Zondag 24/10/2021

Griekse crisis

Econoom fileert toespraak van Yanis Varoufakis

Yanis Varoufakis. Beeld AP
Yanis Varoufakis.Beeld AP

Yanis Varoufakis gooide zijn speech voor de Europese bewindslui online. Voor de leek draagt hij plausibele oplossingen aan. "Toch geeft hij niet de echte oplossingen voor de Griekse ellende", zegt Gert Peersman (UGent).

Negen bladzijden lang legt Varoufakis de nadruk op de enorme inspanningen die de Grieken leverden sinds 2008, het jaar dat de crisis het land in haar greep kreeg. Johan Van Overtveldt (N-VA), federaal minister van Financiën, wou niet reageren op zijn exposé, "omdat hij zijn ideeën enkel bracht op zijn site en niet in de Raad". Binnen de Belgische regering wordt de gelekte tekst afgedaan als een slinkse zet van Varoufakis. Daarom de meest treffende citaten, met een oordeel van econoom Peersman.

Varoufakis: "Als het gaat over belastingverhogingen of bezuinigingen op de pensioenen en de lonen, dan heeft Griekenland al meer gedaan dan eender welk land in vredestijd. We hebben een nieuwe cultuur van belasting betalen nodig. Geen hogere btw."

Peersman: "Toch een lichte overdrijving van Varoufakis. Wat wel klopt, is dat door de grootschalige belastingfraude steeds dezelfde Grieken worden uitgeperst. Een hogere btw is een makkelijke manier om de belastingen te innen en minder schadelijk dan inkomensbelastingen. Veel beter is het aanpakken van fraude zodat iedereen belastingen betaalt, maar daarvoor zijn de Griekse belastingcontroleurs niet uitgerust. Experts, uitgestuurd door Europa, zouden kunnen helpen."

Varoufakis: "Veel kritiek kregen we ook al voor het terugschroeven van de hervormingen van de arbeids- markt. Is dit een linkse fixatie die de efficiëntie op het spel zet? Absoluut niet. Neem alleen al de parttime-werknemers die 300 euro per maand krijgen en die gedwongen worden fulltime aan de slag te gaan."

Peersman: "Het probleem is dat de Grieken wel hun lonen hebben doen dalen, maar niet de prijzen van hun producten. Daardoor is de koopkracht compleet gefnuikt en is er geen verbetering van de concurrentiekracht. Opnieuw kozen Europa en Griekenland hier voor de snelle prikkel. Het is veel makkelijker de arbeidsmarkt te hervormen dan de productmarkten. Monopolies, handelsbarrières en deregulering zijn veel lastiger aan te pakken."

Varoufakis: "Ongeveer een miljoen families overleeft met het schamele pensioen van hun grootmoeder of grootvader omdat alle andere familieleden werkloos zijn. Als je dat ene pensioen nog wegneemt, belandt die familie op straat."

Peersman: "Varoufakis speelt hier wat op het sentiment. Nog geen enkele minister heeft geëist dat de pensioenen nog verder de dieperik in duiken. Europa eist wel, en terecht, dat de pensioenleeftijd stijgt. Zo gaat de pensioenfactuur voor de overheid naar beneden en blijft de gepensioneerde buiten schot."

Gert Peersman (UGent). Beeld Jelle Vermeersch
Gert Peersman (UGent).Beeld Jelle Vermeersch

Varoufakis: "Een diepe en permanente hervorming van ons systeem dringt zich op. De eerste stap kan een automatisch schuldplafond zijn. De tweede stap een rationalisatie van de Griekse schuldaflossing. De derde stap een investeringsprogramma dat de economie doet herrijzen."

Peersman: "Hier hebben de Grieken de geloofwaardigheid tegen. Vandaag geldt er de facto al een schuldplafond, waardoor ze financiering nodig hebben. Toch komen ze daar steeds op terug. Hun leningen zijn al uitgespreid over de tijd. Ze betalen minder rente dan pakweg Frankrijk. Eigenlijk gaan zowel Europa als Griekenland hier voorbij aan de essentie. De nadruk zou moeten liggen op het economisch herstel via investeringen uit heel Europa. In combinatie met niet al te felle besparingen en hervormingen in productmarkten kan het land er dan bovenop komen met minimale pijn."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234