Zondag 05/04/2020

Duizenden brieven en een afgehakt oor

Blade Runner-sequels laat hij tegenwoordig aan anderen over, maar Ridley Scott (79) is nog lang niet uitgefilmd. In Rome blikte de Britse Hollywood-veteraan afgelopen zomer in een razend tempo All the Money in the World in, over de gruwelijke kidnapping van John Paul Getty III. Wij bezochten de set.

Het is een bloedhete maandag in juli. Met een geblindeerd busje worden we naar een industriegebied ten zuidwesten van Rome gevoerd, ver weg van het Colosseum waar Ridley Scott ooit Russell Crowe de arena instuurde voor Gladiator. De locatie van vandaag is stukken minder spectaculair: een oude Fiat-garage. De gladiatoren die hier straks het beste van zichzelf zullen geven, heten Michelle Williams en Mark Wahlberg. Zij spelen de hoofdrollen in All the Money in the World.

Wanneer we de deur opentrekken, is het alsof we een teletijdmachine binnengaan. Bestemming: het jaar 1973. Drommen figuranten lopen rond in pikkende wollen truien, foute dassen, hoge broeken of lange rokken, debardeurs en - om het helemaal af te maken - dikke opplaksnorren.

Met de rug van zijn hand veegt regisseur Ridley Scott dikke zweetdruppels van zijn voorhoofd. Buiten is het 35 graden, binnen - tussen de grote spots en andere machines - misschien nog heter. Kleine aircotoestellen proberen vergeefs voor verkoeling te zorgen. "Je denkt misschien dat films maken één en al rock-'n-roll en champagne is," zegt de regisseur van Blade Runner en Alien,"maar dat is het dus niet. Maar zolang je je amuseert, neem je het er allemaal bij, of het nu ijskoud of bloedheet is. Pas achteraf vraag je je af hoe je het in godsnaam hebt overleefd."

De benedenverdieping van de enorme garage is omgebouwd tot een postsorteercentrum. Op een lopende band liggen brieven en licht vergeelde postkaarten met postzegels uit 1973 - onzichtbaar voor de camera, maar het zit hem in de details. Waar het vandaag allemaal om draait, is een postpakketje met daarin... een afgesneden oor. Dat behoort toe aan John Paul Getty III, de rebelse kleinzoon van de steenrijke oliemiljardair Jean Paul Getty (in de film gespeeld door Kevin Spacey). Op zijn 16de werd John Paul om 3 uur 's nachts van Piazza Farnese geplukt - hij woonde op dat moment in Rome met zijn vader - door de Calabrese maffia: zij eisten 17 miljoen dollar losgeld.

Opa Getty was toen de rijkste man ter wereld, maar jammer genoeg voor John Paul was zijn grootvader ook een notoire vrek, die zo erg op zijn centen zat dat hij gasten in zijn gigantische villa liet betalen om de telefoon te gebruiken. Laat staan dat hij ettelijke miljoenen zou ophoesten voor zijn kleinzoon - die de hele ontvoering waarschijnlijk toch maar in scène had gezet om zijn familie geld af te troggelen, zo redeneerde Getty.

Gevaarlijke mannenwereld

Maar het was wel degelijk bittere ernst. En dus deed de secretaresse van de Romeinse krant Il Messageroenkele maanden later een lugubere ontdekking toen ze de dagelijkse post doornam: het afgesneden oor van John Paul Getty III, dat door een staking bij de post ook nog eens weken lang had liggen rotten in het sorteercentrum. Op het bijgevoegde briefje dreigden de ontvoerders dat er nog lichaamsdelen zouden volgen als de familie niet snel betaalde.

De ontvoering van John Paul Getty III mag dan het vertrekpunt zijn, maar het hart van de film ligt bij zijn gescheiden moeder Gail Getty, vertolkt door Michelle Williams. "Zij levert een eenzame strijd om haar zoon terug te krijgen", zegt de actrice. "Een hartverscheurend verhaal, en wat het extra interessant maakt, is dat ze een vrouw is die helemaal in haar eentje haar weg zoekt in een gevaarlijke mannenwereld. Als ze een man was geweest, zou het allemaal anders verlopen zijn." Ze krijgt in de film het gezelschap van Mark Wahlberg - die er in vergelijking met heel wat andere acteurs op de set nog relatief goed gekleed bijloopt in zijn blauwe blazer. Hij speelt Fletcher Chase: een voormalig CIA-agent die door de Getty-familie werd ingehuurd om de zaak te onderzoeken.

Gail Getty en heel wat andere sleutelspelers in dit verhaal leven nog altijd. Maar zij werden niet bij de film betrokken, zegt producent Chris Clark. Scott en co. moesten de familie zelfs geen toestemming vragen om hun verhaal te mogen vertellen. "De feiten zijn destijds uitgebreid aan bod gekomen in het nieuws", zegt Clark. "Ze behoren tot het publieke domein." Dat betekent volgens Clark niet dat de makers dan maar hun zin gedaan hebben met het verhaal: "We zijn net zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid gebleven. Scenarist David Scarpa heeft heel veel research gedaan. En bovendien wisten we ook dat John Paul Getty III heel graag wilde dat zijn verhaal verteld werd. Dat heeft hij zelf meermaals verklaard."

Wanneer de scène met het oor is ingeblikt, worden de camera's meteen in de andere richting gedraaid. De grote hal, die net nog een postsorteercentrum was, transformeert in enkele ogenblikken tot een donkere parkeergarage. De magie van cinema. Scott kijkt goedkeurend toe hoe een grijze Alfa Romeo de set op wordt gereden. Een model uit de late jaren 60, schatten we, maar lang niet zo'n oldtimer als Scott zelf. De Britse regisseur draaide zijn eerste langspeelfilm The Duellists in 1977, maar was toen al 40 jaar oud. "Ik had er op dat moment al een mooie carrière als reclameregisseur opzitten", herinnert Scott zich. "Ik had al bijna twintig jaar ervaring op de teller."

Toppunt van efficiëntie

Inmiddels maakt hij zich klaar voor zijn 80ste verjaardag. Dat valt echter nergens aan te merken. De energie waarmee Scott staat te regisseren, is uitzonderlijk. Waar de meeste regisseurs shot per shot filmen, laat Scott drie tot zelfs vijf camera's tegelijk dezelfde scène registreren. "Dat werkt veel sneller", legt hij uit. "Zo kan ik op de set al meteen een eerste montage maken". Wanneer alle acteurs klaarstaan, duikt Scott een rechthoekige zwarte tent in - tevens de koelste plek op de set, dankzij een buis die frisse lucht naar binnen loodst. Eigenlijk mag het niet, maar we kunnen het niet laten: door een spleetje in de tent gluren we naar binnen. Als een dirigent staat Scott voor een enorme videomuur, met vijf kleine schermen en één gigantische flatscreen."Rrrrolling!", roept een Italiaans crewlid met een zwaar accent door de hal. Terwijl de camera's lopen, switcht Scott tussen de verschillende standpunten: de film ontrolt zich zowat voor onze ogen. Dit is inderdaad een soort livemontage, het toppunt van efficiëntie. Ja, Scott is een oldtimer, maar dan wel één met een Ferrari-motor.

"Het is ongelooflijk", zegt producent Kevin Walsh hoofdschuddend. "Ik ken geen enkele andere filmmaker die zo snel en toch nauwgezet werkt. Ridley tekent op voorhand de hele film uit in storyboards. Daar is hij constant mee bezig - in de auto, op het vliegtuig, in zijn hotel... Die tekeningen deelt hij op de set uit aan de hele crew, zodat iedereen precies weet wat er die dag zal worden opgenomen. En dat laat hem toe om zo snel en met zo veel camera's tegelijk te draaien. Je zou echt niet denken dat hij bijna 80 is: hij heeft nog altijd het uithoudingsvermogen van een 40-jarige." Waarop Scott met uitgestreken gezicht: "Ik ben toch ook 40? Nee, die snelheid heb ik geleerd toen ik reclamespots regisseerde. Dat was voor mij de best mogelijke leerschool. Want op de filmschool leer je niet dat er continu een klokje tikt met daarop een dollarteken. Bovendien heb ik ondervonden dat acteurs heel graag snel werken. Niemand doet graag veertig takes."

Michelle Williams knikt instemmend: "Ridley neemt meestal maar één of twee takes op. Dat houdt je scherp, je hebt het gevoel dat elke take er echt toe doet. En vooral: je zit niet eindeloos te wachten. Op de meeste filmsets zit iedereen voortdurend op zijn smartphone te tokkelen, omdat er maar weer eens gewacht moet worden tot het volgende shot klaarstaat. Hier verveel ik me nooit. Je bent in een constante staat van gereedheid, waardoor je motortje nooit stilvalt. Dat is heerlijk. Ik heb me nog nooit zo geamuseerd op een filmset." Scott neemt de complimenten met de glimlach in ontvangst: "Zie je? Ik ben een goeie deal."

Scotts torenhoge energiepeil is echter niet de enige reden dat er hier zo wordt doorgewerkt: er staat ook druk op de ketel. Want tegelijkertijd werkt regisseur Danny Boyle (Trainspotting)aan een tv-serie over de Getty's. De producenten van All the Money in the World wisten dat er concurrentie zat aan te komen, maar waren verrast toen ze hoorden dat Boyle ook deze zomer al aan de opnames zou beginnen. "Geen idee waarom ze dat plots beslist hebben," vertelt Clark ons tijdens de lunch, "maar wij willen uiteraard wel als eerste uitkomen. De film moet nog dit jaar in de bioscoop. Nu, dat was sowieso altijd de bedoeling, want we willen op tijd zijn om mee te spelen voor de grote awards", klinkt het ambitieus.

Na de middag verhuizen Scott en co. naar de eerste verdieping, waar de garage vroeger haar kantoren had: het zijn kleine, afgesloten hokjes met vaalgele jaloezieën, waaraan sinds de jaren 70 niets meer veranderd is. Ideaal dus om de redactie van de krant Il Messagero, die eigenlijk in het centrum van Rome ligt, te recreëren. Maar voor de crew alweer een paar graden warmer. "Ik ga dood!", roept Michelle Williams gespeeld pathetisch uit tussen de takes door. Ze schiet vliegensvlug haar dikke jas uit - het is, helaas voor de acteurs, winter in de film - en verkoelt haar gezicht met een miniventilator. Voor één keer zijn we blij dat we deze scène op de monitor volgen, vanuit een andere kamer waar wél airco is.

In de scène die nu gedraaid wordt, onderhandelt Gail Getty met een paar journalisten over het oor van haar zoon. Zij vinden dat ze de foto's mogen publiceren. "Het is tenslotte naar onze redactie gestuurd. Dat oor is nieuws", zegt de hoofdredacteur droog. Moeder Getty weigert: "Het is mijn zoon, en dus mijn oor!".

Geld als vijand

En dan wordt haar 50.000 dollar aangeboden. Geld. Het woord staat midden in de titel, en al even centraal in de film. "Geld is de grote vijand in dit verhaal", zegt producent Walsh. "Het maakt opa Getty tot een monster, wanneer hij - de rijkste man ter wereld - weigert om een cent te betalen voor zijn eigen kleinzoon. Aanvankelijk toch."

Scott nuanceert: "Veel miljonairs zijn geweldige filantropen. Kijk naar Bill Gates. Maar geld kan mensen ook ruïneren. Ik denk dat veel geld hebben soms een even grote leegte kan creëren als géén geld hebben. Genoot iemand als Getty van zijn ongelooflijke rijkdom? Niemand die het weet, maar ik denk dat hij fundamenteel een heel eenzame man was."

We checken het meteen even bij de rijkste man op de set: Mark Wahlberg. "Ik kom uit een gezin waar nooit geld was. Toen ik bekend werd, veranderde mijn leven plots drastisch. Maar ik gaf al het geld dat ik verdiende heel snel uit. Gelukkig heb ik van mijn fouten geleerd. Ik heb een gezin nu. Mijn enige zonde is dat ik nogal van wijn houd: ik geef er bijna meer geld aan uit dan Johnny Depp." (lacht)

All the Money in the World komt op 27/12 in de bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234