Donderdag 22/10/2020

Driekwart Belgen wil excuses aan Congo, ondanks trots op koloniaal verleden

Beeld AFP

Driekwart van de Belgen wil dat we onze excuses aanbieden vanwege de kolonisatie van Congo. Toch vindt de helft van de ondervraagden ook dat we meer goed dan kwaad hebben gedaan in het Afrikaanse land. Dat meldt Het Nieuwsblad op basis van een onderzoek van de Universiteit Antwerpen.

In de studie werden Belgen aan de tand gevoeld over hun kennis van onze koloniale geschiedenis en werd naar hun mening gevraagd over datzelfde verleden. Aan dat eerste moet blijkbaar nog flink worden gewerkt: de deelnemers aan het onderzoek scoorden gemiddeld 7,5 op 20 punten in de kennistest. Een dikke onvoldoende, volgens politieke wetenschapper en onderzoeker Zeger Verleye. Nog geen derde van de bevraagden scoorde 10 punten of hoger.

De onderzoeker wijt de gebrekkige kennis aan een tekort aan lesstof over het onderwerp in het onderwijs. “Ook de nieuwe voorstellen die dit thema verplichten in de eindtermen, reiken niet ver genoeg” aldus Verleye.

Volgens Verleye verklaart het gebrek aan kennis de tegenstrijdige uitkomsten van de studie. Enerzijds is 50 procent van de Belgen trots op het koloniale verleden, maar tegelijkertijd wil 75 procent dat we excuses aanbieden aan Congo. 

“Het lijkt alsof mensen het verband tussen Congo-Vrijstaat van koning Leopold II (1885-1908) en Belgisch-Congo (1908-1960) niet inzien. Het gruwel­bewind van Leopold II in Congo wordt als iets negatiefs beschouwd, maar Belgisch-Congo daarentegen roept positieve gevoelens op, want ‘we hebben daar toch goede dingen gedaan?’”, aldus Verleye in Het Nieuwsblad. 

Archiefbeeld. Een Belgische ambtenaar laat zich dragen in Belgisch-Congo, circa 1950.Beeld ullstein bild via Getty Images

Geen wijziging van straatnamen, maar beelden mogen naar museum

Rowan Brouwers, student politieke wetenschappen, richtte zich op een ander aspect van het onderzoek: wat moeten we als samenleving aanvangen met de dekolonisatie? “77 procent van de bevraagden wil extra inspanningen rond structurele maatregelen om het straatbeeld te dekoloniseren. Dat gaat bijvoorbeeld over toelichting bij de standbeelden”, aldus Brouwers. Volgens de student ziet 60 procent van de ondervraagden die koloniale beelden overigens liever in een museum dan in de openbare ruimte. 

Voor het veranderen van straatnamen is echter minder draagvlak. Het toevoegen van historisch perspectief bij die straatnaamborden vinden Belgen een prima idee. “Het is alsof mensen het gevoel hebben dat er anders iets van hen wordt afgenomen”, legt Verleye uit.

Beeld Photo News

Burger wil actie, politicus vooral consensus

In het onderzoek werden ook de uitlatingen van Belgische parlementsleden over ons koloniale verleden bestudeerd. Het gaat daarbij om parlementaire teksten van 2007 tot 2020, hoewel volgens de onderzoekers de meest recente uitlatingen uit het dekolonisatiedebat niet meer konden worden meegenomen omdat de bevraging in maart werd afgerond. Ook de effecten van de Black Lives Matter-protesten zijn daardoor niet terug te vinden in de onderzoeksresultaten.

Die laten overigens een flinke kloof tussen de burger en de politiek zien. “De bevolking wil dat er excuses komen, maar onze volksvertegenwoordigers lijken geen voelsprieten te hebben voor wat er leeft bij de burgers. Ze (politici, nvdr) proberen vooral tot een consensus te komen in plaats van actie te ondernemen”, vervolgt Verleye. “We hopen dat dit onderzoek duidelijk maakt dat er juist een draagvlak voor actie is.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234