Donderdag 02/07/2020

Dringend gezocht: verplegers (m/v)

BRUSSEL

Zeker aan hoofdverpleegkundigen is er een nijpend tekort, omdat die dikwijls slechts evenveel verdienen als een gewone verpleegkundige. ‘Problematisch, want zonder hoofdverpleegkundige kan een dienst niet draaien’, waarschuwt Peter Degadt van Zorgnet Vlaanderen.

Twee jaar lang heeft rusthuis Herfstzon in Malle het zonder hoofdverpleegkundige moeten stellen. Voldoende verpleegkundigen vinden én houden is een dagelijkse bekommernis van directeur Jan Flament. “Het is mijn topprioriteit. Van alle zorginstellingen trouwens. En ja, de onderlinge concurrentie voor personeel is groot. We vissen in een kleine vijver die maar blijft krimpen.”

Dat blijkt ook uit een enquête die de christelijke ziekenhuiskoepel Zorgnet Vlaanderen begin 2010 afnam. Wachttijden van drie tot meer dan zes maanden om vacatures in te vullen zijn eerder regel dan uitzondering. Alle types van verpleegkundige staan dan ook al jaren in het lijstje van knelpuntberoepen. Vandaag telt de VDAB ruim 2.100 openstaande jobs in de verpleegkunde.

Zeker een hoofdverpleegkundige vinden is dikwijls een lijdensweg. Meer dan een vijfde van de bevraagde zorginstellingen wijt het prangende tekort aan de lage verloning. Hoofdverpleegkundigen verdienen dikwijls nauwelijks meer dan een gewone verpleegkundige, die het loonbriefje fors ziet aandikken door toeslagen voor weekend- en nachtdiensten.

Laag loon

Jan Flament ondervond het lage loon van leidinggevenden in de zorg aan den lijve. “Toen ik zelf indertijd als verpleegkundige met 15 jaar anciënniteit de stap naar hoofdverpleegkundige maakt, kwam er geen cent bij. Toen ik van hoofdverpleegkundige directeur werd, ging er ik zelfs 3.000 frank per maand op achteruit. Dat is toch absurd?”

Ondanks aandringen van Zorgnet Vlaanderen en het Nationaal Verbond van Katholieke Vlaamse Verpleegkundigen en Vroedvrouwen (NVKVV) werd in geen van de voorbije sociale akkoorden opslag voor de hoofdverpleegkundigen voorzien. “Maar nu is de maat vol”, benadrukt Michel Foulon (NVKVV). “Zodra er een regering is, moet die in het nieuwe sociaal akkoord werk maken van een gegarandeerd loonverschil van 35 procent tussen een leidinggevende en een gewone verpleegkundige.”

De tijd dringt, want veel zorginstellingen zitten door de schaarste aan hoofdverpleegkundigen zwaar in de knoei. “Tekorten aan verpleegkundigen kun je nog opvangen door verzorgenden in te schakelen, maar zonder hoofdverpleegkundige kan een dienst niet draaien”, merkt Peter Degadt van Zorgnet Vlaanderen op.

Toch baart ook de schaarste aan gewone verpleegkundigen zorgen. “Ik ken collega’s die flirten met de minimumnormen van het aantal verpleegkundigen dat je volgens het Riziv moet hebben. Er wordt zelfs geknoeid met de graad van zorgbehoevendheid van de patiënten. Hoe meer zorg die behoeven, hoe hoger opgeleid je zorgpersoneel moet zijn”, legt Jan Flament uit. “De zorgbehoevendheid wordt daarom soms op papier naar omlaag gehaald worden. Een truc van de foor, maar sommige instellingen kunnen niet anders.”

Onderlinge concurrentie

Omdat ze voor het basisloon gebonden zijn aan vastgelegde barema’s, gooien heel wat zorginstellingen een rist aan extralegale voordelen in de strijd om personeel. “Maaltijdcheques, een gsm, een groepsverzekering én een firmawagen waarvoor ze tegen 112 euro per maand ook privé mogen rijden. Die extra voordelen zetten we in vacatures in de verf”, geeft personeelschef Agnes Landuyt van het Wit-Gele Kruis toe. Want ook zij ontkent niet dat de concurrentie groot is.

In de enquête van Zorgnet Vlaanderen spreekt 67 procent van de ziekenhuizen van onderlinge concurrentie in het aantrekken van verplegers en verzorgenden. Dat percentage ligt bijna even hoog in de ouderenzorg. In de geestelijke gezondheidszorg geeft dan weer 45 procent toe te concurreren voor zorgpersoneel.

Sommige verpleegkundigen zijn niet te beroerd om die concurrentie uit te buiten. “Er zijn verpleegkundigen die rondshoppen om te zien waar ze de beste voorwaarden krijgen”, meent Jan Flament. “Of die onmogelijke eisen stellen. Ik heb nog iemand over de vloer gehad die niet voor 8 uur ’s morgens, na 6 uur ’s avonds en in het weekend wou werken. Maar ja, zulke uren zijn nu eenmaal eigen aan het beroep.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234