Zondag 15/12/2019

Erdogan

Duitse justitie onderzoekt twintig imams verdacht van spionage voor Erdogan

Een Ditib-moskee in Duisburg. Beeld EPA

Het Openbaar Ministerie in Duitsland doet onderzoek naar ten minste twintig Turkse imams die worden verdacht van spionage in opdracht van de regering-Erdogan en het doorspelen van gegevens over vermeende aanhangers van Gülen. De zaak kwam aan het licht na Kamervragen van parlementariër Sevim Dagdelen van Die Linke, die al jaren waarschuwt voor spionagepraktijken.

Het gaat om imams uit Turkije die de afgelopen jaren door de religieuze organisatie Ditib naar Duitsland zijn gehaald om te prediken. Ditib beheert in Duitsland ongeveer achthonderd moskeeën en is daarnaast actief in allerlei culturele adviesraden.

De onderzoeken illustreren steeds openlijkere argwaan bij de Duitse overheid jegens Turkse instanties. Deze week precies een jaar geleden wrong Angela Merkel zich nog in bochten om Erdogan te paaien, toornig als de Turkse president toen was over het gedicht van komiek Jan Böhmermann. Maar de ondemocratische represailles na de couppoging, het verbod voor Duitse politici om militairen aan de Syrische grens te bezoeken en recent de arrestatie van de journalist Deniz Yücel, hebben Berlijn van koers doen veranderen.

Vorige week werd bekend dat de Duitse justitie ook onderzoek doet naar een onbekend aantal spionnen van de Turkse geheime dienst MIT. De aanleiding daarvoor was een lijst die de chef van de MIT in februari, op de veiligheidsconferentie in München, had overhandigd aan de chef van de Duitse veiligheidsdienst BND, Bruno Kahl.

Op die lijst, 68 pagina's lang, stonden de namen, adressen en telefoonnummers van 358 personen en instanties die volgens de Turkse overheid handlangers zijn van de geestelijke Fethullah Gülen in Duitsland. Van sommige verdachten had de Turkse dienst zelfs foto's toegevoegd.

Volgens Duitse media ging de MIT ervan uit dat de Duitse dienst de Turken zou helpen met het in de gaten houden en wellicht uitleveren van deze personen. Dat bleek een gigantische inschattingsfout. Want in plaats daarvan werd de MIT in Duitsland zelf onderwerp van onderzoek. Volgens veiligheidsexperts heeft de dienst in Duitsland een netwerk van zo'n zesduizend informanten. De kans is dus groot dat het aantal verdachten nog oploopt.

AK-partij van Erdogan

Kritiek op nauwe banden die Ditib onderhoudt met de AK-partij van president Erdogan was er ook al voor het verslechteren van de betrekkingen tussen de twee landen. De afgelopen jaren kwam het op regionaal niveau steeds weer tot opstootjes.

Zo beëindigde de overheid van de deelstaat Noordrijn-Westfalen vorige zomer de samenwerking met Ditib na een rel over een striptekening die het martelaarschap zou verheerlijken. Het plaatje dook op in het lesmateriaal van een programma dat islamitische jongeren er juist van moest weerhouden naar Syrië af te reizen.

Maar de nationale overheid in Berlijn achtte deze en andere kwesties niet groot genoeg om Ditib in de ban te doen. In tegendeel: sinds 2011 is het aantal Ditib-imams dat een visum kreeg om naar Duitsland te komen gestegen van 160 tot 345 per jaar.

Het onderzoek naar de imams markeert dus een kantelpunt. Voor het eerst bevestigde een voorlichter van de regering woensdag dat Ditib "structureel en personeel" nauw verbonden is met de partij van Erdogan. Parlementariër Dagdelen is blij met dat inzicht, zegt ze in Die Welt, al komt het volgens haar eigenlijk te laat omdat veel imams die zich schuldig zouden hebben gemaakt aan spionage, inmiddels alweer naar Turkije zijn teruggekeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234