Vrijdag 19/08/2022

Duizenden Belgische blauwhelmen ernstig ziek

Brussel

Van een medewerkster

Marleen Teugels

Tussen de 15 en 20 procent van alle Belgische militairen die het afgelopen decennium als blauwhelm naar de Balkan (Kroatië, Bosnië of Kosovo) werden gestuurd, heeft gezondheidsklachten. Dat zegt generaal-geneesheer Roger Van Hoof, de stafchef van de medische dienst van het leger, in een gesprek met De Morgen. Bij meer dan de helft gaat het om uiteenlopende klachten die het Balkan-syndroom worden genoemd: chronische vermoeidheid, huidirritatie, depressie, lusteloosheid.

Van Hoof baseert zijn cijfers op een onderzoek dat door het leger wordt gevoerd. Alle uitgestuurde militairen moeten sinds april verplicht langslopen bij een van de 24 bedrijfsartsen van de medische dienst. Ze moeten een vragenlijst invullen die naar hun gezondheid peilt. Van april tot juni werden al 1.310 militairen gescreend. Hiervan sukkelt 16,9 procent met de gezondheid. Van Hoof verwacht dat van alle 17.000 militairen die naar de Balkan zijn gestuurd, er zo'n 2.550 tot 3.400 gezondheidsklachten zullen hebben: dat is tussen de 15 en 20 procent.

Het onderzoek van het leger kwam er na berichten in de pers over onverklaarbare ziektebeelden en een paar sterfgevallen bij Balkan-veteranen. De militaire vakbond VSOA-Syndic eist daarom de oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie. Over de oorzaken van het Balkan-syndroom kan niets met enige zekerheid worden gezegd. Maar de klachten lijken als twee druppels water op die van militairen die aan de Golfoorlog hebben deelgenomen. Sommige wetenschappers wijzen op het gebruik van verarmd uranium, andere denken aan polyvaccinatie, stress, chemische en biologische wapens, insecticiden en ontbladeringsmiddelen. "De symptomen lijken alleszins bijzonder sterk op die van het chronisch vermoeidheidssyndroom", zegt dr. Van Hoof. "We vragen ons af of een cocktail van factoren - stress, scheiding van de familie, andere leefomstandigheden, contact met chemische stoffen - bij bepaalde mensen niet kan lijden tot een vermindering van het natuurlijk immuniteitssysteem. Door de verminderde immuniteit krijgen bepaalde ziektebeelden een kans, in sommige gevallen ook kwaadaardige ziekten. Die hypothese willen wij samen met onderzoekers van verschillende universiteiten tot op de bodem uitspitten."

Militairen die ziek van hun missie terugkeren, kunnen op dit moment geen aanspraak maken op een behoorlijke vergoeding. Daarvoor moeten ze namelijk bij het ministerie van Financiën het verband met de missie bewijzen. In het geval van het Balkan-syndroom is dat onmogelijk. PRL-volksvertegenwoordiger Jean-Paul Moerman legt daarom eind september de regering een wetsvoorstel voor waarin de bewijslast wordt omgekeerd.

Interview met generaal-geneesheer Roger Van Hoof, De Focus, pagina 25

Belgisch leger laat 17.000 blauwhelmen onderzoeken op Balkan-syndroom

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234