Donderdag 20/02/2020

Duizend bommen en granaten

Boemtheater en decibeldramaturgie vol vrolijke onzin waarin absurdisme de boventoon voert

Zomer van Antwerpen l theater antigone en martha!tentatief coproduceren 'sjwék' HH

Jan De Smet

Na Ge moet niet persé Ananas gegeten hebben om te weten DAT DAT ongelooflijk lekker is (1998) en Waaiendijk (Zomer van Antwerpen 2001) slaan Theater Antigone en het MartHa!nogmaals de handen in elkaar. Bart Van Nuffelen inspireerde zich op De lotgevallen van de brave soldaat Sjwék, maar levert in vergelijking met het origineel een dun doorslagje voor toneel af. Jaroslav Haseks komische romanheld is een kampioen simplisme, die met volgehouden onnozelheid elk gezag, hiërarchie en burgerlijk fatsoen tot wanhoop drijft. Je komt er nooit uit of hij een volbloedidioot is of doet alsof.

Fritz Muliar gaf hem op onnavolgbare wijze gestalte in de dertiendelige televisieserie uit 1972. De Vlaamse Sjwék heeft die dubbelzinnigheid ingeleverd, echter zonder dat duidelijk wordt waar zijn auteur echt met hem heen wil. Ook dit verhaal speelt ten tijde van de Groote Oorlog. Op twee reusachtige zeildoeken staan koning-soldaat Albert I en gemalin Elisabeth. De scène staat rommelig vol met houten bierbakken en kisten. Opgewekte militaire muziek weerklinkt en de acteurs staan aangelijnd in legeruniformen. Uit een microfoon schalt een imitatie van de zelfverzekerde Belgavox-stem. Op scène neemt een gedecideerde vrouwelijke verteller het over.

Het gedetailleerde relaas van de oorlogsontwikkelingen wordt door de acteurs letterlijk en in slapstickstijl uitgebeeld. Dat maakt van deze oorlogsevocatie het meest genietbare onderdeel van de voorstelling. Onder de spelers zijn het Stef Lernous en Ruth Beeckmans die hun rol als cartooneske personage met de meeste verve spelen. De rode draad door de losse scènes is ene kadet Ferket, die richting front trekt en op sleeptouw genomen wordt door Sjwék. De absurde situaties waarin ze belanden en de uitvergrote spelstijl worden door de herhaling eentonig. Al zijn er af en toe leuke momenten, om Monty Python naar de kroon te steken, valt deze productie te licht uit. De echo's van Blackadder in Blackadder goes forth zijn herkenbaar aanwezig, maar in zijn geheel valt de schriftuur hier te zwak uit.

De gimmicks die het decor in petto heeft en de retro beeldmontages ten spijt, kan deze voorstelling niet lang boeien. De plot is dun en onsamenhangend, de uitwerking van het thema op de dool. Na bijna anderhalf uur schmieren en over the top acteren, kun je het publiek niet meer bij de les brengen door plots van toon te veranderen. Als de voorstelling er bijna op zit, komt abrupt een einde aan het burleske. Dagboekfragmenten brengen de realiteit van de oorlogsgruwel dan echt onder de aandacht. Wat de pointe moest zijn, lijkt meer op een implosie. Er ging te veel lawaai en heisa aan dit sobere moment vooraf en de kans is verkeken om nog een confronterend effect te sorteren.

De mededeling "Er wordt geschoten tijdens deze voorstelling" is het eufemisme van de avond gebleken. Er wordt danig luid en veel geknald dat je van boemtheater en decibeldramaturgie kunt spreken. In die zin overschreeuwt de voorstelling zichzelf en, onvermijdelijke woordspeling, ze schiet haar doel voorbij. Een onbeantwoorde vraag blijft om welke meerwaarde de speelplaats van een atheneum werd uitverkoren. Deze lukrake keuze maakt van Sjwék een openluchtvoorstelling, wat niet hetzelfde is als locatietheater.

WAT Sjwék WIE Theater Antigone en MartHa!tentatief WAAR EN WANNEER Zomer van Antwerpen, Atheneum Rooseveltplaats (Osystraat), tot 28 aug elke dins, woe, don, vrij, zat om 21 uurr. Vanaf 10 sept in Kortrijk, speellijst zie www.antigone.be; 056/24.08.87

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234