Zondag 22/09/2019

Dubbelgevouwen hartstocht

Dichteres Ellen Deckwitz (°1982) doet elke week haar ding met poëzie of proza

"Had jij dat boek niet allang uit?" vroeg een vriendin, toen ik verdiept was in Jennifer Egans Bezoek van de knokploeg. Hoewel iets herlezen niets zou moeten zijn om je voor te schamen (toch? Toch?!?) voelde ik me enigszins betrapt, omdat er zo veel nieuwe boeken verschijnen dat het ondankbaar lijkt een al gelezen exemplaar weer op te pakken. De schuldstapel naast mijn bed reikt alweer tot het plafond. Tel daarbij op dat we ook nog eens sterfelijk zijn, en je zou al helemaal aangeklaagd moeten worden voor het herlezen van romans.

Voor ik daarom uit het raam wil springen, moet ik gelukkig altijd even denken aan Anaïs Nin, die zei dat we de dingen niet zien zoals ze zijn, maar zoals wij zijn. Zo is het ook met boeken; wat we erin lezen verandert met ons mee. Ik vind het heerlijk om na een jaar of tien romans waar ik kapot van was weer tot me te nemen, om te zien wat voor lezer ik in de tussentijd ben geworden. Het is als het tegenkomen van oude liefdes: voor sommigen schaam je je dood (de herlezing van Brave New World zorgde voor een fikse minachting voor mijn twintig jaar jongere zelf), bij anderen voel je dat een afgestorven deel van je persoonlijkheid wordt gereanimeerd (en daarom herlees ik om de paar jaar Bekentenissen van een gemaskerde van Yukio Mishima).

Er is één boek dat hier iedere winter weer wordt opengeslagen: Bezoek van de knokpoeg. De roman is samengesteld uit twaalf verhalen (én een hoofdstuk dat slechts uit een powerpoint-presentatie bestaat - geniaal) die los van elkaar kunnen worden gelezen, maar samen het levensverhaal vormen van de excentrieke muziekproducer Bennie Salazar en zijn beeldschone assistente Sasha. Door sprongen in de tijd, perspectiefwisselingen en de overdonderende stijl verveel je je als lezer nooit, en heb je na afloop het gevoel dat je het boek niet uit hebt (en daar doe je het als lezer voor).

Elke keer krijg ik door werk nieuwe literaire orgasmen. Ik ben een van die blasfemisten die boeken tijdens het lezen met een vulpen becommentarieërt, en het valt me op dat ik steeds andere stukken briljant vind. Neem nou bovenstaande passage: pas deze winter werd hij door mij met een bicpen van hartjes en uitroeptekens voorzien. Grofweg staat er dat Ted niet meer geïnteresseerd is in zijn vrouw, maar door de vouwmetafoor en de suggestie dat begeerte een vernietigingswapen is, wordt het fantastisch tragisch. Ik had er een verbroken relatie voor nodig om opeens echt de waarde van deze alinea te gaan inzien. En dat is de meerwaarde van herlezen: dat kunnen we alleen maar omdat we zelf ook constant worden herschreven.

"Ja", zei ik dus tegen de vriendin die vroeg of ik Bezoek van de knokploeg niet allang uit had. "Ik ben er nog lang niet mee klaar."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234