Zaterdag 21/05/2022

Duitsland ontstemd over aanpak van Iraanse oppositie

Brussel / Berlijn

DPA / Eigen berichtgeving

Duitsland is behoorlijk boos op Iran wegens de strenge aanpak door het gerecht van een aantal oppositieleden tegen het ultrareligieuze regime. Een paar Iraniërs die vorig jaar een conferentie in Berlijn hadden bijgewoond, zijn tot hoge gevangenisstraffen veroordeeld omdat ze de regering en het land zouden hebben beledigd. Minister van Buitenlandse Zaken, Joschka Fischer, heeft de Iraanse ambassadeur bij zich geroepen om te protesteren.

Een rechtbank in Teheran had kort voordien krantenuitgever Akbar Ganji tot tien jaar effectieve gevangenisstraf veroordeeld en nog eens vijf jaar interne verbanning. Zes andere activisten kregen straffen van vier tot tien jaar. Vorig jaar waren de veroordeelden naar een conferentie in Berlijn getrokken die georganiseerd was door de Heinrich Böll Stichting en die aandacht besteedde aan het hervormingsproces in Iran onder president Mohammed Khatami.

Zijn aanhangers stellen grote hoop in hem omdat hij van plan is om de de strenge islamitisch religieuze samenleving te hervormen, maar dat blijkt veel minder goed te lukken dan gewenst. De fundamentalistische religieuzen hebben nog zoveel politieke machtsposities binnen de samenleving in handen, dat het harde vonnis eigenlijk niet eens verbaast. Overal in het land steekt de oppositie tegen het extremistische regime wel de kop op, maar Khatami heeft lang niet voldoende macht om alles in een stroomversnelling te brengen.

Berlijn en Teheran hebben traditioneel goede betrekkingen, maar in 1997 kwam een kink in de kabel toen een Duitse rechtbank het regime van de ayatollahs beschuldigde de moord in een Berlijns restaurant op vier oppositieleden te hebben georganiseerd. Khatami was toen nog geen president en de fundamentalistische heersers in Teheran spraken dreigende taal aan het adres van Berlijn. Gezien de economische banden tussen beide landen, kunnen de ayatollahs zich echter niet al te veel veroorloven.

Maar ze kunnen natuurlijk wel hun eigen oppositie hard aanpakken, wat ze met deze vonnissen dus gedaan hebben. Rolf Fücks, hoofd van de Heinrich Böll Stichting, zegt: "Het is slechts gedeeltelijk als antwoord op de conferentie bedoeld, maar in de eerste plaats een harde klap voor de hervormingsbeweging van Khatami. Dit vonnis is de uiting van een bittere machtsstrijd binnen Iran en is vooral bedoeld tegen de Iraanse intelligentsia die achter Khatami staat."

De leider van de grootste Iraanse oppositiepartij in het parlement, Reza Khatami, zei gisteren: "Die veroordelingen zijn geïnspireerd door conservatieve politici; De mensen die de conferentie in Berlijn bijwoonden, hebben geen misdaad begaan en het proces werd om louter politieke intenties gehouden." Hij is de broer van het Iraanse staatshoofd en een aanhanger van de hervormingen. Samen met andere politici en een groot deel van het volk wil hij Iran uit de internationale isolatie halen waarin het land zich sinds het harde regime van de ayatollah Khomeini bevindt.

In het binnenland woedt een hevige strijd om politieke invloed. De conservatieven zorgen ervoor dat om de haverklap kranten en andere media worden gesloten (ondertussen al zo'n dertigtal), dissidenten achter tralies verdwijnen en de zogenaamde Revolutionaire Wachters hun controlerende machtspositie binnen de maatschappij behouden. De strijd tegen het verplicht dragen van een hoofddoek door vrouwen, neemt daarin een symbolische maar belangrijke plaats in. De komst van Khatami was voor velen hoopgevend, maar echt veel macht hebben de ayatollahs nog niet ingeboet.

De Duitse kanselier Gerhard Schröder heeft beslist af te zien van het voor de lente geplande bezoek aan Iran omdat nog niet veel te merken is van veranderingen in Iran. Dat meldt het Duitse magazine Der Spiegel in zijn uitgave van gisteren. Als reden citeert een bron in de kanselarij dat de "noodzakelijke positieve politieke omgeving momenteel niet voorhanden is." De fundamentalistische politicus Mahmoud Ahmadinejad had daar gisteren meteen een antwoord op: "De Duitse mentaliteit is sinds Hitler nog niet veranderd; Schröder moet buiten blijven zolang hij zich met onze binnenlandse aangelegenheden bemoeit." (FS)

Conservatieve religieuzen hebben nog veel machtsposities in handen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234