Zondag 07/03/2021

Verenigde Staten

"Duidelijk patroon van racisme bij politie in Ferguson"

Een zwarte man wordt gearresteerd tijdens rellen in Ferguson. Een beeld dat ook al te vaak voorkwam zonder dat er sprake was van rellen. Beeld BELGAIMAGE
Een zwarte man wordt gearresteerd tijdens rellen in Ferguson. Een beeld dat ook al te vaak voorkwam zonder dat er sprake was van rellen.Beeld BELGAIMAGE

Racisme is diep ingebed bij het politiekorps van Ferguson, Missouri. Dat blijkt uit een onderzoek van het ministerie van Justitie. Uit het rapport blijkt dat blanke agenten en gerechtsambtenaren stelselmatig zwarte burgers viseerden, racistisch getinte e-mails verstuurden of ongewoon hoge boetes oplegden.

Besliste het ministerie van Justitie woensdag nog om agent Darren Wilson niet te vervolgen voor het doodschieten van Michael Brown vorige zomer, dan is het departement minder mals voor het hele politiekorps en de gerechtelijke instellingen van Ferguson. Het onderzoek werd opgestart nadat betogers na de dood van de ongewapende Brown de hele stad op stelten zetten. Dat de onderzoekers nauwgezet te werk gingen, blijkt uit het honderd pagina's tellende rapport waarin tot in de details de werking van politie en justitie in Ferguson uit de doeken wordt gedaan.

Het ministerie ondervroeg gedurende een half jaar burgers en ambtenaren van de stad en spreekt nu van een situatie waarin vooroordelen, racisme en ongelijke behandeling van zwarte burgers in Ferguson dagelijkse kost is. Uit gegevens van de periode 2012-2014 blijkt bijvoorbeeld dat het in 85 procent van alle verkeerscontroles, in 90 procent van alle dagvaardingen en in 93 procent van alle aanhoudingen om zwarten gaat. En dat terwijl zwarten 67 procent van de bevolking van Ferguson uitmaken. Zwarten kregen ook veel meer snelheidsboetes en politiehonden beten in negen op de tien gevallen een zwart persoon.

Wat voorafging

Op 9 augustus 2014 werd in Ferguson, een stadje in Missouri, de 18-jarige Michael Brown doodgeschoten door politieagent Darren Wilson. Deze verklaarde later uit zelfverdediging te hebben gehandeld. Brown was ongewapend. Het incident leidde tot weken van betogingen. Een grand jury oordeelde dat Wilson geen misdrijf beging. En ook het ministerie van Justitie verklaarde twee dagen geleden dat de agent niet met een 'criminele intentie' handelde. Beide beslissingen wekten verontwaardiging bij de zwarte bevolking. Gisteren verklaarden de ouders van Brown dat ze een burgerlijke rechtzaak zou aanspannen tegen de stad en tegen Wilson wegens onrechtmatige dood.

Pedofiel

Dezelfde situatie was zichtbaar binnen het gerechtelijk systeem in Ferguson. Volgens het rapport maakten zwarten 68 procent minder kans dan anderen om een zaak geseponeerd te zien. Integendeel zelfs: rechtszaken van zwarten duurden langer en de betrokkene werd vaker opgeroepen om zich naar de rechtbank te begeven. In 2013 ging het in 92 procent van de zaken waarin een aanhouding werd uitgevaardigd door de lokale rechtbank, om een zwarte inwoner.

Deze toestanden waren niet het gevolg van het feit dat zwarten meer misdaden begingen in Ferguson, zo stipuleert het rapport, dat zegt dat er duidelijk sprake is van illegale vooroordelen. Uit het onderzoek blijkt ook dat de stad, de politie en het gerecht jarenlang samenwerkten om zo veel mogelijk inkomsten te genereren door middel van boetes en dat iedere niet betaalde bekeuring onmiddellijk een dagvaarding tot gevolg had en een hogere geldsom als straf.

In het rapport staan ook concrete voorbeelden van allerlei wantoestanden. Zo spraken de verantwoordelijken van het onderzoek met een zwarte vrouw die haar wagen in 2007 verkeerd had geparkeerd en daarvoor de volgende zeven jaar moest boeten. Ze kreeg in eerste instantie een dagvaarding en een boete van 151 dollar (zo'n 137 euro), uitgezonderd kosten. De vrouw, werkloos en af en toe zelfs dakloos, kon niet betalen en daagde ook niet op voor de vastgestelde rechtszittingen. Dat leidde tot nieuwe boetes en een arrestatie met zes dagen cel wegens wanbetaling. De parkeerboete liep uiteindelijk op tot 1.000 dollar, zo'n 909 euro.

Er is ook de 32-jarige zwarte man die, na een partijtje basketbal in de zomer van 2012, uitpufte in zijn auto. Even later stopte een politiewagen achter hem en vroeg de agent zijn papieren. Zonder enige aanwijzing, zo meldt het rapport, werd de man ervan beschuldigd een pedofiel te zijn omdat hij in zijn auto zat in de buurt van een park waar kinderen speelden. Toen hij weigerde uit te stappen en zijn auto te laten doorzoeken, werd hij prompt gearresteerd. Hij kreeg te horen dat hij de wet had overtreden omdat hij een valse naam had opgegeven - de man had Mike gezegd terwijl hij Michael heette - en omdat hij zijn autogordel niet om had - de man zat in een auto die stilstond. De man werkte in overheidsdienst en het hele avontuur zou hem uiteindelijk zijn job kosten.

Schoolreünie

Naast de statistieken en gesprekken met slachtoffers, namen de onderzoekers ook officiële e-mailaccounts van politie en gerecht door. Tientallen e-mails vol rauwe, racistische moppen en opmerkingen kwamen daarbij aan het licht. E-mails waarin niet alleen zwarten in het algemeen, maar ook bijvoorbeeld president Barack Obama en zijn vrouw Michelle onderwerp van spot waren.

Wie de e-mails precies stuurde of wie de bestemmeling was, maakt het rapport niet bekend. Wel is er een oplijsting van de meest opvallende berichten. Zo wordt de president in een e-mail van april 2011 afgebeeld als chimpansee. In een e-mail uit november 2008 staat dan weer dat Obama niet lang president zou kunnen zijn want "welke zwarte man kan vier jaar lang een vaste job houden?" In een bericht van oktober 2011 is een foto te zien van dansende Afrikaanse vrouwen met ontbloot bovenlijf waar bij staat geschreven dat het gaat om "de schoolreünie van Michelle Obama".

Het ministerie van Justitie doet in het rapport ook aanbevelingen gericht tot de instanties van Ferguson om het ingebedde racisme aan te pakken. In totaal gaat het om 26 voorstellen, waarvan sommige heel algemeen en andere heel specifiek. Zo stelt justitie dat Ferguson dringend werk moet maken van een gemeenschapspolitie en dat agenten moet worden verboden om zomaar om het even wie te arresteren. En, aldus het rapport, Ferguson moet stoppen om boetes te beschouwen als een extra inkomen voor de stad.

Een greep uit de vele wantoestanden:

- De ordehandhaving focust op inkomsten voor de stadskas, niet op openbare veiligheid.

- 67 procent van de zwarte Amerikanen in Ferguson = 93 procent van de aanhoudingen.

- In 2007 parkeerde een vrouw één keer verkeerd. Gevolg: 6 dagen cel en 1.000 dollar boete.

- Boete eenmalig slechts gedeeltelijk, te laat of niet betalen kan onmiddellijk leiden tot gevangenisstraf.

- Tussen oktober 2012 en oktober 2014 werden enkel zwarten gearresteerd wegens weerspannigheid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234