Duitse Groenen in het nauw na aantijgingen van nepotisme, staatssecretaris van Economische Zaken treedt af
Beschuldigingen van nepotisme teisteren het Duitse ministerie van Economische Zaken. Patrick Graichen, rechterhand van minister Robert Habeck, is inmiddels afgetreden. Zowel Graichen als Habeck, beiden lid van De Groenen, zijn ontboden in de Bondsdag, de Duitse Tweede Kamer.
Na weken van oplopende spanning werd de staatssecretaris van Economische Zaken Graichen (51) woensdag met vervroegd pensioen gestuurd. Hij raakte in opspraak toen bleek dat hij in een sollicitatiecommissie zat die zijn vriend en huwelijksgetuige, Michael Schäfer, had benoemd tot voorzitter van het Duitse Energieagentschap. Dat is een adviesorgaan van de overheid.
Na berichten hierover in Duitse media eind april, ontspon deze Trauzeugenaffäre zich tot een aanklacht tegen de manier waarop De Groenen posities verdelen. Tabloid Bild, krant van autorijders en tegenstander van de milieugezinde Groenen, publiceerde woensdag een schema van de ‘handjeklap op het ministerie van Economische Zaken’. Onder Habeck staat daar staatssecretaris Graichen, met een link naar zijn vriend Schäfer.
Over de auteur
Remco Andersen is correspondent Duitsland voor de Volkskrant. Hij woont in Berlijn. Als Midden Oosten-correspondent won hij in 2015 de Lira-prijs voor buitenlandjournalistiek voor zijn werk in Syrië en Irak.
Maar vanuit Graichen lopen ook twee lijntjes naar zijn broer en zus, die werken bij een ‘neutraal ideeënplatform’ omtrent Energie en Klimaat, dat ook het ministerie adviseert. Vanuit de zus loopt vervolgens een huwelijkslijntje richting de tweede staatssecretaris op Habecks ministerie.
De Duitse politiek is nauw verweven met diverse denktanks en lobbyclubs, een fenomeen dat zo nu en dan zorgt voor onrust. Maar De Groenen hebben het wel heel bont gemaakt, aldus critici. Met name wat betreft Habeck klinkt de klacht dat hij zich vrijwel uitsluitend heeft omringd met jaknikkers.
Als minister van Economische Zaken en Klimaatbescherming is Habeck de architect en uitvoerder van de Energiewende, de voorgenomen omvorming naar een klimaatneutrale Duitse economie en samenleving in 2045. Daartoe kondigt de regering de ene na de andere verregaande maatregel af, doorgaans via Habecks ministerie.
‘Warmtewende zonder sociale kou’
De afgelopen weken maakt de oppositie, met name de conservatieve CDU, zich woest over nieuwe wetgeving die vanaf 2024 nieuwe olie- en gasverwarmingssystemen in woningen verbiedt. Talloze Duitse huizen, vooral buiten de steden, hebben nog een enorme tank met stookolie in de kelder staan.
De nieuwe wet verplicht woningeigenaren vanaf 2024 ervoor te zorgen dat nieuwe verwarmingssystemen minimaal 65 procent klimaatneutraal zijn. In de praktijk komt dat neer op gedeeltelijke verplichting van warmtepompen. De overheid subsidieert daarvan minimaal 30 procent, in sommige gevallen meer. De CDU roept burgers desondanks op een petitie te tekenen voor een ‘warmtewende zonder sociale kou’.
Habeck zei woensdag tijdens een persconferentie dat staatssecretaris Graichen veel goeds voor het ministerie heeft gedaan, maar dat uit nauwkeurig onderzoek in de afgelopen week is gebleken dat er ‘compliance-fouten’ zijn gemaakt. Daarbij gaat het om de verdeling van functies en opdrachten aan adviesbureaus van het ministerie. Habeck wierp ‘algehele beschuldigingen’ aan het adres zijn ministerie nadrukkelijk verre van zich. Een week eerder zei Habeck nog dat hij had besloten dat Graichen niet hoefde te vertrekken.
De benoeming van Graichens vriend en huwelijksgetuige als directeur van het Duitse energieagentschap is teruggedraaid, de post is opnieuw beschikbaar gesteld. Daarmee is de kous echter nog niet af. Habeck en Graichen moeten zich volgende week waarschijnlijk verantwoorden in de Bondsdag, de Duitse Tweede Kamer.
Lees ook
Geselecteerd door de redactie
