Vrijdag 25/06/2021

Nieuwjaarsbrief

Drie Vlamingen schrijven een nieuwjaarsbrief aan zichzelf na het annus horribilis 2016

Sarah (21) kreeg borstkanker:
Sarah (21) kreeg borstkanker: "Het kan erger. Net als iedereen ken je de andere verhalen."Beeld Geert Joostens

Na elk jaar komt een nieuw jaar. Ook als het zwaar geweest is. Sarah, Cleo en Maarten hebben een annus horribilis achter de rug. Samen met hen schreven we een nieuwjaarsbrief aan henzelf.

Sarah (21)

Sarah (21) had een knobbeltje in haar borst dat uiteindelijk een tumor werd. Na een resem onderzoeken onderging ze een borstsparende operatie.

Sarah,

‘Chasing Life’. Dat was de serie die je volgde. Een jonge vrouw die op vierentwintigjarige leeftijd de keiharde diagnose kreeg. Leukemie. Terminaal. Maar het brak haar niet. Ze zette haar behandelingen stop, trok naar Rome en je kon zien hoe ze De Spaanse Trappen opging. Hoe ze bleef staan, naar beneden keek en hoe het dan een open einde werd. Je wist niet wat ze zou doen, maar je wist wel wat jij zou doen. Als het je ooit zou overkomen. Dat je terugdacht aan die jonge vrouw tijdens de weg naar je diagnose moet je niet dramatisch, maar logisch noemen.

Blijf gerust een meisje, want dat is hoe je jezelf nog ziet. Maar weet dat dat meisje hand in hand gaat met de vrouw die je bent. Kies zelf maar wie mag leiden en wanneer. Laat hen daarbij afwisselen, want je kunt van beiden nog wat leren. Dat merkte je toen het meisje plots in haar vrouwelijkheid aangetast leek. Je borst werd een ziekte, je vrouwelijkheid een gevaar. En voor het meisje of de vrouw in jou je konden sussen, nam die onzekerheid het over. Het woord ‘borstkanker’ had al veel betekenissen en kreeg er meteen nog een paar bij. Angst, ongeduld en twijfel werden synoniemen voor medische termen en begonnen ergens ver van je bed steeds dichterbij te kruipen. Tot je ermee opstond en ging slapen. Onthoud daarvan dat er telkens weer een nieuwe dag komt, dat je ballast van je kunt afschudden.

Je weet dat je geen onschendbaar lichaam hebt, jeugd is geen garantie op een eeuwig leven. Draag daarom zorg voor dat lichaam, leef bewuster en zeg nu echt wat je wilt zeggen als iemand het woord kanker in onwetendheid als scheldwoord gebruikt. Maar scheld zelf niet, want je kunt het zonder. Sla op tafel, bij elke vraag waarop je een antwoord wilt. Zoek er zelf naar, of laat het je vertellen, maar wacht nooit meer zomaar af. Tussen het knobbeltje en de tumor zat te veel tijd. Tussen de onderzoeken en de ingreep zat te veel tijd. Ook al leek het te weinig tijd om het te vatten. Gun jezelf nu de tijd om te kijken naar je borst, laat je vingers over je huid glijden en leer je lichaam kennen. Nog beter. Het beeld in de spiegel daagde je uit, maar je hebt het in de ogen gekeken. Eerst zag je je borst veranderen van vorm, tot iets met de vorm van een ei zich opdrong in die borst. Later zag je op die plek een litteken. Weet dat spiegelbeelden niet alles tonen en dat geen enkel deel van je vrouwelijkheid aangetast moet zijn. Niet als dat deel van je zijn in je hoofd zit. Hoe pril dan ook. Blijf gewoon Sarah.

Probeer het te vatten en te plaatsen, want vooralsnog lijkt het alsof het gebeurd is en je er niet bij was. Alsof je een toeschouwer was, naar een serie keek. Je wou terugspoelen om het beter te kunnen begrijpen. Pauzeren om te kunnen ademen. Doorspoelen en weten wat er zou gebeuren. Doe nu wat je moet doen. Denk terug, sta stil en denk vooruit. Maak je eigen verhaal. Maar besef net zo goed dat je sommige dingen nooit weet, niet met zekerheid. Verwerk en vind daar de moed voor, want dat soort werk is het zwaarste.

Hou vast aan je mening die stelt dat jij niet sterker bent dan anderen, want dat werd je hier en daar verteld. Met een schouderklopje erbij en tranen in de ogen die dan ook nog verbazing toonden omdat jij hén uiteindelijk bleek te troosten. Blijf die sterkte in vraag stellen, want je bent nog onbeslist waarin die kracht juist zit. In het feit dat je een operatie aan je borst hebt gehad op jouw leeftijd? Omdat je het doorstaan hebt? Omdat je je niet huilend in bed verstopte maar elke ochtend opstond en pas ’s avonds weer ging liggen? Je weet het zelf misschien niet, wat voor anderen sterkte bepaalt. En dat is oké. Besluit dat dit iets is wat je overkomen is, terwijl je ook weet dat het je daarom niet zwakker maakt dan anderen.

Blijf vasthouden aan je geloof. Het vertrouwen in je gebeden was altijd al groot en met een soort vastberadenheid stak je dat vertrouwen ook in je smeekbedes. Gebeden waarin je vroeg om genezing en gebeden die verder moesten reiken dan je eigen heil. Als het even kon, mochten ze iedereen redden, of op zijn minst bijstaan. In jouw situatie en in erger. Want het kon erger. Het kan erger. Je kent net zoals iedereen de andere verhalen, die met chemotherapie of bestralingen. Die met nóg meer pech. Laat je echter niet verlammen door angst, de slechtste raadgever. Je zegt zelf dat alles gebeurt om een reden, dus laat dat het bewijs zijn dat je alles aanvaardt wat zich aandient. Zelfs als het zich opdringt.

Je bent van smeekbedes naar dankbetuigingen gegaan en je wilt niet meer terug. Bewaar in het nieuwe jaar die dankbaarheid, berg dat gevoel veilig op en neem het mee, waar je ook gaat. Denk onderweg aan die Spaanse Trappen. Loop omhoog, zo snel je kunt en geniet van het uitzicht.

Lees verder onder de foto

null Beeld Geert Joostens
Beeld Geert Joostens

Cleo (35)

Cleo (35) besloot dit jaar om BAM te worden, Bewust Alleenstaande Moeder. Een beslissing die veel angsten en vragen, maar ook hoop met zich meebracht.

Cleo,

Denk aan hoe je er als kind al van overtuigd was dat je veel wou doen, maar slechts één ding wou worden. Hoe je dat gevoel uiteindelijk kon benoemen als een instinct. Iets wat moet gebeuren om te bestaan, zoals eten en drinken. Een verlangen dat eerder eist dan wacht om vervuld worden. Als geen enkele man je pad zou kruisen, zou je alleen moeder worden. Die belofte maakte je aan jezelf. Mannen kruisten nochtans je pad, dat mocht het probleem niet zijn. Maar ergens onderweg gingen zij net zo goed als jij een andere richting uit. Dat ze net daarom niet de juisten waren, zul je steeds meer beseffen. Huil daarom niet om gemiste kansen. Kansen van die aard zijn vaak simpelweg géén kansen.

Je dacht op je achtentwintigste de stap te zetten, maar toen was je zelf nog een kind. Toen op je dertigste, tot je de liefde voorrang gaf en vasthield aan het sprookje. Op je vijfendertigste ben je enigszins teleurgesteld in die liefde en besef je dat sprookjes slechts bestaan als je ze zelf schrijft. Jij bent de goede fee, de prinses, de kikker en de knappe prins in één, want als moeder ben je alles. Het enige wat je niet bent, is Jennifer Lopez die in The Back-up Plan alleenstaande moeder wil worden en onmiddellijk na de inseminatie de man van haar leven tegen het lijf loopt. Al weet je natuurlijk nooit of je plots van een Vlaamse rosse in een latina verandert. Laat zulke verhalen meer een geruststelling dan een schrikbeeld zijn. En stop met die willekeurige rondvragen te doen. De mannen die beweren dat ze het niet zien zitten om er een kind bij te nemen, wil jij er ook niet bij nemen. Wees blij dat er geen ex in het spel zal zijn die je wilt bevechten voor het hoederecht. Elk nadeel heeft zijn voordeel.

Laat datgene achter wat jou niet meer volgt, ook al doet dat pijn. Weet dat je sowieso verdergegaan bent vanaf het moment dat je beslissing gemaakt was. Toen je tegen de laatste man in je leven zei dat je dit zou doen. En dat het toen pas echt voelde. Omdat je tijdens dat gesprek met hem achterliet wat jullie hadden of zouden kunnen hebben. Ooit, maar misschien ook nooit. Het maakte die beslissing even onomkeerbaar als onafwendbaar. Dat gesprek maakte de beslissing echter dan het moment dat je een afspraak bij de gynaecoloog maakte. Of door een psycholoog als bekwaam beoordeeld moest worden, of op een lijst moest aanduiden welke kleur ogen de anonieme vader van je kind bij voorkeur mocht hebben. Onthoud dat gesprek, de momenten waarop je het diepst zat, omdat die je eraan herinneren dat ook zulke momenten voorbijgaan.

Blijf zo naïef als je bij de eerste inseminatiepoging was, toen je riep dat je vast supervruchtbaar bent. Ook al vreesde je misschien het tegendeel. Die eerste poging was een test, een soort aftasten en zien wat zou komen. Al snel bleek er een tweede poging nodig te zijn en ondertussen zat je aan de derde keer, de goede keer. En toen was je eventjes zwanger, maar bleef het niet. Onthoud daarvan dat het werkt. Dat het kan. En tel rustig verder af tot de volgende poging, terwijl je blijft roepen dat je supervruchtbaar bent.Verlies jezelf niet in doemscenario's, maar ga alles stap voor stap tegemoet. En blijf gerust mensen afsnauwen die zeggen dat je moet loslaten. Dat ze zelf loslaten. Als je drie keer per week bij de gynaecoloog zit, valt er niet veel los te laten. Maar bewaar wel een evenwicht, want een week bestaat uit meer dan drie keer je broek afsteken.

De belangrijkste vraag die je kon stellen en het grootste bezwaar dat je jezelf kon aanpraten, was dat je een egoïstische keuze gemaakt hebt. Want soms dacht je dat een kind enkel iets is wat uit liefde tussen twee mensen geboren wordt. Dat je niet mocht ingrijpen in de loop van het leven, ook al nam je geen genoegen met dat leven. Neem daarom genoegen met het feit dat ook jouw kind uit liefde geboren wordt. En dat dat niet meer of minder egoïstisch is dan wanneer twee mensen voor een kind kiezen. En blijf relativeren door te zeggen dat je je even goed had kunnen laten bezwangeren door een onenightstand. Maar dat dus niet hebt gedaan.

Laat het antwoord op al je vragen heel simpel zijn. Of beter nog: stop met jezelf volgende vragen te stellen. Kun je dit wel aan? Zul je het goed doen? Kun je een kind bieden wat het nodig heeft? Ga je ooit nog verliefd worden? Gaat iemand ooit nog verliefd worden op jou? Moet je niet wachten? Wachten op wie? Ga je heel dik worden? Gaat het lukken? Elke vraag zal vanzelf haar antwoord vinden, wat speculeren overbodig maakt.

Wens jezelf voor dit nieuwe jaar een inseminatiepoging die lukt, hoop op die baby en hou vast aan die ene vraag die je jezelf nooit gesteld hebt: of dit wel de juiste keuze is. Want dat is het. Omdat je meer angst hebt voor een leven zonder kind dan voor een leven met.

Lees verder onder de foto

null Beeld Geert Joostens
Beeld Geert Joostens

Maarten (33)

Maarten (33) zijn dochtertje Elise kreeg op vierjarige leeftijd botkanker. Als ouder keek hij toe hoe zij een jaar lang strijd voerde. De ziekte lijkt nu terrein te verliezen.

Maarten,

In een vingerknip veranderde alles. Een iets te ruw spelletje tussen broer en zus, pijn, botkanker. Je stond ervoor en je zou niet weglopen, noch blijven staan. Je weigerde te vertrekken vanuit boosheid en frustratie, want zulke ballast zou de strijd bemoeilijken. Je hebt jezelf daarom de vragen nooit gesteld, omdat je beter wist. Een betweterigheid die je ten goede komt. Waarom ik? Waarom zij? Waarom wij? Waarom niet.

Twijfel nooit aan het feit of je wel genoeg gedaan hebt, want het was alles wat je kon en meer dan dat. De verdeling kwam als vanzelf en net daarom was het eerlijk. Je vrouw Ine nam een sabbatjaar om bij Elise te blijven. Het leven verplaatste zich voor hen bijna permanent naar een ziekenhuiskamer. Jij hield thuis alles recht met nog twee andere kindjes voor wie het leven ontegensprekelijk doorging. De rol die Ine opnam had je niet aangekund en dat is oké. Jij valt bijna flauw als je een spuit ziet, zij niet. Dat hielp bij de verdeling van de taken. Je zag hoe Ine zichzelf wegcijferde, hoe Elise verdween. Hoe ze van Leuven naar Zwitserland vertrokken en daar een tijd moesten blijven. Maar het was nooit een optie dat ze niet meer zouden terugkomen. Blijf zo vastberaden, doelgericht misschien zelfs. Want dat ben je, dat was je. Ook toen je ’s ochtends boterhammen smeerde en de oudste naar de voetbaltraining bracht, terwijl een ander deel van jezelf vocht voor het leven, met Elises hand in die van je vrouw. Weet dat dat simpelweg het leven is en laat de broodkruimels die ’s ochtends op tafel bleven liggen het bewijs zijn dat alles doorgaat. Altijd. Een geruststelling.

Vertrouw op je eigen overlevingsmechanisme, op de rol die je speelde. Professioneel schakelde je nog een versnelling hoger, omdat het je afleidde. Ook al zaten je gedachten elders. Medelijden heb je nooit gewild. Steun en af en toe een reden om luid te lachen wel. Lach daarom opnieuw met diegenen die er waren. Met iedereen bij wie je niet moest praten, maar veelzeggend kon zwijgen. Met iedereen die de pijn voelde en niet wegkeek, maar ze mee verzachtte. Laat ook al de anderen in hun waarde zoals je dat toen al deed, ieder mens is anders.

Zorg dat je niet in slaap valt, niet berust. Want je weet dat beproevingen in dit leven de beste en slechtste manier zijn om een mens wakker te schudden. Je bent droog, zeg je. Sec. Praktisch ook. Pragmatisch. Je staat voor een probleem en je lost het op. En je schat de dingen naar waarde, waardoor je geen tijd wilt verliezen. Sommige vriendschappen zijn daardoor dieper geworden, andere zijn verwaterd. Verontschuldig je daar nooit voor, tegen niemand. Weet dat je vooral jezelf bent en dat dat het enige is wat je moet zijn.

Blijf de smaak van die fles champagne proeven die geopend werd toen Elise haar laatste behandeling erop zat. Toen iedereen weer thuis was, waar ze horen. Negeer dat latente gevoel van angst niet, maar laat het je leven ook niet overheersen. Op slecht nieuws ben je nooit voorbereid en zelfs al ben je dat wel, is het niet onvermijdelijk. Je hebt je nooit laten verlammen, omdat je weet dat leven zo niet haalbaar is. Ook al was de angst onbeschrijfelijk, de pijn ondraaglijk.Dus leef. Aanvaard die angst, de ongerustheid en de onzekerheid tot het iets wordt wat je in de ogen kunt kijken en je het door dat te doen, ook de mond snoert.Laat het meegaan waar jij gaat, maar kies zelf waarheen.

Werk toe naar dat moment waarop je kunt zeggen dat dit een episode in jullie leven geweest is. Vertrouw erop dat het daarbij blijft, terwijl jullie wel de strijd verderzetten. Dit mocht niet verloren gaan, het mocht niet voor niks zijn, dus ondernemend als je bent, stampte je een vzw uit de grond. Tuki, Fins voor steun. Voor andere kinderen, andere ouders. Een sociaal project voor je eigen kinderen, om hen bewust te maken van het leven. Ga er gerust van uit dat ze al lang weten wat dat is, het leven. Omdat je hen toont hoe dat moet, leven.

Blijf doen wat jullie doen, met elkaar en voor elkaar. Jij en Ine. Jij op jouw manier, zij op haar manier. Tachtig procent van de koppels zou botsen en het niet trekken, las je ergens. Terwijl ze het ene bij elkaar willen houden, valt het andere uit elkaar. En dat vind je niet eens onlogisch. Weet dat jullie een plaatsje hebben bij de overige twintig procent. Dat die plaats niet gekregen, maar afgedwongen is. En dat het er goed vertoeven is met jullie twee, met jullie vijf. Kijk naar hen. Kijk naar Elise, elke dag. Naar het mensje dat ze gebleven is en elke dag weer meer aan het worden is. Luister naar haar schaterlach, lach zelf mee en geniet. Bovenal, geniet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234