Zondag 08/12/2019

Duitse neonazipartij niet verboden want "geen bedreiging voor democratie"

De partij is racistisch en antisemitisch, maar vormt volgens het grondwettelijk hof geen bedreiging voor de democratie. Beeld REUTERS

Het Duitse grondwettelijk hof heeft een voorgesteld verbod op de extreemrechtse Nationaaldemocratische Partij (NDP) afgewezen. De leden van de neonazipartij vormen volgens het hof immers geen bedreiging voor de democratie. Het voorstel om de partij te verbieden kwam van alle 16 Duitse lidstaten en de federale senaat, de inlichtingendiensten omschrijven de NDP als racistisch en antisemitisch.

De rechters van het hof oordeelden nochtans unaniem dat de NDP ernaar streeft democratische vrijheden te laten varen in het voordeel van een autoritaire staat die wordt bevolkt door een etnisch gedefinieerde 'nationale gemeenschap'.

"Hun politieke concept miskent de menselijke waardigheid en is onverenigbaar met het principe van de democratie", oordeelde het hof. "De NPD werkt planmatig en intensief om de vrije democratische orde te ondermijnen. Maar momenteel zijn er geen bewijzen dat deze acties succesvol zullen zijn".

Nazisymbolen
Het hof verklaarde tevens dat de NPD "een wezenlijke affiniteit betoont met het nationaalsocialisme (het nazisme, red.), getuige het gebruik van de term Volksgemeinschaft die sterke antisemitische en nazi-associaties heeft".

De rechters stelden voorts vast dat de partij de woordenschat, de liederen en de symboliek van het Derde Rijk hanteert en dat de aanhangers "intimiderend en crimineel gedrag" vertonen.

Het verbod, waartoe in 2013 al werd opgeroepen, zou de eerste zijn sinds 1956. Volgens de politici die het verbod eisten, schendt de partij de grondwet van de staat die de partij financiert.

"Partijen die door hun doelstellingen of door het gedrag van hun aanhangers de vrije democratische orde willen ondermijnen of afschaffen of het bestaan van de Duitse Federale Republiek bedreigen, zijn ongrondwettelijk", zo stelt de grondwet.

Partijvoorzitter Frank Franz. Beeld AFP

De in 1964 opgerichte NDP noemt zichzelf een patriottische organisatie en is gekant tegen "de toenemende stroom migranten", "de verwoestende gevolgen van de globalisering en het multiculturalisme" en noemt integratie een vorm van "volkerenmoord".

Duitsland voor Duitsers
In het partijmanifest staat dat Duitsland "het land van de Duitsers moet blijven". Zowel "Amerikanisering" als "islamisering" ziet de partij als gevaren voor de nationale identiteit. Ze wil ook dat Duitsland uit de Europese Unie en de NAVO stapt, is gekant tegen het homohuwelijk en pleit voor het castreren van veroordeelde pedofielen. Leden van de partij werden in het verleden veroordeeld wegens revisionisme en geweldplegingen, maar de partij ontkent elke betrokkenheid bij geweld.

De partij is zeer zichtbaar in Duitsland omdat ze vaak politieke marsen organiseert waarbij nazisymbolen en de hitlergroet niet van de lucht zijn. De partij heeft één zetel in het Europees Parlement maar heeft geen vertegenwoordiging in het Duitse parlement. Bij de verkiezingen in 2013 haalde ze slechts 1,3 procent van de stemmen. In september vorig jaar verloor de partij haar laatse zetels in de parlementen van de Duitse deelstaten.

Het grondwettelijk hof stelt dat de situatie van de partij de verwezenlijking van haar doelstellingen onmogelijk maakt en voegt er aan toe dat er niet gevreesd hoeft te worden dat de partij zou winnen bij de verkiezingen of in coalities zou treden.

In West-Duitsland en het herenigde Duitsland zijn slechts twee partijen ooit verboden: de neonazistische Sozialistische Reichspartei Deutschlands in 1952 en de Communistische Partei in 1956.

Kleine impact
De Duitse inlichtingendiensten stelt dat de NPD slechts 6.000 leden telt op een bevolking van 82 miljoen, wat de rechters deed besluiten dat ze "een beperkte campagnecapaciteit en een kleine impact op de maatschappij" heeft.

Justitieminister Heiko Maas verklaarde dat het verdict "niet betekent dat we de confrontatie met rechts extremisme uit de weg gaan".

"Zelfs al zou de NDP verboden worden, zou dat jammer genoeg niet betekenen dat er geen rechtse extremisten meer zouden zijn in Duitsland", verklaarde hij tegenover Die Welt.

De eerste poging om de NPD te verbieden kwam er in 2003, maar dat verzoek werd toen verworpen omdat door de overheid betaalde informanten bewijzen tegen de partij hadden geleverd.

Vluchtelingen en terrorisme
Er heerst in Duitsland grote bezorgdheid over de opkomst van extreemrechtse groeperingen, temidden spanningen omtrent de vluchtelingenstroom en een reeks terreuraanslagen. De nationalistische partij Alternative für Deutschland, die met haar aanvallen op bondskanselier Merkels opendeurpolitiek voor vluchtelingen de steun voor de NPD uitholde, kende een groot succes bij de lokale verkiezingen. Protestbewegingen zoals het anti-islamitische Pegida lokken duizenden aanhangers naar manifestaties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234