Donderdag 01/10/2020

Energie

Duitsland is niet zo duurzaam als het zelf denkt

Duits bondskanselier Angela Merkel.Beeld AFP

Als het om energie- en klimaatpolitiek gaat, presenteert Duitsland zich graag als een trotse streber. Dat bleek in juli nog eens tijdens de G20-top in Hamburg, toen Angela Merkel zich opwierp als redder van het Parijse klimaatakkoord, waar Donald Trump de Verenigde Staten uit heeft teruggetrokken.

Ook een blik op de Duitse verkiezingsprogramma's laat zien dat vrijwel alle partijen zich in grote lijnen scharen achter de 'Energiewende'. Zo heet het langetermijnplan voor de omschakeling naar duurzame energie en het beperken van de CO2-uitstoot.

Als visitekaartje van de Energiewende gelden de uitgestrekte windmolenparken, die de afgelopen jaren vooral in het noordoosten van Duitsland zijn verrezen. Iedereen die weleens over de A1-snelweg naar Berlijn is gereden kent ze. Een molen van de nieuwste generatie, met wieken en al tot wel 150 meter hoog, kan in z'n eentje 2.000 tot 3.500 huishoudens van stroom voorzien.

Eind 2016 stonden er in Duitsland ruim 27.000 windmolens, plus nog 1.000 in de Oostzee en Noordzee. Samen zijn ze goed voor 13 procent van de energieproductie. Tel je daar andere vormen van duurzame energie bij op (zonne-energie, biomassa), dan is bijna eenderde deel van de in Duitsland opgewekte energie duurzaam.

De EU streeft naar een gemiddelde van 16 procent per lidstaat in 2020. Duitsland zit daar dus al ruimschoots overheen. Goed bezig met die Energiewende, zou je zeggen.

Toch klopt dat schone en duurzame Duitse zelfbeeld hoogstens ten dele. Want de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen is sinds het jaar 2000 nauwelijks gedaald. Dat komt vooral door de zogenoemde 'Atomausstieg' in 2011. Na de kernramp in het Japanse Fukushima besloot Merkel dat Duitsland in een versneld tempo moest stoppen met kernenergie. Het aandeel atoomkracht op de energiebalans is de afgelopen zes jaar al met tweederde gedaald. De laatste nog werkende kerncentrales moeten in 2022 dicht.

Duitsland produceert in principe genoeg duurzame energie om het sluiten van de kerncentrales te kunnen compenseren, maar er is een groot probleem: zonne- en windenergie kan nog nauwelijks grootschalig worden opgeslagen. Dus wordt het sluiten van de kerncentrales vooral gecompenseerd door de oude CO2-uitstotende steen- en bruinkoolcentrales.

Als dat niet snel verandert, is het nog maar de vraag of Duitsland zelf de Parijse klimaatdoelen haalt waar het internationaal zo hartstochtelijk voor pleit. Daarom wordt er tegen deze bruinkoolcentrales ook heftig geprotesteerd, zoals laatst nog in het Rijnland, vlak bij Limburg. De liberale FDP stelt in haar verkiezingsprogramma voor voorlopig maar weer voor een deel over te schakelen op kernenergie. Ook de rechts-populistische AfD is daar voorstander van.

Door de versnelde kernuitstap moet Duitsland teruggrijpen naar fossiele brandstoffen.Beeld ag-energiebilanzen.de

Het ontbreken van een strategie voor de opslag van duurzaam geproduceerde energie draagt bij aan de groeiende scepsis over het uitdijende arsenaal aan windmolenparken. Heeft de horizonvervuiling dan wel zin? En wat zal er gebeuren als steeds meer Duitsers overschakelen op elektrisch rijden, zoals de regering wil? Staan er dan straks op elk weiland tien windmolens te draaien? Dat is wat velen vrezen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234