Dinsdag 25/02/2020

Drie jaar effectief voor Jo Lernout en Pol Hauspie

o Lernout: vijf jaar cel, waarvan twee met uitstel. En een geldboete van 25.000 euro, of 3 maanden vervangende gevangenisstraf. Pol Hauspie: van hetzelfde laken een pak. Idem voor Nico Willaert, de derde man in de Heilige Drievuldigheid die ooit aan de top stond van Lernout & Hauspie Speech Products, de Ieperse spraaktechnologiegigant in spe. Gaston Bastiaens, de CEO van L&H ten tijde van de fraude, kreeg 5 jaar waarvan drie met uitstel.

Het was met grote verslagenheid dat de drie gewezen iconen van de Belgische hightechindustrie het arrest van het Gentse hof van beroep aanhoorden. Jo Lernout verborg zijn dunne witte haren in zijn handen, terwijl zijn Filippijnse vrouw het in de bezoekersruimte op een huilen zette. Pol Hauspie keek stuurloos in de lange leegte. Gaston Bastiaens zat te mokken, de blik naar beneden gericht, alsof de duivel aan zijn voeten zat te knagen. Alleen Nico Willaert leek zich te verzoenen met zijn lot. Want ze hadden het zien aankomen, de tenoren van de spraaktechnologie, die voortaan vooral als ordinaire fraudeurs bekend zullen zijn. Al is het maar omdat het hof van beroep hen even tevoren een reprimande van jewelste had gegeven in het voorgelezen gedeelte van hun 2.100 bladzijden tellende arrest.

Valse omzet

“Het hof acht het bewezen dat Jo Lernout, Pol Hauspie en Nico Willaert zich bezondigd hebben aan een ingenieuze en grootschalige financiële fraude. Ze hebben constructies opgezet om de omzet op te drijven en de koers van het aandeel van hun bedrijf te manipuleren”, klonk het verwijtend. Volgens de raadsheren werkten de drie toplui van Lernout & Hauspie Speech Products (LHSP) met ingenieus verborgen valse overeenkomsten om omzet te rapporteren die het bedrijf eigenlijk niet had, en om “volgens een geheime agenda” de beurskoers van het bedrijf te manipuleren.

De raadsheren stellen in hun arrest vast dat Jo Lernout, Pol Hauspie en Nico Willaert in 1999 en 2000 voor honderden miljoenen euro’s aan valse omzet geboekt hadden. Volgens het hof was Pol Hauspie, die de geldstromen organiseerde, het brein achter de grootschalige fraude. Nico Willaert zette de constructies op. Jo Lernout was minder sterk betrokken, maar hij werd wel door zijn kompanen op de hoogte gehouden en hij keurde de georganiseerde fraude ook goed.

“De drie wisten heel goed wat ze deden. Ze beseften ook de gevolgen voor duizenden beleggers en voor de schuldeisers van hun bedrijf. Ze waren zich ook bewust van de gevolgen voor het financiële systeem, en van de drama’s die ze bij duizenden beleggers veroorzaakten. Maar ze handelden zonder schuldbesef en wars van alle ernstige gevolgen, enkel bekommerd als ze waren om het belang van hun vennootschap, en gedreven als ze waren door hun drang naar aanzien en macht.”

Volgens het hof is het bewezen dat de drie toplui van het Ieperse groeibedrijf wetens en willens een opgepompte omzet rapporteerden door licentiecontracten te boeken die geen economische realiteit weerspiegelden. De taaltechnologiebedrijven (de omstreden LDC’s, die de licenties namen die ten onrechte als omzet geboekt werden) waren in oorsprong geen kwaad bedoeld idee, maar de toplui van LHSP liet het wetens en willens ontsporen, oordeelde het hof. “In 1998 hadden Jo Lernout, Pol Hauspie en Nico Willaert wellicht wel de bedoeling om de taalvennootschappen effectief producten te laten ontwikkelen. Dat blijkt ook uit het strafdossier”, klonk het uit de mond van de raadsheren. “Maar dat is veranderd toen ze er niet in slaagden operationele investeerders voor de LDC’s te vinden. Vanaf het eerste kwartaal van 1999 misten de licentiecontracten waarmee L&H zijn omzet voedde, elke economische substantie.”

Beleggers in de kou

Oef, de beleggers konden opgelucht ademhalen. Of niet soms? Wel, neen. Terwijl Jo Lernout op de voorste rijen zijn hoofd in zijn handen legde, lachten de grote vissen aan de overkant. Dexia - het vroegere Artesia, dat destijds voor financiering zorgde voor enkele van de omstreden taaltechnologiebedrijfjes waarmee L&H hun valse omzet creëerden - werd van elke schuld witgewassen. Ook KPMG, het revisorenkantoor dat de balansen van het spraaktechnologiebedrijf al die jaren had goedgekeurd, ging vrijuit. Kennelijk oordeelt het hof dat zij ook slachtoffer zijn in deze zaak, misleid door Tony Snauwaert (de man die de constructies voor het L&H-trio opzette, wat hem op 2 jaar gevangenisstraf komt te staan) en de drie CEO’s van Lernout & Hauspie, die hen een rad voor de ogen draaiden. Deminor, Test-Aankoop en Spaarverlies, de drie vertegenwoordigers van minderheidsaandeelhouders die met hun schadeclaims vooral die grote jongens viseerden, zakten zichtbaar weg in hun stoel.

Naast Dexia en KPMG ging ook het voltallige auditcomité van L&H vrijuit. Inclusief Dirk Cauwelier, de plaatsvervangende Ieperse handelsrechter voor wie het hele dossier om te beginnen al naar het hof van beroep in Gent verhuisd was. Eerder die ochtend waren ook al L&H-juristen Philip Beernaert, Christoph Lammar en Patrick Deschrijver buiten vervolging gesteld door het Gentse hof. De raadsheren oordelen dat hun rechten van verdediging “fundamenteel en onherroepelijk geschonden” waren omdat het Openbaar Ministerie hen manifest laattijdig in verdenking had gesteld.

Nochtans waren volgens het hof al jaren voordien alle elementen aanwezig om die inverdenkingstelling te rechtvaardigen, en de beschuldigden volledige inzage in het dossier te geven. Ook Philippe Vermeulen, de vroegere topman van de aan Lernout & Hauspie gelieerde durfkapitalist FLV Fund, verliet als een vrij man de zaal. In triomf. Maar met gemengde gevoelens. “Ik ben blij dat mijn cliënt weer aan zijn leven kan bouwen”, zei raadsman Kristiaan Vandenbussche. “Maar eigenlijk was ik liever met een ‘échte’ vrijspraak naar buiten gestapt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234