Woensdag 17/07/2019

Europese Unie

Economen waarschuwen voor nieuwe eurocrisis: "Italië zet muntunie op losse schroeven"

De eurosceptische vicepremier en Lega-topman Matteo Salvini heeft, bij monde van zijn economisch adviseur, gepleit voor een eigen munt.  Beeld REUTERS

De Italiaanse balorigheid houdt de hele eurozone in haar greep. Na de Italiaanse begroting dit jaar even in het rood te laten duiken, belooft premier Conte de overheidsschuld versneld af te bouwen. Maar is dat voldoende? "Het voortbestaan van de muntunie hangt ervan af."

"Italië is een stichtend lid van de Europese Unie en de monetaire unie, en ik herbevestig dat de euro onze munt is." De Italiaanse premier Giuseppe Conte moest gisteren in allerijl een brand blussen, nadat een lid van de regeringscoalitie gealludeerd had op een exit uit de euro. Claudio Borghi, economisch adviseur van Lega-topman Matteo Salvini, had op de Italiaanse RAI-radio gepleit voor een eigen munt. 

Na zijn uitspraak klom de Italiaanse tienjaarsrente tot 3,4 procent, het hoogste peil sinds maart 2014. Daardoor wordt de torenhoge staatsschuld van het land alleen maar duurder om te bekostigen. De Milanese aandelenbeurs zakte verder weg, terwijl ook de euro terrein verloor.

Na een bijzondere ministerraad verklaarde Conte dat de regering bij de begrotingsopmaak voorziet in een versnelde daling van de schuld, "op een constante manier de volgende drie jaar".

Balorige leerling

Maar is dat voldoende? De zenuwachtigheid op de financiële markten heeft  alles te maken met de beslissing van Rome om de komende drie jaar het begrotingstekort te laten uitkomen op 2,4 procent van het bruto binnenlands product, in plaats van de 0,8 procent die de vorige regering had vooropgesteld. Die ontsporing van de begroting is in tegenspraak met de Europese begrotingsregels. De Europese Commissie liet zich dan ook al negatief uit, maar de Italiaanse regering lijkt zich daar niks van aan te trekken. 

Integendeel, vicepremier en Lega-leider Matteo Salvini zegt dat de waarschuwende woorden van de Europese Commissie – en dus niet zijn eigen beleidsvoornemens – de financiële markten zo op hol doen slaan. "Ik praat alleen met nuchtere mensen", sneerde Salvini over Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, die waarschuwde voor Griekse toestanden. Italië gedraagt zich als een balorige leerling in de Europese klas, die zich weigert te schikken naar het schoolreglement.

"Het voortbestaan van de muntunie hangt af van Italië", zegt Peter De Keyzer, hoofdeconoom van adviesbureau Growth Inc onomwonden. "Het beheersen van de crisis in een klein landje als Griekenland heeft de eurozone bijna kopje-onder geduwd. Als Italië slagzij maakt, is de muntunie reddeloos verloren. En het punt is dat zowel de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank (ECB) als Italië dat beseffen. Wat je nu ziet is pure chantage van de Italianen." 

Ook Tom Simonts, hoofdeconoom van KBC Groep, zegt dat hier een ernstige eurocrisis in de maak is. "Deze powerplay van de Italiaanse regering zet de hele muntunie op losse schroeven. Het is een bedreiging voor zowel het financiële systeem, wegens de abominabele staat van de Italiaanse banken. Maar tegelijk ook voor de hele Unie, die meegesleurd wordt. De Europese autoriteit wordt uitgedaagd. Dit is dissidentie van de hoogste graad. Zonder regels heb je geen monetaire unie meer. Zo simpel is het."

Als het begrotingstekort de schuldgraad doet toenemen, zullen de kredietbureaus hun prognoses verlagen. Eind oktober komen Standard & Poor's en Moody's met hun nieuwe rating. Dat is belangrijk, want als die verlaagd wordt, waar het naar lijkt, zullen heel wat grote beleggers zoals pensioenfondsen of verzekeraars niet langer mogen beleggen in Italiaans papier. Wat de rente nog meer doet opveren, en de overheidsschuld nog meer opjaagt. 

Peter De Keyzer denkt dat Italië en Europa midden oktober bij de begrotingscontrole uiteindelijk een soort van compromis zullen bereiken. "Maar in de praktijk zal de Italiaanse populistische regering haar zin doen. En steven je zo af op een heus conflict." 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden