Vrijdag 18/06/2021

Economisch noodplan zet Israëlisch kabinet op de helling

Sharon ontslaat Shas-ministers, maar wil voorlopig niet van vervroegde verkiezingen horen

Brussel

Eigen berichtgeving

Vandaag probeert het Israëlische parlement, de Knesset, een tweede keer een meerderheid te halen voor het economisch noodplan dat de regering-Sharon heeft uitgedokterd. In totaal moet Israël, waar de economie door de aanhoudende onrust in de regio zware klappen kreeg, 13 miljard sjekel zien te besparen, zo'n 2,9 miljard euro. Een eerste stembeurt, maandag, kreeg Sharons bonte coalitie al niet voor elkaar. De religieuze Shas-partij stemde tegen. Prompt zette de premier de Shas-excellenties aan de deur. Een regeringscrisis dreigt.

Er hangen donderwolken boven de brede coalitie van nationale bijna-eenheid in Israël. Een besparingspakket dat onder meer korte metten maakt met een fiks deel van het kindergeld voor orthodoxe, niet aan de militaire dienstplicht onderworpen families, heeft de woede gewekt van de religieuze Shas-partij van rabbijn Ovadia Yosef. Shas, goed voor zeventien van de honderdtwintig zetels in de Knesset en meestal incontournable bij regeringsformaties, weigerde het pakket goed te keuren.

Op die manier reduceerde Shas de steun aan het kabinet-Sharon tot maximaal zestig Knesset-zitjes. Gisteren werd in de parlementaire wandelgangen druk overleg gepleegd over hoe het nu verder moet. Een tweede stembeurt, vandaag, kan opheldering brengen, al is minister van Financiën Silvan Shalom niet van plan veel water bij de wijn te doen. "Het ligt niet in mijn bedoeling de stemmen van Shas te kopen", gaf hij op de radio van het Israëlische leger te kennen.

Zoals de wet bepaalt als coalitieleden de regering niet langer steunen, heeft Ariel Sharon zowel minister van Binnenlandse Zaken Eli Yishai, minister van Volksgezondheid Nissim Dahan, minister voor Jeruzalemse Aangelegenheden Eli Suissa als minister van Arbeids- en Sociale Zaken Shlomo Benizri de laan uitgestuurd. Hun ontslag en dat van een handvol onderministers gaat echter pas na 48 uren in, vandaag dus, een tijdsspanne die volop benut werd om de brokken alsnog gelijmd te krijgen. Blijven Shas en Sharon bij hun standpunt, dan moet de premier naar een nieuwe coalitiepartner op zoek. Als die zoektocht niets oplevert, kunnen vervroegde verkiezingen niet worden uitgesloten.

Daarop stuurt onder meer Shinui aan, de kleine antireligieuze partij die zes zetels in de Knesset telt en zou kunnen worden aangesproken om zich, na het vertrek van Shas, bij Sharons coalitie te voegen. Daarmee zou een voorlopig punt gezet worden achter een politieke traditie waarbij de religieuzen, die de Israëlische regeringen vele privileges wisten te ontfutselen in ruil voor regeringsdeelname, de Israëlische politieke klasse steevast gijzelden.

"De Shas-ministers hebben een rode lijn overgestoken", zei Sharon maandagavond na de stemming. "Ik zal niet langer dulden dat ze mij chanteren. We moeten hun tonen wie hier de baas is, en waar de rode lijn ligt." Shas, dat grote steun geniet onder de verpauperde sefardische religieuzen en zich als weldoener voor de armen opwerpt, zegt dan weer geen verraad te willen plegen tegenover zijn kiezers. Toch maakten zowel Sharon als Shas er een punt van niet op nieuwe verkiezingen aan te willen sturen.

Voor de nochtans populaire Sharon was de stemming van maandag de tweede opdoffer in een week tijd. Op een Likoed-congres kreeg ex- en would-be premier Benjamin Netanyahu het partijbestuur zover tegen het vooruitzicht op een onafhankelijke Palestijnse staat te stemmen. Sharon, zelf een rabiate anti-Palestijn, ziet zo'n staat wel zitten, zij het dan onder erg strikte, Israëlische voorwaarden. (LD)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234