Maandag 20/09/2021

Economisch onheil komt uit het Oosten

Beurzen kelderen en de koersen van valuta's zijn in een vrije val geraakt. Opnieuw is er paniek op de financiële markten. Dit keer komt het onheil uit het Oosten.

1. Hoe goed of slecht gaat het met de Chinese economie?

Dat weet niemand precies. De officiële statistieken worden nogal eens door de partij voor politieke doeleinden gemanipuleerd. Vooralsnog wordt officieel gezegd dat de groei dit jaar nog kan uitkomen op 7 procent van het bruto binnenlands product (bbp).

Analisten in de markt gaan uit van een echte groei - fluistergroei genoemd - van 4 procent voor 2015, wat erop zou duiden dat de Chinese economie na de boom de gevreesde harde landing zal maken. Signalen daarvoor zijn de paniek op de beurzen, de snel dalende export en de devaluatie van de yuan, de Chinese munt, met 4,5 procent vorige week. Vrijdag werd bekend dat de inkoopmanagersindex voor de industrie, die het vertrouwen van bedrijven in de toekomst meet, op het laagste niveau in zeven jaar is uitgekomen.

Gisteren kwam het nieuws dat de Volksbank van China aan maatregelen werkt die banken in staat moeten stellen meer geld uit te lenen aan het bedrijfsleven. Zo wil de centrale bank voorkomen dat de scherpe waardedaling van de yuan, die het land minder aantrekkelijk maakt voor buitenlandse investeerders, een zware rem zet op de economische groei.

2. Heeft dat ook invloed op de rest van de wereldeconomie?

Jazeker. De economie van China is na die van de Verenigde Staten de grootste ter wereld en ze is veruit de grootste van de opkomende landen. Maar nog belangrijker: China is het trekpaard van de wereldeconomie sinds de kredietcrisis van 2007 en 2008. Het is de belangrijkste afzetmarkt voor grondstofleveranciers zoals Brazilië, Australië, de Centraal-Aziatische republieken en Afrikaanse landen, en voor producenten van kapitaalgoederen zoals Duitsland en Japan.

Daarnaast zijn de Chinese consumenten belangrijk geworden voor veel westerse multinationals, zoals de Duitse auto-industrie, Amerikaanse smartphoneproducenten en Nederlandse voedingsmiddelenbedrijven.

Maar vooral de omliggende landen worden zwaar getroffen. Donderdag besloot Kazachstan de koers van de eigen munt, de tenge, los te laten. Prompt kelderde die met 22 procent. Vietnam heeft de dong gedevalueerd. Ook de koersen van de Turkse lira en de Zuid-Afrikaanse rand zijn in een vrije val geraakt.

3. In de VS gaat het toch goed? Volgende maand zou daar voor het eerst sinds de crisis de rente weer worden verhoogd.

De Amerikaanse economie heeft zich goed hersteld. En vooral de daling van de werkloosheid lijkt spectaculair. Maar dat heeft niet geleid tot het weer aantrekken van de lonen. De inflatie ligt ver onder de doelstelling van 2 procent die de Fed -de Amerikaanse centrale banken - zich heeft gesteld.

De Fed wil graag in september de rente verhogen met een kwart procentpunt als signaal dat de economie uit de crisis is. Maar dat besluit lijkt steeds twijfelachtiger te worden nu China problemen heeft, de Amerikaanse schalie-olietak dreigt in te storten en een nieuwe kapitaalvlucht naar de dollar onwenselijk lijkt. "Als de rente toch wordt verhoogd - en die kans is nu fiftyfifty - zal het als non-event worden gepresenteerd", zeggen experts.

4. China heeft gigantische reserves. Zijn we niet te pessimistisch?

China heeft naar schatting 3,5 biljoen dollar aan deviezenreserves. Het zal zeker niet bij het Internationaal Monetair Fonds hoeven aankloppen voor leningen. Er is grote vooruitgang gemaakt. Maar het bbp per inwoner is lager dan dat van Columbia, Servië of de Dominicaanse Republiek en de helft van dat van Griekenland.

Er zijn 675 miljoen arme boeren. De bevolking vergrijst snel. Ook kampt China met corruptie, geringe innovatie en emigratie van de rijke elite die hun geld naar het Westen verkassen. Het grootste risico is dat het land nog de transitie van dictatuur naar democratie moet maken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234