Vrijdag 22/11/2019

Aanslag Berlijn

Duits terreurexpert: "Deze aanslag was onmogelijk te voorkomen"

Beeld Bas Bogaerts

Het was slechts een kwestie van tijd voor Duitsland met een terreuraanslag van deze omvang te maken zou krijgen. Dat zegt Duits terreurexpert Rolf Tophoven in een interview met de Duitse omroep Deutsche Welle. "Zeker sinds de aanslagen in Brussel en Parijs was het duidelijk dat ook Duitsland een concreet doelwit vormde."

Hoewel de dreiging duidelijk aanwezig was, had de aanslag in Berlijn toch niet vermeden kunnen worden, meent Tophoven, journalist en directeur van het Institut für Terrorismusforschung. "Als een geradicaliseerde fanaticus een vrachtwagen als wapen beslist te gebruiken, heb je geen kans om hem tegen te houden tenzij je vooraf op de hoogte bent van zijn plannen." 

"Het is onmogelijk om alle voertuigen in de EU te controleren of alle kerstmarkten voldoende te beveiligen", legt Tophoven uit. "Daarvoor zou je ze moeten sluiten. Een aanslag als deze kan niet met honderd procent zekerheid voorkomen worden."

Na de kleinschaligere aanvallen in Ansbach en Würzburg eerder dit jaar bleek al dat Duitsland niet van plan was nieuwe wetten of beperkingen op te leggen. "De staat kan de veiligheid niet honderd procent garanderen", aldus Tophoven. "Als we onze openheid en onze vrije samenleving willen behouden, moeten we gewoon raken aan dergelijke tragedies."

Radicalisering

Vanmorgen werd gezegd dat de dader van de aanslag in Berlijn mogelijk als vluchteling naar Duitsland gekomen is. Inmiddels is er twijfel gerezen of de gearresteerde verdachte inderdaad de dader is. Als het effectief om een vluchteling zou gaan, is kalmte geboden, meent Tophoven. "Het is belangrijk een onderscheid te maken tussen de velen die hun door oorlog verscheurde land ontvlucht zijn uit vrees voor hun leven en degenen die door terreurorganisaties naar Europa gesmokkeld werden via vluchtelingenroutes."

Dat laatste kan overigens moeilijk voorkomen worden, zegt de terreurexpert. "Met het grote aantal vluchtelingen dat binnenkomt, is het gewoon onmogelijk om voor elk van hen een voldoende grondige doorlichting te garanderen. Bovendien begint het radicaliseringsproces vaak pas wanneer ze in Europa zijn. Velen kwamen hier niet alleen voor hun veiligheid, maar ook in de hoop om een nieuw, beter leven te beginnen. Als de maatschappij niet aan hun verwachtingen voldoet, bestaat het gevaar dat sommigen door hun ontgoocheling in de radicalisering gedreven worden."

Gevolgen voor Merkel

De rechtse en eurosceptische partij Alternative für Deutschland (AfD) was snel om de Duitse regering mede verantwoordelijk te stellen voor de aanslag. Wat de gevolgen zullen zijn voor Merkel is voorlopig moeilijk in te schatten, zegt Dirk Rochtus, docent Internationale Politiek aan de KU Leuven en Thomas More. "AfD schreeuwt moord en brand", zei hij vanmiddag op Radio 1. "Mogelijk laten veel kiezers zich daardoor bekoren. Tenzij Merkel krachtdadig optreedt, en daar ziet het voorlopig toch wel naar uit."

"Rust is op dit moment geboden in Duitsland", meent Rochtus. "Merkel heeft opgeroepen tot bezonnenheid. Het is dus goed mogelijk dat de mensen haar zien als een leidinggevende figuur die voor rust en kalmte zorgt, en zich rond haar scharen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234