Zaterdag 25/06/2022

AchtergrondEconomie

Echte loonsverhoging? Die kunt u de volgende vijf jaar wellicht vergeten

null Beeld Shutterstock
Beeld Shutterstock

De volgende drie tot vijf jaar zal er in ons land weinig marge zijn om te onderhandelen over extra loonsverhogingen. Door de automatische indexering groeit er immers een loonhandicap met onze buurlanden. Maar toch leggen de vakbonden zich daar niet zomaar bij neer.

Dimitri Thijskens

België is een van de weinige landen waar er een automatische loonindexering geldt. Dit betekent dat onze lonen automatisch stijgen als het algemene prijsniveau toeneemt. Door de enorme toename van de energieprijzen zullen de reële lonen in ons land in 2022 met 7 procent stijgen, in de eurozone wordt een toename van 3 procent verwacht. En dat zorgt er dus voor dat de concurrentiekracht van onze bedrijven afneemt

Om dat te temperen is er de zogenaamde loonnormwet. Daarbij wordt na een vergelijking met de buurlanden vastgelegd hoeveel de lonen maximaal kunnen stijgen bovenop de index en dat wordt afgeklopt binnen het interprofessioneel overleg (IPA) tussen werkgevers en werknemers. Naar alle verwachting zal daar de volgende jaren niet zoveel ruimte voor zijn, alles hangt af van hoe snel de lonen in onze buurlanden de hoogte zullen ingaan.

“Er zal als het ware een stolp op de loononderhandelingen worden gezet”, zegt arbeidseconoom Stijn Baert (UGent). “Dit betekent dat er inderdaad heel weinig marge zal zijn. Het zal naar 0 procent gaan of zelfs negatief om gelijke tred te houden met de ons omringende landen. En dat zal de spanningen toch op scherp zetten binnen de regering, omdat het echt over de corebusiness gaat van de partijen: koopkracht versus concurrentiekracht.”

Over een indexsprong wordt er niet echt gesproken, zelfs de liberalen lijken er niet echt voor gewonnen. Bij Vooruit valt te horen dat ze best wel tevreden zijn met hoe de loonindexering ervoor gezorgd heeft dat de Belgische werknemers er de afgelopen maanden meer op vooruitgegaan zijn dan in de buurlanden. Daar moet immers over elke loonstijging onderhandeld worden. De loonnormwet vormt niet meteen voorwerp van discussie, een soort van modus vivendi dus. Vraag is natuurlijk hoe de PS zal reageren, met de hete adem van de PTB in hun rug.

Winstcijfers bedrijven

Maar binnenkort zal het thema sowieso parlementair behandeld moeten worden. “We hebben met alle vakbonden een parlementair verzoekschrift ingediend, waarvoor we 85.000 handtekeningen verzameld hebben”, zegt David Van Bellinghen, woordvoerder van het ACV. “Hierdoor zal de loonnormwet – wat ons betreft sjoemelsoftware – sowieso besproken worden in commissie en in de plenaire vergadering van de Kamer.”

“Zeker sinds de aanpassing van deze wet in 2017 zijn de marges veel te klein geworden”, zegt ABVV-woordvoerster Gina Heyrman. “Wat ons betreft is het dus helemaal geen uitgemaakte zaak dat er volgend jaar niks bovenop de index zal komen. Vanaf december is er overleg binnen het IPA en dan zullen we zien welk cijfer er op tafel komt. Of we deze eis nu niet even in de koelkast steken in deze moeilijke tijden? Als je de winstcijfers van de bedrijven bekijkt, dan kan je toch niet zomaar aannemen dat ze het moeilijk hebben?”

Zelfs als de loonnorm zou uitkomen op 0 procent hebben de goed draaiende sectoren nog wel bepaalde instrumenten om hun werknemers te belonen. “Denk bijvoorbeeld aan een extra verlofdag of andere soortgelijke voordelen. In België is hier altijd wel een mouw aan te passen”, besluit Baert.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234