Donderdag 08/12/2022

wapenstilstand Syrië

Drie hordes op weg naar vredesakkoord voor Syrië

Syrische mannen ruimen de straten van Aleppo op. Beeld AFP
Syrische mannen ruimen de straten van Aleppo op.Beeld AFP

Nu de Syrische regering van president Bashar al-Assad en de gewapende oppositie een staakt-het-vuren zijn overeengekomen, kunnen de onderhandelingen over vrede beginnen. Wat zijn de belangrijkste hordes op de weg naar een vredesakkoord?

Fokke Obbema

Politieke regeling

Niet meer schieten, is stap één, maar het vervolg, een echt vredesakkoord, geldt als vele malen lastiger. Want onderhandelingen tussen partijen die elkaar naar het leven hebben gestaan, zijn delicaat. En er zijn deelnemers met diametraal verschillende gezichtspunten. Neem Rusland en Turkije, die nu eendrachtig samenwerken en niet meer reppen over de moord op de Russische ambassadeur in Ankara. Gaat het om de toekomst van de Syrische president Assad, waarover een vredesakkoord ook zal moeten gaan, dan koerst Turkije sinds jaar en dag aan op diens vertrek, terwijl Rusland hem altijd is blijven steunen.

Assads gezanten zullen ook aan de onderhandelingstafel plaatsnemen - met tegenover hen vertegenwoordigers van rebellengroepen zoals het Vrije Syrische Leger die het regime bovenal weg willen hebben. Hoe zij tot een vergelijk moeten komen, is volkomen onduidelijk. Gaat het aan de onderhandelingstafel in Kazachstan mis dan laait de strijd in Syrië onvermijdelijk weer op.

Islamitische Staat en al-Nusra

Dat Islamitische Staat niet meedoet met het staakt-het-vuren hoeft niet te verbazen - de mannen van het kalifaat zijn niet zo van het politieke overleg en de rest van de wereld wil ook niet met hen praten. IS werd dan ook niet gevraagd om mee te doen. Door Russische en Amerikaanse bombardementen en de opmars van het Iraakse leger zit IS in de hoek waar de klappen vallen, maar de stemming is en blijft: tot de laatste snik doorvechten. Zo lang er een wereldwijde aanvoer blijft van jongemannen die bereid zijn hun leven op het spel te zetten, kan die strijd nog lang duren - en blijft vrede in Syrië uit zicht.

Wel valt het IS-grondgebied zodanig in te perken dat het grootste deel van het land feitelijk maar weinig last van de jihadisten zal hebben. De strijders van Al-Nusra, dat zich deze zomer afsplitste van Al Qaida, hebben dezelfde 'vechten-tot-de-laatste-snik'-mentaliteit als hun vijanden van IS. Dat deze groepering, geschat op circa 10.000 man, niet meedoet aan het bestand, verrast dan ook evenmin - en vormt eveneens een flinke hindernis op weg naar vrede.

De Koerden

De Koerden maken evenmin deel uit van het staakt-het-vuren. Op zich is dat nog niet zo'n groot probleem, want de strijd van de Koerdisch-Syrische YPG is primair gericht tegen IS en die vechten ook door. Maar lastiger wordt het wanneer de door de VS gesteunde YPG mee moeten worden genomen in een vredesregeling voor het gehele land. Want de Koerden krijgen geen plek aan de onderhandelingstafel in Kazachstan. En Turkije dat wel meeonderhandelt, is uit op de ondergang van deze beweging.

In de ogen van de Turkse president Erdogan gaat het om een "terroristische organisatie die onschuldige mensen vermoordt" en die nauw verwant is aan de in Turkije aanslagen plegende, Turks-Koerdische PKK-beweging. Maar de Syrische YPG met zijn tienduizenden strijders er echt onder krijgen, zal voor Erdogan allerminst eenvoudig blijken. Aan Assad zal hij niet veel hebben. Want tussen hem en de YPG bestaat al jaren een stilzwijgende overeenkomst om elkaar met rust te laten.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234