Zaterdag 28/11/2020

Duitse sekteleider Paul Schäfer aangeklaagd voor marteling van kinderen in Chili

Oud-nazi zou ook hebben meegewerkt aan het folteren van politieke tegenstanders van Pinochet

Colonia Dignidad geeft steeds meer geheimen prijs

Brussel

Eigen berichtgeving

Lode Delputte

Het ziet ernaar uit dat Colonia Dignidad zijn raadsels alsnog prijs zal geven, veertig jaar nadat Paul Schäfer in Zuid-Chili zijn Duitse 'modeldorp' oprichtte. De vroegere naziverpleger Schäfer, die in 1961 Duitsland ontvluchtte omdat hij daar als pedofiel gezocht werd, werd in maart dit jaar opgepakt. Woensdag is de intussen 83-jarige Schäfer aangeklaagd voor het martelen van acht kinderen.

Schäfer was voor zijn aanhouding al in beschuldiging gesteld voor het seksueel misbruik van 27 kinderen. Nadat hij aan het Duitse gerecht ontkomen was en aanvankelijk nog enige tijd in ons land had vertoefd, kwam hij in Chili terecht. Daar bleef hij opmerkelijk lang zijn gang gaan: de arische, antisemitische en anticommunistische gemeenschap die Schäfer er had opgericht en die er op zijn bevel op de Dag des Oordeels wachtte, kon tot lang na de terugkeer van de Chileense democratie in 1990 ongestoord begaan.

Pas toen de grond hem echt te heet onder de voeten werd, in 1998, na een klacht van twee boeren dat hij tientallen jongens seksueel had misbruikt, koos Schäfer het hazenpad. Sinds enige tijd wordt Colonia Dignidad ('Waardigheidskolonie', de korte naam voor wat formeel de Weldoende en Opvoedkundige Maatschappij Waardigheid heette) gerund door een advocaat. Die is door onderzoeksrechter Jorge Zepeda aangesteld, de man die de enquête leidt naar de seksuele en andere misdaden in het 'raszuivere' oord.

De zaak draait niet alleen om misbruik van kinderen. Paul Schäfer en dokter Gisela Seewald-Gruhlke (73), die verklaart dat de tieners elektroshocks toegediend kregen "om hun seksuele driften te onderdrukken" en te vermijden dat ze contact hadden met leden van het andere geslacht, worden er ook van beschuldigd te hebben meegewerkt aan de marteling van politieke tegenstanders van dictator Augusto Pinochet.

Colonia Dignidad, een 13.000 hectare groot domein in de buurt van Parral, 350 kilometer ten zuiden van Santiago, was in de jaren zeventig hermetisch van de buitenwereld afgesloten en fungeerde zelfvoorzienend. Alleen Schäfers bondgenoten in het leger en de Dina, Pinochets beruchte geheime politie, mochten het domein binnen. De Dina zou het domein van Schäfer als martel- en opleidingscentrum ter beschikking hebben gekregen.

Voorts zou de kolonie een rol gespeeld hebben in de illegale wapenaankoop op een moment dat er een wapenembargo rustte op het dictatoriale Chili. Op het terrein zijn machinegeweren, granaten, raketafvuursystemen en ander wapentuig aangetroffen. Ondergronds is ook een netwerk van tunnels gevonden, destijds vermoedelijk gebruikt als folterkamers.

Dat Schäfer zo lang ongemoeid kon schuilen voor het gerecht, wordt door sommigen toegeschreven aan restanten van het oude nazinetwerk in Chili. Net als in Argentinië vonden nazi's die kort voor de Duitse nederlaag van 1945 in duikboten naar Zuid-Amerika waren ontsnapt, ook in Chili een veilige haven. Het land had net als zijn buren al sinds de negentiende eeuw Duitse kolonisten opgenomen. Sommigen onder hen - hoewel lang niet allen - hadden sympathie voor Hitler.

Vandaag wonen nog steeds zo'n driehonderd Duitsers in wat inmiddels Villa Baviera is gaan heten en schuchtere stappen zet richting buitenwereld. Een van de belangrijkste getuigen tegen Schäfer, de in de jaren zeventig in Colonia Dignidad gevangengehouden Luis Peebles, zei eerder dit jaar in de New York Times dat ook Schäfers 'onderdanen' medeplichtig zijn aan diens misdaden. Al noemde hij hen tevens slachtoffers. "Hun mensenrechten waren ze kwijt, ze werden behandeld als slaven en geprogrammeerd", aldus Peebles.

Volgens de Chileense journaliste Frida Modak is die uitleg echter hooguit een deel van het verhaal. "Nu pas beginnen de kolonisten op te biechten, met het argument dat ze Schäfer eerst verdedigd hadden omdat ze niet wisten wat er aan de hand was en de beschuldigingen niet geloofden. Vandaag vallen ze hun leider echter af. Het lijkt een beetje op wat er in Duitsland is gebeurd na de opening van de concentratiekampen. Wir haben es nicht gewusst."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234