Zaterdag 25/06/2022

AchtergrondCoronacrisis

Doorlichting contactonderzoek legt 25 miljoen euro aan ‘afwijkende’ facturen bloot: werd overheid opgelicht?

null Beeld Tim Dirven
Beeld Tim Dirven

Werd de Vlaamse overheid de voorbije twee jaar opgelicht door de callcentra die het contactonderzoek organiseren? Dat is wat auditeurs sinds december uitzoeken. Het Laatste Nieuws kon hun eindrapport - een klepper van 300 bladzijden - inkijken en stelde vast dat er vragen rijzen over grote bedragen. Er is sprake van 25 miljoen euro aan ‘afwijkende’ facturen.

JBG

Eind november kreeg het imago van het contactonderzoek in Vlaanderen een knauw toen Het Laatste Nieuws onthulde dat er sprake zou kunnen zijn van fraude. Uit getuigenissen en interne documenten bleek dat callcentrum Mifratel - een dochter van de Nederlandse firma Yource - mogelijk maandenlang fictieve contacttracers inschakelde. Het Agentschap Zorg en Gezondheid stelde na eigen onderzoek ook vast dat er aanwijzingen zijn voor bedrog. De overheid zette de samenwerking met het callcentrum onmiddellijk stop en diende een strafklacht in. Minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) bestelde een audit. “Om te achterhalen of er ook bij andere callcentra sprake kan zijn van fraude.” Drie maanden later hebben de auditeurs hun rapport klaar. Daarin komen ze tot opmerkelijke conclusies.

Slecht nieuws

De auditeurs hielden in totaal voor 130 miljoen euro aan facturen tegen het licht. 96 miljoen daarvan werd tussen mei 2020 en november 2021 betaald aan de callcentra. De ziekenfondsen kregen 29,8 miljoen euro en het consultancybureau KPMG 4,2 miljoen euro. Het goede nieuws? Voor het grootste gedeelte - zo’n 105 miljoen euro - kwamen de facturen overeen met de geregistreerde uren van de contacttracers en consultants. Het slechte nieuws? Voor bijna 25 miljoen euro is dat niet het geval.

Dat bedrag situeert zich uitsluitend bij de callcentra. Twee tests die de onderzoekers uitvoerden, tonen aan dat elk callcentrum duizenden uren gefactureerd heeft voor medewerkers die amper of geen telefoontjes deden. Een groot deel daarvan was meestal zelfs niet beschikbaar voor contactonderzoek. Toch verschenen ze op de facturen aan de overheid. Verspreid over de zes callcentra gaat het om 453 medewerkers van wie onduidelijk is waarvoor ze exact ingeschakeld werden.

“Het wil zeker niet zeggen dat al die facturen niet correct zouden zijn”, benadrukt Dirk De Wolf. De administrateur-generaal van het Agentschap Zorg en Gezondheid vindt dat de auditeurs de term ‘afwijkend’ breed hebben geïnterpreteerd. “Voor het grootste deel van die facturen hebben de callcentra een sluitende uitleg kunnen geven. Het ging bijvoorbeeld vaak om contacttracers die als reservecapaciteit beschouwd werden.”

In het rapport staat dat toch een tikje anders beschreven. Voor ongeveer 10 miljoen euro afwijkende facturen hebben de callcentra inderdaad een uitleg gegeven. Inclusief bewijzen. Voor 15 miljoen euro kwam er een uitleg... zonder bewijs. De callcentra verklaren die afwijkingen uitsluitend in algemene, moeilijk controleerbare termen.

Ze verwijzen naar kalme periodes waarin mensen sowieso niet konden bellen, naar duizenden uren workshops en opleidingen die gegeven zouden zijn of naar contacttracers die op de werkvloer ‘de kwaliteit bewaakten’ en daarom niet ingeschakeld werden voor telefoontjes. De auditeurs namen akte van die uitleg, maar bestempelden ze niettemin als ‘verklaringen zonder pertinente bewijzen’. Anders gezegd: ze kunnen niet garanderen dat alles strookt met de waarheid.

Vervelend

Toch durven ook de auditeurs niet zo ver gaan om de afwijkende facturen te bestempelen als fraude. Ze dansen op twee benen. “Op basis van onze resultaten kan niet besloten worden dat er geen fraude gepleegd werd door de callcentra, maar we kunnen evenmin stellen dat er wél fraude is gepleegd.” Die conclusie is vervelend voor de overheid. “We hadden liever een duidelijkere stellingname gezien”, zegt De Wolf. “Maar goed, het toont aan dat het ontdekken van bedrog niet zo eenvoudig is als men denkt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234