Woensdag 19/01/2022

Drama al sinds mei gepland

Het staat nu zo goed als vast dat Anis Amri (24) het bloedbad in Berlijn heeft gepleegd. Zijn vingerafdrukken zijn op de vrachtwagen gevonden. De Duitse politie wist ook al zeven maanden dat het extremistische groepje waartoe hij behoorde een aanslag beraamde.

Woensdag was er nog enige twijfel of de Tunesiër Amri zelf op de Berlijnse kerstmarkt inreed. Dat er toen een portefeuille met zijn identiteitsbewijs in de cabine werd gevonden, was nog geen sluitend bewijs. Er zijn immers wel vaker terroristen met papieren van iemand anders betrapt. Maar gisteren bleek dat Amri zijn vingerafdrukken heeft achtergelaten op het portier en het stuur van de tientonner die werd gebruikt om twaalf mensen te doden en 49 gewonden te maken.

De kans lijkt ook steeds kleiner te worden dat Amri alleen heeft gehandeld. Er waren al aanwijzingen dat hij behoorde tot een Duitse cel van de terreurgroep IS. Die had haar zwaartepunt in de westelijke deelstaat Noordrijn-Westfalen, waar Amri in het asielzoekerscentrum van Emmerich zat. Het weekblad Focus vond intussen bevestiging in gerechtelijke stukken dat Amri wel degelijk contact had met de vermeende nummer één van IS in het land - de Iraakse prediker Abu Walaa - en met diens rechterhanden in de steden Dortmund en Duisburg.

Uit die gerechtelijke stukken blijkt ook dat de veiligheidsdiensten een infiltrant konden droppen in dat milieu. Die achterhaalde dat de cel rond Abu Walaa al sinds vorig jaar op aanslagen broedde. Aanvankelijk werden er plannen gesmeed om een politiekantoor te overvallen of een agent in een hinderlaag te lokken - wat sterk lijkt op het complot van IS dat eerder dat jaar bij ons in Verviers kon worden verijdeld. Maar wat later was er ook sprake van een aanslag met een vrachtwagen die in een mensenmassa moest worden gestuurd.

Dat plan wordt ook bevestigd door de advocaat van een van de betrokkenen. Het gaat om een jongeman die opgesloten zit omdat hij in april een bom liet ontploffen tijdens een huwelijksfeest van sikhs in de stad Essen. Daarbij geraakten drie mensen gewond. De twee daders bleken geronseld door de entourage van Abu Walaa en de advocaat zegt nu dat zijn cliënt al in mei sprak over plannen in die middens om een aanslag met een vrachtwagen te plegen in de hoofdstad Berlijn.

Het wordt dus steeds wraakroepender dat de Duitse autoriteiten Anis Amri hebben laten begaan. Toen hij in augustus al voor een tweede keer werd opgepakt, wisten de speurders perfect dat hij behoorde tot een cel die heel concrete terreurplannen had. Ze hadden hem al persoonlijk betrapt op pogingen om aan een wapen te komen en gisteren bleek bovendien dat Amri ook werd afgeluisterd toen hij zich aanbood voor de rol van zelfmoordterrorist. Dat zou in juli zijn gebeurd.

Handleiding voor bom

Hij werd daarna nog wel in de gaten gehouden, maar dat schaduwen blijkt nu in september gestopt. Het argument was dat hij geen verdachte gedragingen meer vertoonde - en dat het tenslotte onmogelijk is om alle 549 potentiële terroristen die zich in Duitsland ophouden de klok rond te volgen: daarvoor zouden meer dan 20.000 agenten noodzakelijk zijn. Maar hoe dik het dossier tegen Amri al was, blijkt ook uit het feit dat de Verenigde Staten hem al op hun lijst hadden staan van terreurverdachten die niet meer op een vliegtuig mogen stappen.

De Amerikaanse inlichtingendiensten hadden gemerkt dat Amri op het internet zocht hoe hij een bom kon maken. Ook vanuit Tunesië werd er halverwege dit jaar nog alarm geslagen over hem. Daar werd ontdekt dat Amri minstens twee keer telefoneerde met IS-terroristen in Libië. Volgens de Berliner Zeitung werd die informatie aan de Duitsers doorgegeven, maar Duitsland probeert nu om de schuld bij Tunesië te leggen, omdat het een snelle uitwijzing van Amri zou hebben belet.

Verdachte gefilmd nabij moskee

Amri is in de nacht na de terreurdaad gefilmd in het stadsdeel Moabit. Anis Amri stond om 3.49 uur voor de deur van een moskee die bij de veiligheidsdiensten bekendstaat als ontmoetingsplaats voor extremisten, zo bleek donderdagavond uit bewakingsbeelden. De publieke omroep van Berlijn en Brandenburg (RBB) wist de hand op het materiaal te leggen. Eerder op de dag viel de politie het islamitische centrum binnen. Wat de huiszoeking heeft opgeleverd, is nog onbekend. Volgens bronnen binnen de veiligheidsdiensten kwam Amri vaak in de moskee.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234