Dinsdag 07/07/2020
Een verlaten winkelstraat.

EconomieCoronacrisis

Economische alarmbellen gaan nu echt af: ‘De bodem is weggeslagen’

Een verlaten winkelstraat.Beeld Thomas Sweertvaegher

Nooit eerder waren gezinnen zo pessimistisch over de economische situatie en over hun eigen financiële vooruitzichten. Ondernemers delen dat sombere perspectief. 

De coronacrisis zorgt voor een ongeziene ineenstorting van het vertrouwen van de consument. Bovendien blijkt een op de acht gezinnen financieel ‘uiterst kwetsbaar’ voor de crisis, met een inkomensverlies van ten minste 10 procent en slechts een kleine spaarbuffer. Dat blijkt uit het maandelijkse onderzoek van de Nationale Bank van België. Nooit eerder zakte het consumentenvertrouwen zo snel en zo diep terug.

Ook bij de werkgevers is het pessimisme over de coronacrisis historisch te noemen. Zo is de kmo-barometer van zelfstandigenorganisatie Unizo naar zijn laagste peil gezakt sinds de eerste meting in 1987. “Dit toont aan dat de crisis door merg en been snijdt”, zegt Unizo-topman Danny Van Assche.

Volgens Hans Bevers, hoofdeconoom van vermogensbeheerder Degroof Petercam, zien we nu volop de gevolgen van het op slot doen van de economie en samenleving. “Een terecht besluit, om het virus in te dijken, maar dat dit een zware impact zou hebben was te voorspellen.” Ivan Van de Cloot, hoofdeconoom van Itinera, zegt dat de bodem onder de economie is weggeslagen. “We zitten in vrije val, en functioneren nu in een omgeving van een lockdown. Dat betekent dat we dit konden verwachten. De vraag is nu hoe tijdelijk het allemaal is?”

Sociaal bloedbad

De verplichte sluiting van niet-voedingswinkels heeft een enorme impact op de sector, zo becijferde handelsfederatie Comeos. Elke dag gaat er 139 miljoen euro omzet verloren in de non-food. Op een maand tijd – want zo lang duurt de lockdown al – gaat het om meer dan 3,3 miljard euro, waarbij rekening werd gehouden dat nog ongeveer 10 procent van de omzet (online) kan worden gerealiseerd. Gedelegeerd bestuurder Dominique Michel zegt dat, als de huidige lockdown nog even aansleept, verscheidene bedrijven dit niet overleven. “Het gaat niet alleen om kleine zaken, maar ook om middelgrote. We zitten momenteel met een gezondheidscrisis, laat die geen sociaal bloedbad worden”, klinkt het.

De impact van de sluiting treft niet alleen de bedrijven zelf, maar ook de staatskas. Per week verliest die volgens Comeos 100 miljoen euro aan btw- en RSZ-inkomsten vanuit de handelssector. “De handel is de grootste werkgever van het land. En nergens werken zoveel mensen die minder gekwalificeerd zijn. Het zijn die mensen die de komende maanden hun job dreigen te verliezen als gevolg van faillissementen.” 

Beeld Thomas Sweertvaegher

Toch lijkt een snel herstel niet meteen mogelijk, waarschuwt Ivan Van de Cloot: “We zijn volop aan het zoeken naar een coronaproof economie. Dat is niet hetzelfde als een coronavrije economie. Niet elke sector zal er hetzelfde uitzien en weer op zijn zelfde niveau als weleer kunnen functioneren. Het heeft geen zin om onbesuisd te starten.”

De economische malaise laat zich wereldwijd aanvoelen. De stilgevallen vraag naar olie zorgde voor een nooit eerder geziene krimp van de handelsprijzen. Een vat olie van de Noordzee-soort Brent – belangrijk voor de Europese markt – noteert rond de 20 dollar, het laagste niveau sinds december 2001. Een vat van de Amerikaanse oliesoort WTI werd zelfs tegen fors negatieve prijzen verhandeld. De crash van de olieprijzen vertaalt zich ook op de beursvloeren. Over Brussel tot Parijs, Londen en New York staan de indexen tussen de 2 tot meer dan 3 procent in het rood.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234