Donderdag 03/12/2020

Doorbraakalbum: Dire Straits - Brothers in Arms

Beeld UNKNOWN

Tonen dat je een hart hebt

Dire Straits was al een grote groep toen ze in 1985 de vraag kregen van elektronicagigant Phillips om het gezicht te worden van een nieuwe geluidsdrager: de compact disc. Brothers in Arms was een van de eerste platen die van begin tot einde digitaal was opgenomen en op cd bovendien andere versies van de songs bood dan de uitgave op vinyl. Het feit dat er in die periode nauwelijks andere cd's op de markt waren, zorgde ervoor dat de early adopters van de nieuwe format algauw bij Dire Straits uitkwamen, wat de verkoop als vanzelf de hoogte in joeg.

Dat uitgerekend deze groep werd uitgekozen om de wereldwijde campagne voor de cd op gang te trekken, was geen toeval: frontman Knopfler stond bekend als een freak als het op geluid aankwam en zijn uit de duizenden herkenbare gitaarspel had nooit beter geklonken dan op dat nieuwe, kleine plaatje. Het verschil was zo drastisch dat zelfs doorgewinterde fans ook de oudere platen van Dire Straits opnieuw kochten.

Het verklaart waarom de groep toen uitgroeide tot een van de grootste uit haar tijd, maar het legt niet uit waarom Brothers in Arms in tegenstelling tot veel bestsellers uit die tijd vandaag nog steeds als een classic wordt beschouwd. En die verklaring ligt naast het virtuoze vakmanschap van de diverse groepsleden vooral bij de songs.

Die had Knopfler al klaar toen de groep in oktober 1984 aan de opnamen begon. De toon was links en rechts wat donkerder dan men tot dan toe van hem gewend was. Vooral 'The Man's Too Strong', waarin een ouder wordende oorlogsmisdadiger zijn misdaden opbiecht, en 'Brothers in Arms', waarin de laatste woorden worden opgetekend van een soldaat die stervende is, lieten een andere kant van een songschrijver zien die bij het grote publiek vooral bekend was als een Sultan of Swing.

"'Brothers in Arms' kreeg met de jaren een betekenis die het nummer zelf overstijgt", zei Knopfler daar eerder dit jaar nog over in een interview met De Morgen. "Eigenlijk is het nu meer van het publiek geworden dan van mij. Vergelijk het met een fotograaf die een nieuwsfoto neemt, maar achteraf vaststelt dat die overal weer opduikt en iconische proporties heeft aangenomen."

Het was het eerste nummer dat ooit op cd-single werd uitgebracht en het blijft tot vandaag een hoogtepunt tijdens de concerten van Mark Knopfler. "In elk personage waar ik over schrijf, zit een aspect van mezelf verscholen. Ik heb dus een zekere verwantschap met hen, voel met hen mee in wat ze meemaken. Als songschrijver moet je tonen dat je een hart hebt. Dat je weet wat mededogen is. Toen ik 'Brothers in Arms' schreef, heb ik wat oorlogsromans gelezen om een realistische kijk op de zaak te krijgen. Als je echt wilt overbrengen wat zo'n man meemaakt, kun je niet zomaar wat zinnen op papier zetten. Dan moet je echt in zijn huid kruipen."

Dat doet Knopfler op onnavolgbare wijze in 'Money for Nothing'. De single is goed voor een Amerikaanse nummer 1-hit én de eerste clip die ooit op de Britse MTV werd getoond. Het nummer vertelt het verhaal van een pocherige verkoper van televisietoestellen. "Ik liep met mijn vrouw toevallig door zo'n hifizaak toen ik hem opmerkte. Hij stond gewoon wat uit zijn nek te kletsen tegen zijn collega's, zat commentaar te geven bij alle clips op MTV. Toen ben ik achter een tv-toestel ter plekke zijn opmerkingen zo letterlijk mogelijk beginnen te noteren. Het zou nooit hetzelfde effect hebben gehad als ik hem al in de eerste zin in de vernieling had geschreven. Als songschrijver moet je sympathie hebben voor al je personages. Ik maak geen onderscheid tussen de goeden en de slechten. De karakters in mijn nummers zijn trouwens nooit nobele mensen."

En er stonden nog meer hits op de vijfde elpee van Dire Straits. Ook 'So Far Away', 'Walk of Life' en het met een prachtige saxsolo opgewaardeerde 'Your Latest Trick' zorgden ervoor dat de cd in de belangstelling bleef staan. Dat en een wereldtournee die de groep twee jaar op de baan hield en 247 concerten behelsde in honderd verschillende steden. Het maakte van Brothers in Arms een van de bestverkochte cd's aller tijden, maar het succes - en de druk om het te consolideren - woog op den duur te zwaar op de groep. De cd erna, het onderschatte On Every Street, werd meteen de laatste.
Knopfler kijkt vandaag dan ook zonder heimwee terug op de groep die hem wereldberoemd heeft gemaakt.

"Op den duur sleepten we te veel bagage achter ons aan. De verwachtingen die aan de groepsnaam vasthingen werden onrealistisch en de enorme schaal waarop we genoodzaakt waren te werken, zorgde ervoor dat de lol er uiteindelijk af was. De podia waren te groot, er hing te veel licht boven ons hoofd en er waren te veel mensen voor wie we verantwoordelijk waren. Het ontbrak ons aan flexibiliteit. Eigenlijk beschouw ik mezelf als een folkmuzikant. Ik speel liever in een kader dat qua omvang past bij het schilderij dat ik heb gemaakt. Bij Dire Straits moest het canvas per definitie enorm zijn en was het frame eromheen zo groot dat het nauwelijks nog de kamer binnen kon."

Dire Straits zal de geschiedenis ingaan als de groep die 120 miljoen platen verkocht, erachter kwam dat dat niet buitengewoon plezierig was en prompt besloot uit elkaar te gaan. Op het hoogtepunt van het succes werd het bij de opiniemakers algauw mode om neer te kijken op het perfecte, glasheldere geluid dat Knopfler en zijn band voorstonden.

Maar de laatste jaren begint het tij te keren. Kaiser Chiefs gebruiken 'Money for Nothing' regelmatig als intromuziek bij hun concerten en zowel The Killers, System Of A Down als Metallica hebben inmiddels covers van de groep op het repertoire staan. Omdat ze Dire Straits erkennen als een groep waarvan de tijdloze songs elkaar voor de voeten lopen. En op geen enkele plaat van de band staan er meer bij elkaar verzameld als op Brothers in Arms, een van de cd's die de jaren tachtig een gezicht hebben gegeven. (Bart Steenhaut)

Doorbraakalbum: Dire Straits - Brothers in Arms
zaterdag 16 augustus bij De Morgen voor slechts 6,95 euro

Lees er in onderstaande link alles over

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234