Donderdag 22/10/2020

Duizenden onderzoekers uit zestig landen richten blik op de polen

Op 1 maart gaat het vierde internationale pooljaar officieel van start. Het is het begin van een ambitieus, twee jaar durend project waarbij duizenden wetenschappers uit 60 landen hun krachten bundelen om de beide polen te onderzoeken. Het is daarmee het grootste project sinds 1958.

Door Stephen Rosé

BRUSSEL l Ook verschillende Belgische onderzoekers nemen deel aan het internationale pooljaar. Meer dan ooit hoopt men een nog duidelijker antwoord te kunnen geven op de vraag wat de gevolgen zullen zijn van de opwarming van ons klimaat.

Het internationale pooljaar 2007-2008 wordt een wetenschappelijk project van een nooit geziene omvang. Duizenden onderzoekers uit allerhande disciplines, verspreid over meer dan 60 landen en met een gezamenlijk budget van meer dan 200 miljoen euro, zullen hun krachten bundelen om 220 wetenschappelijke en educatieve projecten tot een goed einde te brengen. Het pooljaar is een programma van de International Council for Science en de World Meteorological Organization en gaat officieel van start op 1 maart.

De betrokken projecten zijn zeer divers, gaande van klimatologisch, glaciaal of biologisch onderzoek. Maar allen dienen ze hetzelfde doel. "Gedurende die twee jaar een boost geven aan het wetenschappelijk onderzoek op de beide polen en om op een aantal prangende vragen een antwoord te geven," zegt Sandra Vanhove van de International Polar Foundation.

Dit jaar is het de vierde keer dat een pooljaar wordt gehouden. De eerste keer was in de periode 1882-83. Daarna volgden er nog in 1932-33 en 1947-58. Bovendien zal het dit keer anders zijn dan de vorige edities. "De aandacht gaat in tegenstelling tot de andere jaren volop naar de klimaatsverandering," aldus nog Vanhove. "Vroeger werd er nooit naar buiten getreden met de idee dat de beide polen wel eens invloed zouden kunnen hebben op ons leven. Gelukkig is dat nu anders."

Ook België doet mee. Begin volgend jaar opent ons land een nieuwe, revolutionaire basis op de Zuidpool: het Prinses Elisabethstation en enkele dagen terug zetten poolreizigers Dixie Dansercoer en Alain Hubert de eerste stappen van hun oversteek van de Arctische Oceaan.

Ook tal van Belgische onderzoekers hebben hun project ingeschreven. Bijvoorbeeld Elie Verleyen van de onderzoeksgroep protistologie en waterecologie van de Universiteit Gent. "Wij zijn op twee vlakken aanwezig in Antarctica," zegt hij. "Ten eerste onderzoeken we de biodiversiteit, en dan met name micro-organismen, en ten tweede is er ook een paleo-ecologisch luik. Dat wil zeggen dat we trachten een reconstructie te maken van de klimaatswijzigingen tot meer dan honderdduizend jaar geleden, op basis van de samenstellingen van die micro-organismen."

Verleyen is net terug van een reis naar een Japanse basis op Antartica en heeft daar zelf al mogen aanschouwen hoezeer de opwarming van de aarde het lokale leven beïnvloed. "Ook voor ons onderzoek heeft de temperatuursopwarming gevolgen want het heeft zijn effect op de organismen die we onderzoeken. We nemen stalen van micro-organismen in meren maar het afsmelten van de gletsjers in die meren zorgt ervoor dat die organismen in andere leefomstandigheden terecht komen. Daaraan moeten ze zich aanpassen. Zo zie je nog maar eens dat de polen echt wel de barometer zijn voor onze aarde.

In tegenstelling tot vroegere pooljaren gaat de aandacht nu volop naar de klimaatsverandering

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234