Dinsdag 15/06/2021

ECB

ECB begint met opkopen: op naar de volgende zeepbel?

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

Vandaag vuurt de Europese Centrale Bank voor het eerst haar bazooka af, het omstreden opkoopprogramma dat de economische groei moet opkrikken. Maar op de financiële markten stijgt de bezorgdheid voor zeepbellen. "We belanden stilaan in een heel gevaarlijke situatie."

Zestig miljard euro per maand. Dat bedrag pompt de ECB vanaf vandaag door aderen van het financiële systeem. Door het opkopen van staatsobligaties, zeg maar leningen aan overheden, hopen de hoge heren in Frankfurt een duwstart te geven aan de Europese economie en zo de inflatie wat op te krikken.

Nog voor voorzitter Mario Draghi de operatie - bekend als 'kwantitatieve versoepeling' - eind januari aankondigde, namen beurzen al een voorschot op de verwachte winst. Want door het verder drukken van de rente dwingt de ECB ons om het geld op onze spaarboekjes ofwel te spenderen ofwel te investeren door aandelen op te kopen. Vraag is natuurlijk of die tocht naar beleggingen niet stilaan gevaarlijke proporties begint aan te nemen.

Kortsluitingen

Beurzen zijn wereldwijd immers al een tijdje aan het feest. Zeker in de Verenigde Staten, waar de centrale bank onlangs een gelijksoortig opkoopprogramma na vijf jaar stopzette. Zo brak de technologiebeurs Nasdaq vorige week door de symbolische grens van 5.000 punten, exact vijftien jaar na het barsten van de internetzeepbel, nog altijd een van de grootste beurscrashen van de afgelopen decennia. Toen verloren miljoenen Amerikanen, van kappers tot gehaaide hedgefondsmanagers, miljarden dollars aan de internetgekte.

Onlinebedrijfjes, vaak niet meer dan een paar pc's in een gehuurde ruimte, beloofden hen fabuleuze winsten. Tot de bel barstte en eens gehypete aandelen van Pets.com en Webvan roemloos ten onder gingen. De financiële geschiedenis was weer illusie rijker.

Nochtans bulkt dat verleden van kortsluitingen op de beurzen, de een al wat bloediger dan de andere. En altijd klinkt dezelfde riedel: 'Deze keer is het anders, nu zijn die hoge aandelenkoersen echt wel op iets gestoeld.'

Die hardleersheid bleek vorige week opnieuw in de commentaren over een nieuwe technologiezeepbel op de Nasdaq-beurs. Want bedrijven zoals Apple zijn heus geen luchtkastelen, en de overgrote meerderheid van techbedrijven is winstgevend en keert dividenden uit. Toegegeven, dat een bedrijf zoals Snapchat - een app die het mogelijk maakt berichtjes en foto's meteen te verwijderen - miljarden waard is zonder iets te produceren, klinkt absurd. Maar dat zijn, uiteraard, de uitzonderingen.

Somber beeld

Zou het? Zijn de aandelenkoersen wereldwijd niet overvalued, overbought, overbullish? KBC-hoofdeconoom Koen De Leus ziet de bel alvast ooit barsten. "Alleen weet niemand wanneer. Bovendien herhaalt een zeepbel zich nooit in dezelfde sector. In 2000 was het de dotcom, in 2008 de vastgoedmarkt; je kunt er gif op innemen dat de volgende correctie zich elders zal manifesteren. Zo vertoont de obligatiemarkt volgens mij heel wat tekenen van een zeepbel. Het hoeft dus niet per se om aandelen te draaien. Niemand zal ontkennen dat de Amerikaanse beurzen stilaan hun hoogtepunt hebben bereikt. In Europa zie ik toch nog wel wat marge, daar kun je als belegger nog even op meesurfen. Maar onvermijdelijk zullen ook hier de koersen opnieuw zakken."

Vraag is met welke gevolgen. Een beurscorrectie laat wat hete lucht uit de ballon. Een crash sleurt in extreme gevallen de hele economie met zich mee. "Ik vrees toch dat we in een gevaarlijke situatie zijn aanbeland", duidt Sylvester Eijffinger, hoogleraar financiële economie aan de universiteit van Tilburg. "Niet alleen zitten we nu al met een zeepbel, het beleid van de ECB zal die alleen maar doen groeien. Aandelenmarkten zijn nooit in evenwicht. Aandelen zijn in het algemeen ofwel overgewaardeerd, ofwel ondergewaardeerd. Zolang de koersen stijgen, is het als individu rationeel om te blijven meegaan, tot bij een omslag iedereen schade ondervindt.

"Het grote verschil is dat we groei nu massaal forceren met een beleid zoals dat van de ECB. Mijn excuses, economische groei komt van bedrijven, van onderuit. We zullen hiervoor een prijs betalen. Een somber beeld, maar helaas de realiteit."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234