Maandag 20/01/2020

Douchegordijnen en lijm maken baby's dom

Kinderen van vrouwen die tijdens hun zwangerschap veelvuldig in contact komen met ftalaten, chemische stoffen om kunststof flexibel te maken, scoren meetbaar slechter op een IQ-test.

Ftalaten zijn een groep stoffen die gebruikt worden in talloze toepassingen als vloerbedekking, lijm en douchegordijnen, en tot voor kort ook in verzorgingsproducten als deodorant en bodylotions. Ze zijn niet chemisch gebonden en kunnen loslaten en in het lichaam terechtkomen via de mond en de huid.

De gezondheidseffecten zijn al jaren voer voor discussie. Scoubidoutouwtjes werden om die reden in 2004 uit de handel gehaald. Blootstelling aan de stoffen zou het concentratievermogen verminderen en kunnen leiden tot verminderde vruchtbaar- heid, naast andere hormonale verstoringen, blijkt uit een overzichtsstudie in Plos One.

Gebruik van de meest ter discussie staande ftalaten wordt inmiddels door de EU ingeperkt. In cosmetica en kinderspeelgoed mogen ze niet of nauwelijks meer worden gebruikt. Toch komen mensen er nog mee in aanraking, doordat ze in andere producten nog aanwezig zijn en de blootstelling na inperking slechts langzaam afneemt.

In het nieuwe onderzoek maten de onderzoekers bij 328 zwangere vrouwen de concentratie van verschillende ftalaten in de urine. Zeven jaar later namen ze de kinderen van deze vrouwen IQ-tests af. Het IQ van de sterkst blootgestelde kinderen bleek 6 tot 7 punten lager te liggen dan dat van de minst getroffen kinderen. Daarmee lijkt blootstelling in de baarmoeder de ontwikkeling van kinderen op lange termijn te beïnvloeden.

Nuance

Toch kan niet zomaar geconcludeerd worden dat ftalaten de hersens aantasten, stelt hoogleraar ontwikkelingstoxicologie Aldert Piersma van het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. "Er is wel een samenhang, maar geen causaal verband vastgesteld." Doordat de verschillen pas na zeven jaar zijn geconstateerd, is het mogelijk dat een andere factor de oorzaak is.

Daarnaast zou het onderzoek niet representatief zijn omdat het gebeurde bij Dominicaanse en zwarte vrouwen uit New York. De gemeten concentraties waren echter vergelijkbaar met hoeveelheden die begin deze eeuw bij zwangere vrouwen in Rotterdam zijn geconstateerd.

Volgens Piersma hoeven zwangere vrouwen zich weinig zorgen te maken naar aanleiding van het onderzoek. "Voor de ftalaten die onderzocht zijn is de toepassing in consumentenproducten inmiddels sterk beperkt. Metingen wijzen uit dat onze blootstelling aan deze ftalaten dan ook afneemt. Zo wordt ook de kans op mogelijke schadelijke effecten steeds kleiner."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234