Zondag 22/09/2019

El Chapo

Drugskoning El Chapo eindelijk voor rechter, door zijn eigen ijdelheid

Joaquín ‘El Chapo’ Guzmán bij zijn uitlevering aan de VS in januari 2017. Beeld AP

In een helikopter, met een zwaar bewapende boot of toch in een gepantserde wagen? Als straks de beruchte Mexicaanse drugsbaron El Chapo naar zijn eerste procesdag in New York wordt gebracht, kijkt heel de wereld mee. Want ‘De Kleine’ slaagde er in het verleden al twee keer in om spectaculair te ontsnappen. Het maakte van ‘de grootste misdadiger van de 21ste eeuw’ een levende legende die zelfs zijn eigen Netflix-reeks kreeg.

Drugshandel, ontvoering, de leiding van een misdaadorganisatie, het witwassen van crimineel geld en 33 moorden: het openbaar ministerie van New York heeft een stevig lijstje van aanklachten samengesteld tegen Joaquín Guzmán Loera (63), zoals El Chapo eigenlijk heet. Het volledige dossier omvat zo’n 300.000 pagina’s en ruim 100.000 geluidsopnames. Voor de advocaten van de drugsbaron reden genoeg om meermaals uitstel te vragen, maar de laatste keer kregen ze nul op het rekest.

En dus start straks in Brooklyn wel degelijk het proces tegen El Chapo. In het rechtssysteem van de States betekent dit: de samenstelling van de jury. Dat wordt al meteen een speciaal moment want het Amerikaanse gerecht heeft absolute anonimiteit en continue politiebescherming beloofd aan de juryleden. Hoewel El Chapo in een van de zwaarst beveiligde gevangenissen van de States zit, wordt gevreesd dat hij zijn Sinaloa-kartel nog steeds leidt vanachter de tralies. En dat hij dus zonder problemen wat ‘mannetjes’ naar juryleden kan sturen.

Top secret

Ook het transport van El Chapo valt onder de noemer ‘top secret’. De drugsbaron zit al anderhalf jaar in een zwaar beveiligde cel in Manhattan, maar de zaak komt voor in Brooklyn. Telkens wanneer hij in de aanloop naar zijn proces naar de rechtbank moest, gebeurde dat met een gepantserd konvooi waarvoor de Brooklyn Bridge, een van New Yorks drukste verkeersassen, volledig werd afgesloten. Met een proces dat weken, zelfs maanden kan duren, lijkt het alvast geen optie om dat scenario elke morgen en avond te herhalen. 

Maar hoe El Chapo dan wel zal overgebracht worden, is onduidelijk. Rechter Brian Cogan heeft al laten weten dat alles geregeld is. De advocaten van El Chapo zijn op de hoogte gebracht maar hebben een document moeten tekenen dat ze aan niemand vertellen hoe het transport zal verlopen. En dus kijkt straks de hele wereld nieuwsgierig mee: gaan ze hem in een helikopter overvliegen? Hebben ze in Brooklyn een cel gebouwd? Ligt er misschien een zwaar bewapende boot klaar om hem over de East River te varen? Of wordt het toch weer dat gepantserde konvooi, met alle verkeersellende tot gevolg?

Ontsnapt in mand vuile was

De Amerikanen zullen er alles aan doen opdat El Chapo niet ontsnapt. Daar slaagde hij in zijn thuisland Mexico in het verleden al twee keer in. De eerste keer in… een mand vuile was. De man die hem toen hielp ontsnappen, is nu één van de kroongetuigen op het proces. De tweede keer ging hij lopen via een tunnel van anderhalve kilometer die zijn handlangers hadden gegraven tot onder zijn cel. Ze hadden er serieus werk van gemaakt want de ondergrondse gang was voorzien van elektriciteit, verluchting én een motorfiets om snel weg te geraken. 

‘Als Hollywood dit scenario verzonnen had, zou je het niet geloven’, klonk het in de media. Dat bracht El Chapo op een idee: hij zocht zelf toenadering tot producers en acteurs in Tinseltown om zijn levensverhaal te verfilmen. Oscarwinnaar Sean Penn kwam hem zelfs interviewen op een geheime plek in de jungle. Zijn ijdelheid leverde hem een eigen reeks op Netflix op, maar kostte hem ook zijn vrijheid want in mei 2016 werd hij opgepakt. Justitie was hem op het spoor geraakt door al de telefoontjes die hij had gepleegd rond de verfilming van zijn leven.

Drugsoorlogen houden aan

Dat El Chapo verschillende keren levenslang zal krijgen, daar twijfelt, behalve zijn advocatenlegertje, niemand aan. De doodstraf hangt hem niet boven het hoofd. Mexico wilde hem pas uitleveren wanneer het Amerikaanse gerecht beloofd had dat hij bij een veroordeling niet moest hangen. 

De vraag is alleen: wat levert het allemaal op? Want terwijl El Chapo in de bak zit, laat zijn 30-jarige echtgenote, een ex-Miss, op sociale media duidelijk merken dat ze geen gebrek aan geld heeft. Het Sinaloa-kartel zou ondertussen geleid worden door Iván Guzmán, een van Chapo’s kinderen uit een vorig huwelijk. Zijn bijnaam, El Chapito (‘De kleine Kleine’), geeft al aan dat hij niet plotseling van sector veranderd is.

Zoonlief moet wel opboksen tegen een concurrent. Terwijl El Chapo jarenlang de nummer 1 was en al zijn tegenstanders zonder verpinken een kopje kleiner maakte, is de plaats aan de top inmiddels ingenomen door de leider van een ander kartel, Rubén Oseguera Cervantes, bijnaam: El Mencho (De Bolle). Die heeft de reputatie van zo mogelijk nog gewelddadiger te zijn dan El Chapo. In Tijuana alleen al, de Mexicaanse stad vlakbij de Amerikaanse grens, zijn dit jaar al meer dan 2.000 slachtoffers gevallen in de aanhoudende drugsoorlogen. De arrestatie van El Chapo heeft dus alleen maar voor meer geweld gezorgd en de Mexicaanse drugs vinden ook vandaag nog massaal aftrek in de Verenigde Staten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234