Donderdag 08/12/2022

Doorgestoken kaart

Het was een klein berichtje in de krant deze week: senator Guido De Padt (Open Vld) heeft een wetsvoorstel ingediend om automobilisten die bedrog plegen met mindervalidenparkeerkaarten strenger te bestraffen. Parkeerkaartfraude, het blijkt een ware plaag. Vorig jaar zwierde de politie liefst 36.000 chauffeurs op de bon die op een gehandicaptenplaats geparkeerd stonden maar bij nader onderzoek opvallend goed te been bleken te zijn.

Leon Verelst (67) haalt ze er na al die jaren zo uit: de gehandicaptenposeurs. "Een getraind oog spot ze al van mijlen ver. Ze parkeren zich zonder gêne op een gehandicaptenplaats, kijken even schichtig rond, en lopen dan gezwind de bakker of supermarkt binnen."

Zelf gebruikt Leon zijn blauwe kaart enkel als hij zijndochter met handicap ergens naartoe brengt. "Ze kan niet eigenhandig stappen. Vaak moeten we uren zoeken naar een geschikt plaatsje dat niet te ver is en voldoende ruimte biedt om de rolstoel uit de koffer te halen. Het gebeurt soms dat we de zoektocht staken en gewoon terug naar huis rijden. Er zijn al zo weinig gehandicaptenplaatsen en dan worden ze nog ingenomen door mensen die helemaal niet invalide zijn. Gewoon omdat ze te lui zijn om een blokje om te lopen. Kijk, van zulke praktijken gaat mijn haar recht overeind staan."

Met een foldertje onder de ruitenwisser - "U neemt mijn parkeerplaats? Neemt u dan ook mijn handicap?" - probeert Leon chauffeurs al jaren lang te sensibiliseren. Tevergeefs, zo blijkt.

Wie aanspraak wil maken op een blauwe parkeerkaart voor gehandicapten, moet eerst een medisch onderzoek doorlopen. De algemene regel is: wie honderd meter niet of met moeite te voet kan afleggen, komt in aanmerking. In België zijn er op dit moment zo'n 300.000 blauwe parkeerkaarten in omloop. Een derde daarvan is vals, zo concludeerde mobiliteitsorganisatie Touring na een controleactie in mei van dit jaar.

"Vroeger zag je veel wagens zonder kaart op een gehandicaptenplaats", vertelt Touring-woordvoerder Danny Smagghe. "Maar zoiets valt natuurlijk snel op. De overtreders hebben er iets op gevonden: ze maken die parkeerkaarten nu gewoon na. Op vijf minuutjes is zo'n kaart vervalst: je maakt een kleurenkopietje, plastificeert het ding, en klaar is Kees. Omdat we vaak klachtentelefoontjes kregen, hebben we een steekproef gedaan en controleurs naar enkele grote parkeerterreinen gestuurd. Een delicate opdracht, want sommige handicaps zijn niet meteen zichtbaar. Je moet opletten dat je niemand schoffeert. Nu, de fraudeurs vielen na enkele gerichte vragen snel door de mand."

Vervalsingen zijn slechts één aspect van het probleem, zegt de Vereniging voor Personen met een Handicap (VFG). "We merken ook dat vele mensen de parkeerkaart van een overleden gehandicapt familielid gewoon blijven gebruiken", vertelt adjunct-nationaal secretaris Yves Verschaeren. "Normaal gezien zouden ze die meteen moeten inleveren, maar de verleiding voor een gratis parkeerplaats voor de deur blijkt vaak te groot. De overheid zou in geval van overlijden die kaart opnieuw moeten opvragen. Nu rekent men gewoon op de goodwill van de nabestaanden, maar niet iedereen is even eerlijk."

Bij de FOD Sociale Zaken schat men dat een vijfde van de kaarten effectief wordt terugbezorgd. "We kunnen mensen in hun rouwperiode daar toch moeilijk voor lastigvallen", reageert André Gubbels, directeur-generaal van de dienst Personen met een Handicap. "Die mensen hebben dan echt wel wat anders aan het hoofd."

Waar vakmanschap

Wie betrapt wordt met een valse gehandicaptenkaart onder de voorruit kan beschuldigd worden van schriftvervalsing en het gebruik van valse stukken. Overtreders riskeren behalve een onmiddellijke boete van 100 euro ook een rijverbod."Maar dan moeten ze wel eerst gepakt worden", zegt Yves Verschaeren. "Er is nood aan meer politiecontrole. Zolang mensen het idee hebben dat de pakkans klein is, blijven ze die parkeerkaart ongeoorloofd gebruiken."

In bepaalde politiezones geldt een verhoogde waakzaamheid. "Maar we kunnen toch moeilijk de hele dag op de loer liggen tot een chauffeur weer instapt", zegt commissaris Jos Oyen van de politie Westkust. "We hebben echt nog wel andere dingen te doen. Bovendien vergt het vaak een getraind oog om de echte van de nagemaakte kaarten te onderscheiden. Je hebt natuurlijk altijd amateurs, maar sommige vervalsingen zijn waar vakmanschap."

"Pas op, we letten er wel meer op", zegt hij. "Parkeerkaartfraude is hier een echte plaag aan het worden. Dagelijkse kost. Velen zien het als een handige manier om de parkeerautomaten te omzeilen. Een hotelbaas in De Panne had zelfs een heel handeltje opgezet: hij had geen parkeerplaatsen en dus verhuurde hij voor een prijsje nagemaakte mindervalidenkaarten aan zijn hotelgasten. Vorige zomer hebben we 109 processen-verbaal opgemaakt. De excuses die je dan hoort... Om in te kaderen.Dat ze hun originele kaart hebben thuisgelaten uit angst voor diefstal."

'HET IS VAN MIJN MéMé'

"Vlug, een handicap faken", was de eerste gedachte die door Erics hoofd flitste toen hij de agenten bij zijn auto zag staan. "Ik had meteen door hoe laat het was. Echt goed kon je mijn vervalsing niet noemen. Mijn vignet was een stuk groter dan de echte gehandicaptenkaart. En op de foto stond een vrouw. In een flits heb ik dan maar gezegd dat het de kaart van mijn mémé was, en dat ik haar net had weggebracht. Niet slim natuurlijk. 'Dat is vreemd, meneer', antwoordden de agenten. 'Uw mémé is al twee jaar dood.' Daar stond ik met mijn mond vol tanden."

Niet lang daarna ontving Eric (54) een dagvaarding in de bus. De zakenman moest zich in april verantwoorden voor de correctionele rechtbank wegens schriftvervalsing. De gehandicaptenkaart had hij gevonden op de parking van een ziekenhuis. "Zonder nadenken heb ik die toen in mijn auto gelegd. Met de intentie om ze bij de politie binnen te brengen. Maar hoe gaan zulke dingen. Je vergeet dat na een tijdje. Op een bepaald moment heb ik een knieoperatie ondergaan en moest ik een tijd op krukken lopen. Toen heb ik beslist die kaart te kopiëren en de originele versie in te leveren. En ik ben de kopie blijven gebruiken."

Tijdens de Brugse Tripel Dagen vorige zomer ging het mis. "Ik had mijn wagen op een gehandicaptenplaats pal in het centrum geparkeerd. Blijkbaar mocht niemand zich die avond in die straat parkeren, want de volgende ochtend stond een combi naast mijn auto. Ik moest meteen mee naar het politiekantoor voor ondervraging. Alsof ik een moord had begaan of zoiets." Eric kwam er uiteindelijk af met een ferme berisping. "Ik heb mijn bedrog eerlijk toegegeven voor de rechter, dat vond ze blijkbaar verfrissend. Eerlijk: achteraf bekeken schaam ik me wel. Maar het was verslavend, zo'n gratis plaatsje voor de deur."

WOEKER vAN KAARTEN

Als het van Guido De Padt afhangt, komen parkeerkaartfraudeurs er in de toekomst niet meer zo makkelijk vanaf. In zijn wetsvoorstel ijvert de Open Vld-senator voor strengere straffen. "Ik stel voor om foutief gebruik van een mindervalidenparkeerkaart als een overtreding van derde graad te beschouwen", aldus De Padt. "De onmiddellijke inning verhoogt dan naar 150 euro, de geldboete voor de rechtbank naar 220 tot 2.750 euro."

Parkeerkaarten voor personen met een handicap zullen vanaf 1 december ook voorzien worden van een hologram om namaak te voorkomen. "Een goed initiatief", vindt commissaris Oyen, "maar wel één dat enkel geldt voor de nieuwe kaarten. De oude blijven nog tien jaar in roulatie, met alle problemen van dien."

André Gubbels van de FOD Sociale Zaken stelt zich ook vragen bij de hoeveelheid mindervalidenkaarten die in omloop zijn.Gubbels: "Wat met mensen die lijden aan hartproblemen? Komen die in aanmerking voor een parkeerkaart? En wat als ze genezen? Uiteindelijk is het de arts die de test afneemt die beslist. De artsen proberen hun norm wel op elkaar af te stemmen, maar wat voor de ene voldoende is om zo'n parkeerkaart toe te kennen is dat niet noodzakelijk voor de andere. Een mogelijkheid is de criteria verstrengen. Een maatregel die misschien niet populair is, maar wel efficiënt."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234