Dinsdag 02/03/2021

Dierenwelzijn

Duitse haantjes hoeven niet meer in de hakselaar, Vlaanderen wacht nog even af

Haantjes worden vaak al op de eerste dag van hun leven gedood. Beeld Colourbox
Haantjes worden vaak al op de eerste dag van hun leven gedood.Beeld Colourbox

Duitsland verbiedt volgend jaar het doden en versnipperen van jonge haantjes, met dank aan een nieuwe technologie die het geslacht al vroeg kan vaststellen. Bij ons wacht de politiek nog op een onderzoek van de KU Leuven. 

Het kost een aantal pogingen om Ludger Breloh (63) te pakken te krijgen voor een interview. Vaak zit hij in de auto naar een klant of in een videoconferentie. Zelfs op zaterdagen is hij aan het werk. “Alles is in stroomversnelling gekomen”, zegt hij gehaast aan de telefoon. “Ik werk op dit moment dag en nacht, zeven dagen per week.”

Zijn bedrijf Seleggt, nu nog achttien werknemers groot, maakt een zeer sterke ontwikkeling door, zegt Breloh. Het bedrijf is ontzettend gewild nu de Duitse overheid heeft besloten om vanaf 2022 het doden van jonge haantjes te verbieden. Deze haantjes worden nu nog gedood, vaak al op de eerste dag van hun leven. Ze hebben immers geen ‘economische waarde’. Haantjes kunnen geen eieren leggen en zijn niet interessant voor de vleesindustrie, daarvoor groeien ze te traag. Brelohs bedrijf kan met zijn technologie op de negende broeddag van het ei bepalen wat het geslacht van de embryo is. Is het kuiken in wording een haantje, dan kan dat dus in een vroeg stadium uit de broedmachine worden gevist.

In Duitsland is al jarenlang discussie over de huidige praktijk waarbij jaarlijks 45 miljoen jonge haantjes, vers uit het ei, vergast en versnipperd worden. De dierenbeschermingswet van 2008 verbiedt dat dieren in het land gedood worden zonder goede reden. Dieren uit hun lijden verlossen, of dieren slachten voor consumptie zien de meeste Duitsers wel als goede redenen. Maar het doden van mannelijke kuikens?

Technologisch alternatief

Na een decennium van juridisch getouwtrek oordeelde de rechtbank van Leipzig in 2019 dat het doden van een dier, louter om het gebrek van economisch nut, niet legitiem is. Maar met ingang van welke datum, was onduidelijk. De rechtbank oordeelde namelijk ook dat het versnipperen van jonge haantjes pas verboden werd wanneer er een technologisch alternatief voorhanden is.

Toen verscheen Ludger Breloh op het toneel. Breloh komt uit een boerengezin uit het Duitse Rijnland, werd opgeleid tot boer, maar maakte uiteindelijk, als vijfde zoon, geen kans op overname van de boerderij. In plaats daarvan hield hij zich bezig met ontwikkelingsprojecten en werd hij managementconsultant. Zo bestudeerde hij voor supermarktketen Rewe de vraag hoe deze keten aan meer duurzamer en diervriendelijke producten kon komen.

Een laser maakt een gaatje van 0,3 millimeter in de eierschaal Beeld  Seleggt
Een laser maakt een gaatje van 0,3 millimeter in de eierschaalBeeld Seleggt

Zo ging Breloh in 2014 op zoek naar een methode om jonge eendagshaantjes te behoeden voor de versnipperaar. In zijn zoektocht kwam hij uit bij de Universiteit van Leipzig, waar professor Almuth Einspanier een manier had gevonden om wat vloeistof uit een ei te halen om het geslacht van de embryo te bepalen. Een jaar later vond hij in het Nederlandse bedrijf Hatchtech een partner om de techniek te ontwikkelen waarmee de broedeieren op grote schaal geanalyseerd konden worden.

De politiek volgt. Breloh was in januari bij de vergadering waar de landbouwministers van Frankrijk en Duitsland besloten een einde te maken aan het versnipperen van eendagshaantjes. “Maar in Duitsland is het nu een verkiezingsjaar, terwijl het onderwerp in Frankrijk vast is komen te zitten in een parlementair proces.”

Hoe zit het in België? 

Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) heeft subsidies uitgetrokken voor een veelbelovend onderzoek aan de KU Leuven. Sinds 2015 ontwikkelen ze daar een techniek, zonder doorboring van de eierschaal, die toelaat om met 99 percent zekerheid het geslacht van het kuiken te bepalen op dag 14 van de broedtijd. 

De KU Leuven-onderzoekers verfijnen die techniek nu, want hij werkte aanvankelijk enkel voor bruine eieren. Bovendien zou dag 14 te laat zijn. “Vóór dag 7 is er zeker geen pijn, na dag 14 is er zeker wel pijn”, zei Weyts vorige week in de commissie Dierenwelzijn van het Vlaams Parlement.

Vlaanderen werkt dus aan een techniek die sneller uitsluitsel moet geven dan de Duitse en wacht daarom voorlopig af. “We verwachten de resultaten daarvan volgend jaar”, aldus Weyts.

Uit cijfers van Statbel blijkt dat in 2018 Belgische landbouwbedrijven 48,1 miljoen stuks pluimvee hielden, waarvan 41 miljoen in Vlaanderen. De Boerenbond laat weten achter een alternatief te staan voor het doden van eendagshaantjes, maar de techniek moet “haalbaar en betaalbaar zijn voor boer en consument”. 

Moord in het ei

Het vroegtijdig seksen (bepaling van het geslacht) van eieren lijkt een mooi succes voor de Duitse dierenwelzijnsorganisaties, maar gevierd wordt het nauwelijks, want ze zien het als tussenoplossing; er is nog te veel kippenleed in Duitsland dat schreeuwt om een oplossing. Demeter, de vereniging die biologische producten promoot, ziet bijvoorbeeld liever dat Duitsland switcht naar kippenrassen die zowel in de leg- als in de vleesindustrie gebruikt kunnen worden, zoals tot in de jaren 50 gebruikelijk was. Haantjes kunnen dan blijven leven, zegt voorzitter Alexander Gerber, die het selecteren van eieren niets minder dan ‘moord in het ei’ noemt.

Ook proberen dierenorganisaties aan te tonen dat embryo’s op de negende dag al pijn voelen.

Onder die druk heeft de Duitse regering al aangekondigd dat vanaf 2024 het naar sekse selecteren van eieren vóór de zesde dag van de broedperiode moet plaatsvinden. Dat is met de huidige techniek, waarbij vloeistof uit het ei gehaald wordt, niet mogelijk. Het gebruik van lasers zou dat kunnen veranderen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234