Maandag 30/11/2020

vermist

Duizenden minderjarige vluchtelingen zijn spoorloos

Vluchtelingen schuiven met hun kroost aan bij de Dienst Vreemdelingenzaken in Brussel.Beeld Bas Bogaerts

Wekelijks verdwijnen in België minderjarige vluchtelingen. Child Focus bestempelde vorig jaar liefst 66 van deze verdwijningen als 'onrustwekkend'. Dat betekent dat ze in handen gevallen kunnen zijn van misdadigers of uitgebuit worden. "Deze kinderen vallen echt overal tussen de plooien", klinkt het bij de organisatie.

De jonge Afghaan Mansour Safi (14) verdween op 14 juli vorig jaar buiten het opvangcentrum in Sint-Truiden. Hij verscheen later die dag niet op de Nederlandse taalcursus die hij volgde omdat hij bij aankomst enkel Pasjtoe en slechts enkele woorden Engels sprak.

Zijn verdwijning is onrustwekkend, omdat Mansour hier asiel had aangevraagd. Er waren geen tekenen dat hij vrijwillig zou vertrekken. "Hij was getraumatiseerd omdat hij als elfjarige zijn oom doodgeschoten zag worden. Hij kwam naar hier met een ander minderjarig familielid, dat hier nog is. Elders in Europa kent hij niemand", zegt zijn Belgische voogd, Sanja Frederix. "Zijn Afghaanse familie hoorde ook niets meer van hem." Een affiche-actie door Child Focus leidde niet tot resultaat.

Mansour is helaas geen uitzondering. Vandaag en morgen overleggen vermistenorganisaties uit heel Europa in de schoot van hun netwerk, Missing Children Europe, in Brussel over het enorme aantal minderjarige vluchtelingen dat na registratie in Europa plots verdwijnt.

In Duitsland verdwenen vorig jaar liefst 5.835 minderjarige vluchtelingen, onder wie 555 jonger dan 14. In België zegt Child Focus vorig jaar 66 onrustwekkende verdwijningen te hebben onderzocht. Nog altijd 43 van deze kinderen zijn spoorloos. Ook dit jaar lopen er bij de vermistenorganisatie bijna wekelijks nieuwe opsporingsdossiers binnen.

"Het is belangrijk erop te wijzen dat dit allemaal ernstige dossiers zijn, die zowel door Fedasil, het parket als door ons als de meest onrustwekkende verdwijningen behandeld worden. Zaken waarbij de kinderen ofwel erg jong zijn, medische problemen hebben of er aanwijzingen zijn dat ze ontvoerd werden door misdaadbendes die hen ergens in de prostitutie of in de tewerkstelling als illegaal huispersoneel dwingen", zegt Dirk Depover van Child Focus.

Topje van de ijsberg

"We vermoeden helaas ook dat dit nog maar het topje van de ijsberg is. De ruwe schatting is dat 10 procent van de alleenstaande minderjarige vluchtelingen in België verdwijnt. Als je dan weet dat er hier vorig jaar 5.047 niet-begeleide minderjarige vluchtelingen zijn geregistreerd, zit je al snel aan een onaanvaardbaar hoog getal."

Europol waarschuwde in januari dat er vorig jaar in heel Europa 10.000 minderjarige vluchtelingen verdwenen. De Europese politieorganisatie maant ook nu nog zijn lidstaten tot meer actie.

Woordvoerder Tine Hollevoet: "Deze categorie vluchtelingen is bijzonder kwetsbaar. Er zijn ernstige aanwijzingen dat heel wat van die minderjarigen zich nog ergens ongeregistreerd in de EU bevinden. Dat wil niet per se zeggen dat ze allemaal in handen zijn gevallen van criminele bendes - velen komen vermoedelijk eerst bij verre familie of landgenoten terecht - maar omdat ze de lokale taal niet spreken en niet kunnen rekenen op een sociaal netwerk, worden ze makkelijke doelwitten voor criminelen."

Beeld Child Focus

Zoals Mansour is 1 op de 3 minderjarige vluchtelingen die in ons land verdwijnt afkomstig uit Afghanistan, 1 op de 10 uit Eritrea en 1 op de 20 uit Syrië. Opvallend is volgens Child Focus hun jonge leeftijd: 24 procent is 12 of jonger, 46 procent 13 tot 15 jaar.

Depover: "Er zitten ook heel kleine kinderen tussen, die niet zomaar alleen verdwijnen. Er wordt vermoed dat ze 'teruggevonden' worden door mensensmokkelaars, die ouders en kinderen tijdens de tocht scheiden omdat ze dan meer controle hebben over hun slachtoffers of om de kinderen letterlijk als onderpand te gebruiken."

Een van de grote problemen die de opsporing door Child Focus bemoeilijkt, is het maatschappelijk klimaat rond vluchtelingen. Opsporingsberichten, zoals dat van Mansour, worden opvallend minder snel gedeeld op sociale media dan die van Belgische vermisten.

Sanja Frederix, de Belgische voogd van Mansour, zegt ook dat de politie meer kan doen. "'Hij komt wel terug als hij honger of kou heeft', kreeg ik te horen toen Mansour verdween." Gelijkaardige reacties kreeg ze toen twee andere minderjarige vluchtelingen die ze opvolgde vermist raakten. "Een 16-jarig Roma-meisje dat ik begeleidde verdween twee jaar geleden, een andere 14-jarige Afghaanse jongen in oktober. De politie deed beide verdwijningen niet af als verdacht, terwijl elke verdwijning in beginsel toch verdacht is?"

"Deze kinderen vallen echt overal tussen de plooien", zegt Depover. "Hoe ze in de statistieken als aparte categorie 'verdwenen NBMV' (niet-begeleide minderjarige vreemdeling, MR) behandeld worden, zegt veel over de ogen waarmee er naar hen wordt gekeken, terwijl ze net zoals Belgische kinderen ondergebracht kunnen worden bij 'mogelijke weglopers', 'ontvoerden door familie' of 'ontvoerden door derden'."

Betere voorzorgen nemen om te verhinderen dat de minderjarige vluchtelingen kunnen verdwijnen, lijkt de enige mogelijke preventie. Daarover onderhandelt Child Focus momenteel met het kabinet van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA), wiens medewerker gisteren niet wilde vooruitlopen op het resultaat. Volgens Depover is een belangrijk agendapunt het tekort aan wettelijke voogden, die deze kinderen de nodige geborgenheid kunnen bieden van het 'warm nest' dat ze nodig hebben. "Eind vorig jaar hadden helaas 900 niet-begeleide minderjarige vluchtelingen nog steeds geen voogd, nochtans een recht voor alle ouderloze kinderen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234