Dinsdag 02/06/2020

Stand van zakenCoronavirus

Druk op ziekenhuizen daalt, maar dodentol blijft pieken: ‘Blijven volhouden’

De druk op de ziekenhuizen neemt stilaan af.Beeld Tim Dirven

Met 283 overlijdens tekent ons land een triest sterfterecord op, het merendeel daarvan viel te betreuren in woon-zorgcentra. Juist daar raakt het aantal testen maar moeizaam opgekrikt. Dit is de laatste stand van zaken. 

‘Blijven volhouden.’ Het was de centrale boodschap op de dagelijkse persconferentie. Want hoewel het aantal ziekenhuisopnames opnieuw wat is afgenomen, was er weinig reden tot vreugde bij de voorstelling van de nieuwste cijfers. De voorbije 24 uur waren er in ons land 283 overlijdens ten gevolge van het coronavirus, een nieuw triest dagrecord. 116 mensen overleden in het ziekenhuis, wat betekent dat het merendeel van de doden te betreuren viel in de woon-zorgcentra of thuis. In totaal zijn in ons land sinds het begin van de uitbraak 2.523 mensen aan de ziekte bezweken. 

Een hoog cijfer, zeker als je het vergelijkt met sommige landen. Nederland bijvoorbeeld, noteerde dezelfde dag 148 overlijdens. Dat bracht het totaal daar op 2.396. “Maar vergelijken met andere landen is erg moeilijk”, benadrukt viroloog Steven Van Gucht. “Dan moet je vooral naar de hospitaalsterftes kijken. De meeste landen houden enkel die overlijdens bij, terwijl wij ook de sterfgevallen erbij tellen in de woon-zorgcentra of in de thuissituatie. Bovendien zitten in onze cijfers ook degenen bij wie er louter een vermoeden van besmetting is.”

Echt vergelijken zal volgens Van Gucht pas mogelijk zijn ná de crisis. “We willen nu zo volledig mogelijk zijn en zo open en transparant mogelijk communiceren. De analyses doen we achteraf. De cijfers hebben, denk ik, wel blootgelegd dat er een probleem is in de woon-zorgcentra en dat dit zo krachtig mogelijk moet worden aangepakt.”

Dat er in die centra zo snel en zo veel mogelijk getest moet worden, daar is iedereen het over eens. Maar volgens de laatste cijfers zijn daar nog maar 1.569 stalen afgenomen. Ook de algemene cijfers blijven – met 4.300 labotesten in de voorbije 24 uur – ver onder de beoogde 10.000 testen per dag. “We hebben een labocapaciteit van 10.000 per dag”, zegt Van Gucht. “Maar het testmateriaal moet ook overal ter plaatse raken. Er is erg snel gecommuniceerd over die labocapaciteit, maar het is fout om te veronderstellen dat je dat van de ene op de andere dag bereikt. Dat vraagt een serieuze logistieke inspanning.”

Eerder had federaal minister Philippe De Backer (Open Vld), bevoegd voor de taskforce testing, beloofd om 20.000 tests aan de woon-zorgcentra te leveren, waarvan ruim 11.000 voor Vlaanderen. Daarmee doken al meteen de eerste problemen op. Zo bleken er verkeerde handleidingen bij de geleverde testkits te zitten – dat bevestigt het Agentschap Zorg en Gezondheid – nadat ze daar klachten binnenkregen over pijnlijke afnames. Het gaat namelijk om tests die zowel in de keel als in de neus gestopt moeten worden en ook helemaal niet zo diep, terwijl de handleidingen aangaven dat ze diep in de neus moesten. Een foute afname kan bovendien nefast zijn voor een accuraat resultaat. Hoe veel tests op die manier verprutst zijn, is niet duidelijk. 

Ondanks het tienpuntenplan en de taskforce die Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) deze week lanceerde voor de woon-zorgcentra, neemt de wrevel op het terrein toe. De werkgevers en vakbonden vroegen de minister om uitleg. “We hebben maar beperkt bevredigende antwoorden gekregen”, zegt Olivier Remy van ACV Puls. “Voor ons is het essentieel dat er een betere coördinatie en samenwerking komt. Heel veel woon-zorgcentra kampen met personeelstekort, terwijl de instroom van helpende handen uit ziekenhuizen maar moeizaam van de grond raakt. Extra beschermingsmateriaal is noodzakelijk, ook voor de gehandicaptensector.” 

Hoe snel dat allemaal realiseerbaar is, blijft gissen. Zo liep in de namiddag het het bericht binnen dat drie miljoen FFP2-maskers die eind maart aankwamen op de luchthaven van Luik waardeloos zijn. 

Moeheid

Toch was er op de dagelijkse persconferentie ook goed nieuws. De voorbije 24 uur waren er 459 nieuwe ziekenhuisopnames, opnieuw een daling. In totaal mochten 483 mensen het ziekenhuis verlaten. Het doet vermoeden dat we de piek voorbij zijn, al benadrukte Van Gucht meteen dat het niet het moment is om de teugels te lossen. “De belasting op intensieve zorg is nog heel hoog en gaat de komende dagen wellicht nog toenemen. Het zou veel te vroeg zijn om de maatregelen nu al te verzwakken. Doen we dat te vroeg, dan gaan we een tweede opflakkering zien die mogelijk nog erger is dan wat we nu meemaken.”

Net om die reden komt de overheid met een nieuwe sensibiliseringscampagne, met de slagzin: ‘Blijf volhouden.’ Want nu de Belg al enkele weken braaf ‘in zijn kot zit’, wordt het risico almaar groter dat mensen de maatregelen beu raken en de kantjes ervan af beginnen lopen. Onderzoek van de UGent illustreert hoe de inspanningen die van de mensen worden gevraagd, stilaan hun tol beginnen te eisen. “De motivatie om de maatregelen na te leven, gaat er lichtjes op achteruit, bij jong én oud”, zegt professor en ontwikkelingspsycholoog Maarten Vansteenkiste in Het Nieuwsblad.

Ook professor Van Gucht begrijpt dat er moeheid ontstaat. “Mensen gaan er op den duur van uit dat het hen niet kan overkomen, ze gaan meer risico’s nemen... We weten dat naarmate de tijd verstrijkt het almaar zwaarder en moeilijker wordt om het vol te houden. Net daarom moeten we luid en duidelijk deze boodschap verspreiden: hou vol, want we zijn er nog niet.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234