Dinsdag 20/04/2021

E-reader

Nog een paar stappen - en voor hem lag de ijsbaan, vol schaatsers, waartussen hij meteen haar herkende. Dat zij het was wist hij zeker, anders had hij de vreugde en angst die hem bevingen helemaal niet gevoeld. Ze stond aan de overkant van de baan met een of andere dame te praten. Zo op het oog drong zich niets bijzonders op in haar kleren of in haar houding, maar Ljovin wist haar tussen de menigte met evenveel gemak te vinden als een roos tussen de brandnetels. Alles baadde in haar licht. Ze was als de glans van een glimlach waarin zich de wereld rondom koesterde. 'Is het echt waar dat ik daarnaartoe kan gaan, het ijs op kan lopen, haar tegemoet?' vroeg hij zich af. De plek waar zij stond leek een ongenaakbaar heiligdom en gedurende één ogenblik was hij er bijna vandoor gegaan, zo angstaanjagend was dit alles. Met veel moeite kon hij zichzelf er uiteindelijk van overtuigen dat hij net als al die mensen die in haar buurt aan het schaatsen waren ook zelf de ijzers onder kon binden en...

Onlangs kwam ik in de trein een kennis van vroeger tegen, en na het uitwisselen van de nodige updates excuseerde ik me omdat ik nog leeswerk te doen had. Toen mijn reisgenoot zag dat ik een e-reader uit mijn tas haalde, had hij meteen een klaplong van verbazing.

"Ik dacht dat je van literatuur hield!" reutelde hij.

Het is een misverstand dat ik wel vaker tegenkom: dat letterliefde en techniek elkaar uitsluiten. Het zijn juist de veellezers in mijn omgeving die zijn overgestapt op e-books, al was het maar omdat het een extra boekenkast scheelt. Zelf heb ik een zwakke rug en ben ik alleen daarom al blij met mijn digitale leesplank, zodat ik me geen hernia hoef te slepen aan de analoge versies van Een klein leven of Middlemarch.

Of, zoals die middag, aan Anna Karenina, dat ik net op mijn reader had gezet, om te genieten van de nieuwe vertaling van Hans Boland. Ironisch genoeg is dit juist een boek waarin vooruitgang, of dat nou maatschappelijk of technologisch is, en behoudendheid tegenover elkaar staan: het snelle, geïndustrialiseerde leven van de stad vs. het leven op het platteland. Het jezelf willen vrijvechten van conventies vs. verantwoordelijkheid nemen voor de samenleving waarin je je bevindt.

Terwijl ik me verdiepte in de bovenstaande passage, waar graaf Ljovin het haast in zijn broek doet omdat hij in de verte zijn aanbedene ziet, was een ander deel van mijn brein toch bezig de voor- en nadelen van de e-reader op een rijtje te zetten, bijna alsof ik me wilde verdedigen voor het feit dat ik digitaal las. ePubs zijn gewoon handig, dacht ik. Je kunt makkelijker passages terugvinden, je hebt een bibliotheek die in je handpalm past en het is goedkoper dan een papieren boek.

Maar het was natuurlijk een stuk minder romantisch dan het lezen van een papieren boek. Bepaalde dingen die je in de loop van je leesleven bent gaan koesteren, ontbreken bij de e-reader: de geur van een oud werk, het genoegen een boekwinkel te bezoeken en het samenstellen van je eigen bibliotheek, waardoor de rij kaften in je boekenkast een barcode gaat vormen van je persoonlijkheid (of van het soort persoon dat je graag zou willen zijn).

Terwijl ik mezelf verloor in Karenina, bedacht ik dat het geen zak uitmaakt hoe je leest. Het gaat erom wát je leest. Het medium maakt geen verschil als het verhaal maar geweldig is. Neem nu bovenstaand fragment. Het schetst een situatie die herkenbaar is voor mensen uit het stoomtijdperk én voor de inwoners van het huidige hyper-digitale tijdsgewricht. En hoewel ik dit boek op de e-reader las, was ik weer even in de 19de eeuw, waar ook toen al een spanningsveld bestond tussen willen behouden en willen veranderen.

Uiteindelijk maakt het niet uit hoe je een verhaal tot je neemt. Als je het maar tot je neemt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234