Vrijdag 02/12/2022

Blik op BelgiëBrussel

E-step blijkt drama voor het klimaat te zijn, en toch weet niemand hoeveel e-steps er rondrijden in België

De e-step is niet meer weg te denken uit het stedelijke straatbeeld. Beeld Tim Dirven
De e-step is niet meer weg te denken uit het stedelijke straatbeeld.Beeld Tim Dirven

E-steps lijken een handig vervoersmiddel, of zelfs een tof speeltje. Maar steeds meer wordt ook de keerzijde van de elektrische step duidelijk.

Jean-Paul Mulders

Ik herinner mij nog goed de eerste die ik zag. Er stond een jongen op met de neus in de lucht en een meisje met lange blonde haren, die wapperden in de wind. Innig zoefden ze door de nachtelijke straten van Brussel. Het deed mij denken aan die scène uit Titanic, waarop een jongeman zich king of the world voelt op de boeg van het rampschip.

‘E-step’ wordt het ding genoemd, maar het Franse woord roept meer nostalgie op: ‘trottinette électrique’. Sinds ik mijn eerste zag, zijn er ontelbaar veel bijgekomen want ze planten zich voort als konijnen. In grote steden liggen ze soms op onoverzichtelijke hopen. De e-step is hip, maar ook een bron van ergernis en ongevallen. Soms wordt ze opgefokt. In Wolvertem en Mechelen zijn bestuurders ­betrapt met e-steps die 100 kilometer per uur konden.

Het vlotte vehikel blijkt bovendien niet zo milieuvriendelijk als het eruitziet. Volgens Amerikaans onderzoek worden e-steps gemiddeld slechts 28 dagen (!) oud voor ze uit circulatie worden genomen. Ook dichter bij huis leverde onderzoek van de Franstalige Brusselse universiteit ULB verrassende resultaten op. Elektrische deelsteps van platformen zoals Lime, Circ of Dott bleken met hun korte ­levensduur – gemiddeld 7,5 maanden – vervuilender dan de klassieke vervoersmiddelen die zij vervangen.

Stepjeskerkhof

E-steps produceren het equivalent van 131 gram CO2 per gereden kilometer, waarvan 79 procent tijdens de vervuilende productiefase aan de andere kant van de wereld, vaak in China. Bij de transportmiddelen die de step vervangt (fiets, openbaar vervoer of zelfs een eigen auto) is dat slechts 110 gram. En dan hebben we het nog niet over de manier waarop de stepjes, kriskras verspreid over de stad, ’s nachts worden ingezameld met vervuilende dieselwagens.

Intrigerend is de vraag waar de stepjes aan het einde van hun korte leven naartoe gaan. Bestaat er een stepjeskerkhof, zoals de plek waar olifanten volgens de legende naartoe trekken wanneer ze hun einde voelen naderen? Het valt niet mee om dat te achterhalen. Deelstepbedrijven blinken niet uit in transparantie. Ze verstoppen zich achter websites en reageren niet op berichten. “Ik wil wel niet vernoemd worden”, zegt een woordvoerder die ik kort aan de telefoon krijg. Oké dan. Ik belde maar voor stepjes, niet voor drugs of vrouwenhandel.

Lees ook

‘No-go-zones’ waar e-steps automatisch stilvallen: Antwerpen en Brussel hebben genoeg van step-hinder

In Nederland is de e-step verboden, maar bij ons is het zoals wel vaker nog een beetje de Far West. Bewindslieden horen het in Keulen donderen als je vraagt hoeveel stepjes er nu eigenlijk rondrijden en wat ermee gebeurt zodra ze afgeschreven zijn. “Ik zou het u ook niet kunnen zeggen”, reageert de woordvoerder van de Brusselse schepen van Mobiliteit. “We hebben nog maar juist beslist dat ze niet op het voetpad mogen rijden.”

Recyclage

“Bedrijven die in ons land elektrotoestellen op de markt brengen en uit de markt halen, moeten dat melden”, antwoordt Stijn Ombelets van Recupel diplomatisch. “Over het algemeen verloopt dat goed. Voor nieuwe bedrijven, die vaak internationaal en online werken, duurt het wat langer vooraleer iedereen in orde is.”

Ook Jan Verheyen van OVAM tast in het duister over het bestaan van een stepjeskerkhof. Wel wijst hij mij op het bestaan van de Groupe Comet in Wallonië, een bedrijf waar ‘les trottinettes foutues’ gedemonteerd worden ter recyclage door werklozen die geen recht op een uitkering meer hebben.

Het betreft maar een kleine minderheid van de steps en ze zijn er niet dol op die samen in beeld te brengen. “Dat ligt wat moeilijk voor onze opdrachtgevers”, zegt de verantwoordelijke vriendelijk. “Het is niet goed voor hun imago als we zoveel kapotte steps samen laten zien.”

De stepjes van Brussel worden niet gerecycleerd bij Comet. Het blijft een mysterie waar die na hun korte bestaan naartoe trekken. Wel lees ik dat er eens veertig uit het kanaal zijn opgevist.

Ik denk terug aan die magische scène uit Titanic, en hoe de romantiek ook daar werd achterhaald door de wrede werkelijkheid. ‘Un train peut-en cacher un autre’, lees je aan Franse spoorwegovergangen. Voor la trottinette électrique is dat niet anders.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234