Zaterdag 08/08/2020

Drink, dit is mijn BLOED

Een beetje onwennig spoor ik naar Gent, waar ik de kanunnik van de Sint-Baafskathedraal en de bezielers van de Sint Jan-tentoonstelling zal onmoeten. Ik maak me wat zorgen over de juiste aanspreekvorm van een geestelijke. Gelukkig hielp de alleswetende nieuwe god Wikipedia mij al een eind op weg, door uit te leggen wat een kanunnik juist is. Eerwaarde, Mijnheer Kanunnik of eenvoudigweg mijnheer... we zien wel. De stiptheid van de NMBS ontwricht mijn intentie goed op tijd aan te komen. "Aha, hier is de verloren zoon", lacht Eric Van den bussche me toe. Ook kanunnik Ludo Collin strekt de hand. Uiteindelijk wordt het een genegen knik en een handdruk. "We verwachten nog kunstenaar Kris Martin maar laten we al plaatsnemen in het kelderzaaltje." Eric is de vierde generatie wijnhandelaars; samen met zijn broer baat hij een wijnwinkel uit in de Vlaanderenstraat in hartje Gent. We gaan zitten aan een antieke tafel, in een decor dat in de late jaren zestig is blijven hangen. Een centraal geplaatst houten religieus beeld beklemtoont de kapelsfeer van het lage zaaltje. Eric schenkt de glazen in. Château Montlisse, Saint Emilion Grand Cru 2006 wordt het 'spraakwater' dat ons onderhoud moet zalven. "Het hout zit nog wat stroef", zegt Eric, maar wel een mooie materie", waarop we allen het vocht aan de lippen brengen.

Kris Martin is intussen aangekomen. "Het concept van onze wijnhandel is gegroeid uit een vriendschapsband", vertelt Eric. "Kris ben ik tegen het lijf gelopen op de horecabeurs." Kris vult aan: "Toen ik net was afgestudeerd heb ik me verdiept in standenbouw. De beursstand van Van den bussche was zo oubollig dat ik het niet kon laten hierover een opmerking te maken. Iets verderop kreeg ik een tik op de schouders. 'Wie ben jij dan wel?' Dit gesprek was het begin van onze vriendschap en die stand is intussen werelderfgoed (lacht)."

Eric: "Kris heeft voor het overlijden van onze vader zaliger een wijnetiket ontworpen. De handgeschreven tekst alsook de boom zonder bladeren is achteraf gedrukt. Het bijzondere is dat er slechts 120 flessen van die cu- vée Château Destieux, Saint Emilion Grand Cru bestaan. Ze zijn genummerd en per nummer heeft Kris met de hand aan de boom één blaadje toegevoegd, een monnikenwerk."

"Château Destieux is prachtig gelegen vlakbij het romaanse kerkje in het dorpje Saint-Hippolyte nabij Saint-Emilion, en is eigendom van de heer Christian Dauriac", repliceert eerwaarde Collin. Of hij er ook de wijnen van het kasteel heeft geproefd wil hij me er niet bij vertellen.

Familie Van den bussche en eerwaarde Collin zijn reeds vele jaren hechte vrienden. "Op een dag had de kanunnik een technisch probleem. De vlaggenmast op de kathedraaltoren moest vernieuwd worden", zegt Eric. "Kris heeft toen voor de oplossing gezorgd. Een immense vlaggenmast met daarop een van zijn werken. De inwijding vond plaats in beperkte vriendenkring, met een lekker glas wijn. Sindsdien is wijn de bindende factor van onze vriendschap."

Maar Eric en Kris noemen zich geen wijnvrienden. "Nee, we zijn vrienden en drinken wijn. Als Erik verkoper van stofzuigers was geweest, waren we ook vrienden geweest. Iets minder interessant misschien. Op een dag stelde eerwaarde Collin me voor om in zijn kathedraal te exposeren. Als kunstminnaar is de kanunnik een man met een open geest. Denk maar aan zijn 1.200 stoelen van Maarten Van Severen in plaats van dat oubollige kerkmeubilair. Dit immense gebouw leek me veel te groot voor één ego, dus heb ik voorgesteld om er vijftig hedendaagse kunstenaars bij te betrekken. Sint-Jan was geboren. Op de vernissage voorzien we duizend gratis glazen wijn om uit te delen."

"Het zal geen brol zijn! Ik denk aan een Rhône of een lekkere Italiaanse wijn", verzekert Eric me. Die moet ik dus zeker gaan keuren dan. "De wijn zal niet in het huis van God worden geschonken, wel op het Sint-Baafsplein", zegt de kanunnik. "Er zullen ook symbolisch broden gebroken worden. Misschien wordt er ook bier geschonken, als er zich nog een brouwerij wil aanbieden, behalve Duvel dan (lacht). Ik ben heel blij al die kunstenaars te mogen verwelkomen. Kunst in de kerk is blijven stilstaan in 1800. Waarom zijn er geen hedendaagse religieuze werken? We willen nieuw bloed aanmoedigen."

zoete miswijn

Ik vraag de kanunnik uit over miswijn. "Vinum de vite van druiven moet het zijn", legt hij uit. "Vroeger moest die door de bisschop worden goedgekeurd. Nu schenken we meestal witte wijn in onze zilveren beker. Met rode wijn riskeer je vlekken op de witte gewaden en stoffen. We gebruiken ook meestal zoete wijn, omdat die langer open kan bewaren. Tegenwoordig zijn er amper twee diensten per week, dan doe ik wel een maand met één fles."

Een wijncursus krijgen geestelijken in opleiding niet. "Absoluut niet, maar de band tussen het christelijke geloof en wijn is een eeuwenoude traditie. De eerste wijngaarden zijn meestal aangeplant door monniken en hoeveel wijngaarden liggen zelfs vandaag nog binnen de muren van een religieuze site? Denk aan Vincentius, de beschermheilige van de wijnbouw, en het aantal religieuze taferelen waarin wijn en wijnranken zijn afgebeeld. Toen ik leraar was en in een college woonde met een tiental priesters werden weddingschappen gehouden; de inzet was altijd een fles wijn. Vroeger had ieder dorp zijn pastoor en als er dan eens een chique begrafenis was, met een elfurenlijk (het duurste tijdstip, red.), was er een begrafenisdienst met 'drie heren'. De dorpspastoor werd dan geholpen door zijn collega's uit de naburige parochies en nadien werd er een banket gehouden op de pastorie volgens de regel 'una minus': een fles minder dan het aantal disgenoten. Vandaag zijn er al minder pastoors en is die wijncultuur aan het teloorgaan", aldus de kanunnik. Nadat hij een sms'je heeft gelezen en er zelf nog een heeft verstuurd, moet hij ervandoor. Een geestelijke die mee is met zijn tijd.

De glazen wijn zijn bijna leeg en we ronden onze gesprekken stilaan af. Voor we de wijnwinkel verlaten geeft kunstenaar Kris Martin nog volgend toemaatje: "Voor mij staat wijn voor tijd en dat is ook zo in mijn werken. Tijd kunnen drinken is iets unieks. De tijd dat de druivenranken moesten groeien alvorens goede druiven voort te brengen. Tijd die de wijnbouwer nodig heeft gehad om een goede wijn te vinifiëren en zijn kennis op te doen. Tijd die nodig was om een wijn van de nodige flesrijping te voorzien. Een jaargang roept herinneringen op. Wat is er dat jaar weer allemaal gebeurd? Een grote wijnkenner ben ik niet en mijn smaak is geconditioneerd op jeugdige wijnen. Oude wijn smaakt voor mij soms als een schep modder. Eric daarentegen is een oudeflessenspecialist."

Wijn, een eeuwigdurend vloeibaar verhaal.

Van den bussche & Zonen, Vlaanderenstraat 110, Gent,

09 225 00 36, www.vandenbussche-wines.be

Sommelier Andy De Brouwer onderbreekt zijn wijnronde voor Sint-Jan. In de kelder van wijnhandel Van den bussche & Zonen vertelt de kanunnik van de Sint-Baafs alles wat hij weet over miswijnen en doet kunstenaar Kris Martin uit de doeken hoe het idee voor Sint-Jan ontstond.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234