Donderdag 20/02/2020

Economie

Duitse metaalarbeiders naar 28 urenweek? "Revolutionair maar haalbaar"

IG Metall, de grootste sectorvakbond van Europa, was in het verleden al locomotief voor sociale verandering in Duitsland.Beeld AFP

De Duitse metaalarbeiders willen 6 procent loonsverhoging en een
28 urenweek. "Een revolutionaire, maar haalbare eis", zeggen experts. Druppelt die binnenkort ook naar ons land door? 

Het gaat uitstekend met de Duitse economie. De productie ligt torenhoog, de werkloosheid historisch laag. Daar willen de werknemers een graantje van meepikken. IG Metall, met zo'n 2,3 miljoen leden de grootste sectorvakbond van Europa, heeft een opmerkelijk eisenpakket. Enerzijds 6 procent loonsverhoging, anderzijds de invoering van een 28 urenweek voor een deel van de werknemers. 

Dat plan is bedacht voor mensen met een zorgtaak voor kinderen, ouderen of zieken, alsook arbeiders die in ploegen werken. In dit voorstel behouden zij hun loon niet volledig, maar compenseert de werkgever wel een stuk van het 'verloren' bedrag. 200 euro per maand voor wie een zorgfunctie heeft, 750 euro per jaar voor de ploegarbeiders. Wie na twee jaar weer voltijds wil werken, moet dat kunnen. De bedrijven moeten daar garanties voor geven.

"Een revolutionair idee", oordeelt Carsten Brzeski, hoofdeconoom van ING Duitsland. "Nooit eerder zetten de vakbonden zo zwaar in op work-life balance. Het is deels een symbolisch voorstel. IG Metall duwde in de jaren 90 de 35-urenweek door, maar in de praktijk worden nog veel overuren geklopt. Het signaal: het moet echt anders."

Een eis is één ding, een verwezenlijking een ander. Heeft dit eisenpakket ook kans op slagen? "Ik denk het wel", zegt Brzeski. "Het gaat uitstekend met de economie, de bedrijven draaien goed. Als zij de werknemers nu iets geven, creëren ze goodwill voor wanneer het wat minder gaat. Er is nog geen akkoord en er wordt gedreigd met stakingen, maar dat is deel van het spel."

Ook professor Marc De Vos, docent arbeidsrecht en directeur van de economische denktank Itinera, ontvangt het vakbondsvoorstel positief. "Dit is een interessante, moderne manier om eisen te stellen: een deel van de winst, maar dan in vorm van een loopbaan op maat." 

Hij ziet slechts één valkuil. "De Duitse werkloosheidsgraad ligt enorm laag. Als iedereen nu 28 uur per week gaat werken, wordt het misschien moeilijk om voldoende vervangers te vinden." Econoom Geert Noels (Econopolis) ziet het zo ver niet komen. "De industrie zal meer flexibiliteit vragen in ruil voor een kortere werkweek. Dan kan er meer worden gewerkt op piekmomenten."

De metaalbond lijkt hiermee niet enkele een revolutionaire, maar ook realistische stap te zetten in het sociaal overleg. In het verleden was de vakbond al een pionier. Hij duwde indertijd de 35-urenweek door in de Duitse metaalindustrie. Volgens Olivier Pintelon, kernlid en expert sociaal beleid van de progressieve denktank Minerva, houdt IG Metall ook nu de vinger aan de pols.

"Dit bewijst dat er een enorme vraag is naar arbeidsduurverkorting. Het thema staat weer hoog op de sociale agenda. Dat was de voorbije vijftien jaar anders", zegt Pintelon. "Het kan een belangrijke stap zijn. In Duitsland werken veel vrouwen deeltijds, met loonverlies. Dergelijke maatregelen zijn goed voor hun emancipatie. Dit is een stap in de goede richting."

Volgt België?

Als het regent in Parijs, druppelt het in Brussel, zegt de volkswijsheid. Maar als het aankomt op politiek, kijken we tegenwoordig vooral naar Duitsland. Bezorgt IG Metall de Belgische bonden inspiratie voor de eigen eisenpakketten? De Vos ziet het niet meteen gebeuren. "Duitsland zit in een fabelachtige economische situatie. Wij doen het ook goed, maar er is nog een verschil. Die eis is niet meteen aan de orde. Bovendien is de sfeer helemaal anders. In Duitsland is het sociaal overleg een kracht, bij ons een handicap. Er is een soort latente crisis, terwijl je voor dergelijke voorstellen goed moet kunnen samenwerken."

Brzeski ziet het anders. "Voor de Zuid-Europese economieën is er absoluut geen sprake van, maar op termijn kan het in bijvoorbeeld België en Nederland wel voor inspiratie zorgen."

IG Metall en de werkgevers onderhandelen al een paar maanden over dit eisenpakket. Er was afgesproken dat er tot 31 december geen stakingsacties zouden zijn. IG Metall dreigt nu met 'waarschuwingsacties' vanaf 8 januari en 24-urenstakingen vanaf het einde van januari. De afwikkeling in Duitsland wordt dus een eerste grote horde. Of het 28-urenvoorstel dan ook in België doorsijpelt, zal de tijd moeten uitwijzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234