Zaterdag 29/01/2022

Duitsland onderzoekt verbod op nieuwe druk Hitlers 'Mein Kampf'

Een brochure van de krant Zeitungszeugen, die van plan was om oorspronkelijke teksten van Mein Kampf af te drukken. Beeld EPA
Een brochure van de krant Zeitungszeugen, die van plan was om oorspronkelijke teksten van Mein Kampf af te drukken.Beeld EPA

Het in Duitsland verboden boek 'Mein Kampf' mag in 2016 opnieuw worden gedrukt, omdat dan het auteursrecht afloopt. De regering vreest voor imagoschade en - erger nog - een opleving van het nationaal-socialisme. Er wordt nu bekeken welke maatregelen er tegen de herdruk genomen kunnen worden, en daarvoor is contact met Israël gezocht.

Irene de Zwaan

Tegen het einde van het jaar 2015 wordt Hitlers 'Mein Kampf', waarin de Duitse dictator zijn rassentheorie en antisemitisme ontvouwt, publiek domein, meldt Die Welt. Het auteursrecht, dat na de Tweede Wereldoorlog is opgeëist door de deelstaat Beieren, loopt op 1 januari van 2016 af - zeventig jaar na de dood van de auteur. Vanaf dan mag het in Duitsland opnieuw worden uitgegeven.

In 2005 werd 'Mein Kampf', toen het in dat land opnieuw uitgegeven mocht worden, een bestseller in Turkije. In de eerste drie maanden van dat jaar werden 50.000 exemplaren verkocht.

Ook in andere islamitische landen zoals Bangladesh, Egypte en Afghanistan is het omstreden boek populair. De verklaring valt te vinden in een opleving in het het antisemitisme in die landen. En dat is precies waar de Duitse regering bang voor is. Bovendien geldt voor Duitsers de vraag hoe de rest van de wereld reageert als juist Duitsland het boek opnieuw verspreidt.

Propaganda versus persvrijheid
Het is de Duitse regering er dus veel aan gelegen om een gretige heruitgave van 'Mein Kampf' te voorkomen. Wellicht dat het Wetboek van Strafrecht uitkomst biedt. Zo is er artikel 130, waarin een verbod op het verspreiden van haat zaaiende propaganda is opgenomen. Artikel 86 stelt het verspreiden van propaganda en ophitsing door onrechtmatige organisaties strafbaar.

De Duitse overheid kan aan de andere kant ook niet om artikel 5 heen, waarin de persvrijheid en vrijheid van wetenschap verankerd zijn. Het zou juridisch dus nog een heel gevecht kunnen worden om 'Mein Kampf' te verbieden.

Israël
De Duitse regering bereidt zich daarom alvast voor op een mogelijke heruitgave in 2016. Met Israël worden gesprekken gevoerd over hoe de beide landen het beste kunnen omgaan met de verspreiding van het boek. "Er is een gemeenschappelijk belang bij een effectieve verhindering van de verspreiding van dit mensonterende gedachtegoed", aldus SPD-fractieleider Frank-Walter Steinmeier in Die Welt.

Het gerenommeerde Duitse Instituut voor Hedendaagse Geschiedenis werkt ondertussen aan een wetenschappelijke uitgave van 'Mein Kampf', die in 2015 klaar moet zijn.

Verbod
Vorig jaar maart verbood de rechtbank in München nog de uitgave van het tijdschrift Zeitungszeugen, dat voornemens was kranten uit de nazi-tijd af te drukken en te voorzien van commentaar van deskundigen. De publicatie was in strijd met het auteursrecht van de deelstaat Beieren, oordeelde de rechter.

Overigens is in Duitsland het bezitten en uitlenen van 'Mein Kampf' (door bibliotheken) niet verboden. De inhoud van Hitlers magnum opus valt bovendien gewoon te downloaden via internet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234