energiezuinig en ecologisch duurzaam bouwen. Maar als dat privilege alleen voor de hogere inkomens blijkt weggelegd, dan maken we van Gent een exclusief eco-getto in plaats van een duurzame stad op mensenmaat.

Als we écht werk willen maken van de belofte in het bestuursakkoord om elke Gentenaar een betaalbare woning te bezorgen, dan moeten we van koers veranderen. In plaats van scheep te gaan met private projectonwikkelaars die enkel geïnteresseerd zijn in het dure marktsegment, moeten we samen werk maken van publieke investeringen in innovatief, duurzaam en betaalbaar wonen voor alle Gentenaars. Ecowijken die geen eurowijken zijn, maar duurzame woonwijken op mensenmaat. Honderd procent betaalbaar, duurzaam wonen: als we dáár nu eens een prestigeproject van maken?

Lees ook: Gentse Ecowijk: duurzaam maar niet sociaal (+)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234