Woensdag 18/09/2019

Misbruik

"Dusauchoit en Van Peel geven andere slachtoffers hoop: hun leven is niet om zeep"

Valerie Van Peel in de studio van 'De Afspraak'. Beeld CANVAS / RV

Na Chris Dusauchoit getuigt nu ook N-VA-politica Valerie Van Peel over hoe ze als kind seksueel is misbruikt. Beiden doen dat naar aanleiding van nieuwe ontwikkelingen in de zaak-Vangheluwe. ‘Twee bekende figuren die tonen hoe het misbruik je leven niet voor eeuwig om zeep hoeft te helpen, is zeer positief voor slachtoffers.’

Met een krachtige getuigenis in het VRT-duidingsprogramma De Afspraak wil N-VA-parlementslid Valerie Van Peel alle slachtoffers van seksueel misbruik aanmoedigen niet te blijven zitten met hun leed. “Ik heb lang getwijfeld. Maar ik vertel hier over mijn eigen misbruik omdat veel te veel mensen hun leed alleen dragen”, zo zei Van Peel. 

In een hokje

Ze doet een dubbele oproep. “Slachtoffers wil ik tonen dat ze absoluut wel nog een leven kunnen opbouwen, dat ze niet hopeloos verloren zijn en dat ze maar beter naar buiten komen met hun verhaal”, zegt Van Peel. “Maar dat veronderstelt wel dat anderen moeten ophouden slachtoffers een stempel te geven. Net dat stigma weerhoudt mensen ervan te praten, hoewel dat nodig is om het te verwerken.”

Als kind is ze vanaf haar zevende langdurig misbruikt. Ze kwam daarover bij Bart Schols vertellen naar aanleiding van nieuws in de zaak van ex-bisschop Roger Vangheluwe. Die ontkende bij een confrontatie met een slachtoffer dat hij de man als kind heeft misbruikt. Vangheluwes advocaat voegde daaraan toe dat “die man een fantast is”.

Bij Van Peel kwam dat heftig binnen. “Ik wil geen uitspraak doen over de grond van de zaak, maar ik kan alleen maar hopen dat die advocaat honderd procent zeker is. Want als het wel waar is, kan zo’n ontkenning de doodsteek zijn voor het slachtoffer.”

Dutroux-tijden

Daarom besloot Van Peel om publiek te getuigen over het zware en eenzame verwerkingsproces, waarbij erkenning cruciaal is. “Was ik er op mijn negentiende niet in geslaagd erkenning van de dader te krijgen, dan zat ik hier niet. Ik heb hem op café geconfronteerd. Toen hij eerst ontkende, knakte ik. Ik wist ik dat ik dat niet zou overleven”, zegt Van Peel.

Als kind besefte ze amper wat er gebeurde, maar als puber begon het haar te dagen. “We zaten toen in volle Dutroux-tijden. Op tv zag ik de hele tijd verhalen over mensen bij wie het nooit meer goed kwam. Dat heeft mijn verwerking bemoeilijkt. Ik dacht dat ik hopeloos verknoeid was. Ik besefte dat ik maar twee opties had: er ook onderdoor gaan, of spreken.”

De vijftienjarige Van Peel schreef haar verhaal toen neer in een brief aan haar ouders. En toen vluchtte ze weg, bang voor het stigma en overspoeld door een gevoel van schaamte en schuld. “Gelukkig hebben ze me snel teruggevonden en hebben ze goed gereageerd”, zegt Van Peel. 

Als studente vertelde ze het verhaal aan enkele vrienden en viel het haar op hoeveel mensen haar in vertrouwen namen met hun eigen verhaal. Van Peel: “De cijfers die je in de krant leest, zijn absoluut een onderschatting. Heel veel mensen krijgen hiermee te maken, maar de meesten blijven ermee zitten.”

In een hokje

Dat komt grotendeels door het schaamtegevoel en omdat de buitenwereld iedereen in een hokje stopt. “Ik heb dat al ervaren en wellicht zullen de krantenkoppen mij nu ook vooral samenvatten als ‘de misbruikte politica’”, zegt Van Peel daarover. “Dat is erg jammer. Je krijgt het gevoel dat je vanaf dan gedefinieerd bent door dat misbruik, dat je vanaf dan alleen nog slachtoffer zult zijn.”

Ze verwees daarbij naar Chris Dusauchoit, die een dag eerder en ook naar aanleiding van de zaak-Vangheluwe liet weten dat hij is misbruikt. “De media koppen dan ‘Dusauchoit misbruikt’, terwijl hij vooral ook een standpunt innam over het belang van erkenning van slachtoffers”, zegt Van Peel.

Dusauchoit tweette na het getuigenis van Van Peel: “Vochtige, oude ogen. Helemaal ondersteboven van de blozende leeuwinnenmoed van Valerie Van Peel.” Iets later op de avond tweette hij nog dat hij nu door veel slachtoffers wordt gecontacteerd. "Wat was dat zinvol, dit uit de kast komen", zo voegde hij daar nog aan toe.

Dat hij en Van Peel nu kort na elkaar getuigen over seksueel misbruik is zeer positief, zegt Ines Keygnaert, experte seksueel misbruik (UGent). “We kunnen het alleen maar ondersteunen als bekende mensen in de pers hierover praten. Zoveel meer mensen kunnen zich hierin herkennen. De tijd is rijp dat meer mensen durven praten over wat er gebeurd is en hoeveel impact dat had.”

Niet om zeep

Daarom is het volgens Keygnaert ook belangrijk dat net mensen als Dusauchoit en Van Peel dat doen. De laatste is N-VA-parlementslid en Dusauchoit is een gelauwerd en gewaardeerd tv-maker. “Chris Dusauchoit was scherp en emotioneel in zijn reactie, maar hij geeft ook aan dat hij niet compleet uit het lood geslagen is. Hij heeft een manier gevonden om hiermee te leren leven. Dat kan hoop geven aan andere slachtoffers: hun leven is niet om zeep. Je blijft niet voor eeuwig en altijd een slachtoffer.” Ook in de getuigenis van Van Peel kwam dat duidelijk naar voren: het hoeft niet de rest van je leven te bepalen.

Nochtans uitte Van Peel in De Afspraak ook de vrees dat ze vanaf vandaag anders bekeken zal worden. Ze zal voor veel mensen een slachtoffer zijn. “Ik kan alleen maar hopen dat wanneer ik mijn kinderen vandaag afhaal van school, de anderen mij niet in dat hokje zullen duwen”, zegt Van Peel.

“Ik begrijp haar bezorgdheid”, zegt Keygnaert. “Maar ik hoop dat we daarvan kunnen afstappen en dat kunnen counteren. De cijfers over seksueel misbruik zijn in België zo hoog dat we in feite bijna allemaal iemand moeten kennen. Het treft iedereen en kan iedereen overkomen. We moeten de mensen die hierover getuigen ondersteunen en hen het signaal geven dat we dankbaar zijn dat ze hierover openlijk durven praten. Het feit dat ze dit durven maakt van hen alleen maar krachtiger en sterkere mensen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234