Maandag 25/10/2021

Dreigement banken maakt Schots 'ja-kamp' bang

De Schotse premier Alex Salmond heeft het Britse ministerie van Financiën ervan beschuldigd 'een smerige campagne' te voeren. Een ambtenaar had de BBC laten weten dat de Royal Bank of Scotland (RBS) zich in Londen gaat vestigen als de Schotten volgende week voor onafhankelijkheid kiezen.

Het 287 jaar oude RBS is sinds de bankencrisis van 2008 voor 80 procent in handen van de Britse belastingbetaler. Salmond eist een onderzoek naar het schadelijke lek.

Het voornemen van RBS staat niet op zichzelf. Ook financieel concern Lloyds, waar onder meer de Bank of Scotland, TSB Bank en verzekeraar Standard Life deel van uitmaakt, zou overwegen ten dele uit Schotland te vertrekken. Salmond relativeerde de dreigementen door te stellen dat het gaat om een papieren verhuizing, die weinig gevolgen zouden hebben voor de werkgelegenheid in de financiële hoofdstad Edinburgh.

De stellingname van de banken komt midden in het slotoffensief van het 'Better Together'-kamp dat strijdt voor het behoud van de 307 jaar oude unie tussen Engeland en Schotland. Een dag eerder had Mark Carney, de Canadese gouverneur van de Bank of England, gezegd dat een muntunie haaks staat op de vorming van een zelfstandige natie. Zonder zo'n unie is het voor grote banken mogelijk onhandig om in een kwetsbaar Schotland te zitten. Salmond wil multinationals als RBS paaien met een verlaging van de vennootschapsbelasting.

Boog van welvaart

Salmond heeft zowel Carneys woorden als de bancaire verhuisplannen afgedaan als een georkestreerde bangmakerij. Volgens de Schotse eerste minister komt zo'n muntunie er wel omdat het ook gunstig zou zijn voor de Engelsen. De Schotse leider wil dat de banken weer ouderwets - dat wil zeggen: behoudend - gaan bankieren. Zijn onafhankelijkheidsdroom wordt ook sympathie onthaald binnen financiële kringen. Zo verwacht de grote vermogensbeheerder Aberdeen Asset Management dat er goede tijden aanbreken als Schotland zich afscheidt.

Pikant detail is dat Salmond in de jaren tachtig als energie-econoom bij RBS heeft gewerkt en sindsdien goede contacten onderhoudt met Schotlands grootste werkgever. Hij steunde ook de ambitieuze plannen van Fred Goodwin. Een briefje waarin hij de in ongenade gevallen RBS-topman gelukwenste bij de fataal gebleken overname van ABN Amro, ondertekende hij met de woorden 'Yours for Scotland, Alex'. De bankencrisis maakte een voortijdig einde aan Salmonds 'Boog van welvaart', waartoe ook Ierland en IJsland moesten behoren.

Het unionistische kamp zweert bij Bill Clintons politieke toverspreuk 'It's the economy, stupid' en gaat ervan uit dat de Schotten, vaak geassocieerd met een zekere zuinigheid, uiteindelijk zullen kiezen voor zekerheid. De vrees leeft dat onafhankelijkheid gepaard zal gaan met een vermindering van de koopkracht. Warenhuis John Lewis en supermarkt Asda voorspelden dat de producten in Schotse filialen waarschijnlijk duurder zullen worden, waarbij meteen de vraag rijst of consumenten in Engeland en Wales goedkoper af zullen zijn.

Sommige Schotten zijn ondertussen al begonnen met eigen voorzorgsmaatregelen, zegt Marie Stein, een gepensioneerde inwoonster (en nee-stemmer) uit Edinburgh. "Net als veel andere mensen heb ik mijn spaargeld op een veilige plek ondergebracht. Ik ben bang dat het Schotse pond minder waard gaat worden."

Ook het Internationaal Monetair Fonds waarschuwt tegen de afscheiding van Schotland. Onafhankelijkheid zou 'onzekerheid' veroorzaken op de financiële markten. Indien een meerderheid van de Schotten 'ja' stemt, zal dit voor de munt, financiën en belastingen een nieuwe, verschillende situatie betekenen voor Schotland, aldus een IMF-woordvoerder. Dit kan tot negatieve gevolgen en reacties leiden op de markten. "Een ja-stem zou een resem belangrijkere vragen met zich meebrengen." Sinds in een peiling verrassend voor het eerst een meerderheid zich achter de boedelscheiding schaarde, neemt de angst toe in de Londense City, het financiële hart van de stad. De koers van het pond staat bijvoorbeeld onder druk.

Ondertussen heeft 97 procent van de stemgerechtigde Schotse burgers zich ingeschreven om zijn/haar stem uit te brengen in het referendum.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234