Vrijdag 13/12/2019

Drie kinderen tegen de rest van de wereld

Geen Potter, geen Frodo deze Kerstmis, maar Hollywood opent al een nieuwe franchise

Gruwelsprookje l Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events HHH

Jan Temmerman

De Lords of the Ring-trilogie is afgerond en het blijft nog even wachten op de volgende film uit de Harry Potter-reeks. Even zag het ernaar uit dat dit een eindejaar zonder grootschalige evenementfilm voor het grootst mogelijke publiek zou worden. Maar dat was zonder Lemony Snicket gerekend.

Snicket is de auteur van een hele reeks jeugdboeken - er zijn al elf afleveringen gepubliceerd van wat uiteindelijk een dertiendelige cyclus moet worden - die naar verluidt erg populair zijn in Amerika en nu ook de rest van de wereld beginnen te veroveren.

De vergelijking met het wereldwijde Harry Potter-fenomeen van de Britse schrijfster JK Rowling ligt voor de hand, al was het maar omdat ook hier sprake is van een duidelijk crossover-effect. Met andere woorden, niet alleen kinderen en jongeren, maar ook volwassenen zijn er blijkbaar dol op. Zoiets kan dus ideaal basismateriaal opleveren voor een grote Hollywood-film, zodat het niemand hoeft te verbazen dat Paramount de rechten op de Unfortunate Events-boeken al vier jaar geleden heeft gekocht. Dat er uiteindelijk nog zo lang op de film (die de eerste drie boeken bundelt) moest gewacht worden, heeft voornamelijk te maken met de interne Hollywood-keuken: verandering van producent, een regisseurswissel, gesleutel aan allerlei scenarioversies en meer van die bau-toestanden (business as usual).

In feite is Lemony Snicket het pseudoniem - al kun je hier beter van nom de plume spreken - van de Amerikaanse schrijver Daniel Handler. Hij gebruikt Snicket als zijn alter ego, die zelf ook in de boeken (en nu dus in de film) aanwezig is. Zijn eerste taak bestaat er trouwens in de lezers te waarschuwen dat ze aanstalten maken om aan een bijzonder 'onplezierig boek' te beginnen lezen over 'drie kinderen die door rampspoed achtervolgd worden'. Hij vindt het weliswaar zijn 'droeve plicht' om die lotgevallen op te schrijven, maar kan best begrijpen dat men, na zijn waarschuwing, het boek weglegt om 'iets gezelligers te lezen - als je daarvan houdt tenminste'.

Op een gelijkaardige manier verwittigt Snicket (met de stem van Jude Law, van wie verder alleen het silhouet herkenbaar is) ons dat de film 'zeer onaangenaam' zal zijn en dat we vooralsnog de bioscoop (of het vliegtuig!) kunnen verlaten als we iets gezelligers willen zien. Ironische antireclame als lokroep en glijmiddel om in de juiste sfeer te geraken, het kan best efficiënt zijn.

De manier waarop de Amerikaanse media de boeken (en bij uitbreiding nu de film) omschrijven, heeft een hoge y-factor: creepy, spooky, gloomy, scary... Een ander favoriet adjectief is dreadful (vreselijk/verschrikkelijk), met dien verstande dat je dat woord hier in zijn letterlijke betekenis moet begrijpen, namelijk full of dread (vol zaken die vrees inboezemen of schrik aanjagen).

Maar natuurlijk is Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events geen echte griezelfilm, maar veeleer een gruwelijk sprookje. De ingrediënten die schrik kunnen aanjagen of vrees inboezemen, variëren weliswaar van slangen en bloedzuigers tot aanstormende treinen en een huis dat (letterlijk) op de rand van een hoge afgrond balanceert, maar de meest essentiële gruwel heeft te maken met de dreiging van fundamentele eenzaamheid, namelijk die van de drie kinderen Baudelaire: de veertienjarige Violet (Emily Browning), de twaalfjarige Klaus (Liam AIken) en de baby Sunny (de tweelingzusjes Kara en Shelby Hoffman).

Als het verhaal begint, zijn hun ouders net om het leven gekomen in een mysterieuze brand, die ook het ouderlijke huis in de as heeft gelegd. Ze worden toevertrouwd aan de zorgen van een of ander familielid, de flamboyante en zeer met zichzelf ingenomen acteur count Olaf (Jim Carrey). Maar het enige waarvoor die graaf wil 'zorgen', is dat het jonge drietal zo snel mogelijk om het leven komt, zodat hij van hun riante erfenis kan genieten. Als een eerste moordpoging mislukt en er bij de sociale diensten toch zoiets als een béétje argwaan ontstaat, worden de Baudelaire-kinderen aan andere, nog verdere familieleden toevertrouwd, in eerste instantie slangenspecialist oom Monty (Billy Connolly) en later de neurotische, door allerhande fobieën opgeschrikte tante Josephine (Meryl Streep). Maar de sinistere count Olaf gebruikt zijn acteerervaring om telkens weer in andere gedaantes op te duiken. De kinderen kijken meteen door zijn vermommingen heen, maar de volwassenen zijn ziende blind.

De nogal episodische verhaallijn is dus vrij eenvoudig: de Baudelaire-kinderen hebben alleen elkaar om aan de macabere plannen van count Olaf te ontsnappen, terwijl ze ook nog willen achterhalen wie in eerste instantie verantwoordelijk was voor de dramatische dood van hun ouders. In tegenstelling tot Harry Potter en zijn companen beschikken de Baudelaire-kinderen niet over magische krachten, maar ze hebben wel specifieke talenten die ze in hun overlevingsstrijd kunnen gebruiken: Violet is een soort uitvinder-ingenieur in de dop, Klaus heeft een fotografisch geheugen voor alles wat hij ooit gelezen heeft en baby Sunny beschikt over een gebit dat de beruchte James Bond-slechterik Jaws zonder twijfel jaloers kan maken.

Voor volwassenen valt Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events vooral te genieten als een somptueus visueel festijn van victoriaanse gothic. Dat heeft uiteraard zeer veel te maken met het production design van Rick Heinrichs, die eerder al enkele keren met regisseur Tim Burton (onder meer voor Edward Scissorhands, The Nightmare before Christmas, Beetlejuice en Sleepy Hollow) samenwerkte. Niet te verwonderen dus dat er in Amerikaanse recensies vaak naar de gloomy sfeer van typische Burton-films verwezen wordt.

Het zal wel toeval zijn dat Jim Carrey dit jaar te zien is in de twee films met de moeilijkste titels van 2004 - de andere is Eternal Sunshine of the Spotless Mind - maar het is wel opmerkelijk hoe Carrey zichzelf bij zijn rollen in 'ernstige' films (zoals Eternal Sunshine) perfect in bedwang weet te houden, terwijl hij zijn meer flamboyante en extravagante vertolkingen nu blijkbaar reserveert voor films waarin hij onder lagen make-up 'verborgen' blijft (zoals in deze film het geval is en eerder in How the Grinch Stole Christmas).

Regie Brad Silberling Vertolking Jim Carrey, Emily Browning, Liam Aiken, Meryl Streep, Jude Law, Billy Connolly, Timothy Spall, Catherine O'Hara, Kara & Shelby Hoffman Land VS Speelduur 110 min

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234