Zondag 12/07/2020

Interview

Door New York dwalen met Melanie De Biasio: "Deze plek tilt me op"

Beeld Alexandra Ionescu

Om in een vliegtuig naar New York te stappen, is elke reden goed. Dus als de Belgisch- Italiaanse zangeres Melanie De Biasio (37) ons uitnodigt om er samen door de straten te gaan dwalen, moeten we al helemaal niet twijfelen. We zijn dan ook benieuwd naar haar nieuwe album Blackened Cities, dat binnenkort verschijnt.

Een dag en een nacht in New York. Een dag met de eerste zon van het jaar en een nacht waarin ze door de East Village wandelde. Toen zei ze: "We zijn allemaal op zoek naar het goud. Dat kan zo veel zijn. Geld voor sommigen, maar het kan ook glorie zijn, licht, de warmte van een gezin of schoonheid. Als ik 's nachts door Brussel wandel, dan is dat niet omdat ik zo van die Brusselse lucht houd, maar wel omdat mijn ziel dan in verbinding komt met alles om me heen. Dat is mijn goldrush. De nacht is kalm en de nacht is verrassender dan de dag."

Verrassend was deze dag nochtans wel. "Come over", had ze een week eerder ge-sms't. "Je suis là jusqu'au 1er mars." Là, was New York en zorgeloos vlogen we van Zaventem naar JFK. De zon scheen er en laat dit verhaal dan nu maar overschakelen op de tegenwoordige tijd. Want wat ze vertelde, is ook een maand later nog een beetje toekomst. Op 20 mei zal het album Blackened Cities verschijnen. Het is de opvolger van No Deal en het is verrassend. Want wie stuurt nu, na zo'n succes, een cd met daarop slechts één track van 24 minuten en 16 seconden de wereld in?

De dader lacht. Ze heet Melanie De Biasio.

Beeld Alexandra Ionescu
Beeld Alexandra Ionescu

Op de derde verdieping van een huis in Manhattan schuift de lift open en daar staat ze. Het is 10 uur, net als vorige zomer toen ze het marktplein van haar Italiaanse dorpje Montereale Valcellina op stapte. Maar nu is haar haar wat langer en het lijkt of we een andere wereld binnenstappen. "Welcome in Beethoven Hall", zegt ze. "Dit is een van de oudste concertzalen van New York. En je moet eens aan die houten vloer voelen: je bois le bois. Ik laaf me eraan. Ook dat plafond, kijk daar eens naar: vind je dat niet inspirerend? De akoestiek is dingue."

Beethoven Hall is geen concertzaal meer. Rond 1993 werd dit gebouw uit 1860 verkocht en deze derde verdieping omgebouwd tot het 'appartement' met tien kamers waar Gregory Colbert nu nog woont. Hij is een Canadees die films en foto's maakt en aan de wanden zie je dat. Je moet een grote muur hebben om zijn enorme zwart-witfoto te hangen waarop een jongen knielt voor een olifant. Hij heeft veel gereisd, ook dat zie je: oude boeken, etno-kunst, sculpturen uit Sri Lanka, Borneo, Kenia, Tonga, you name it. En toen had hij muziek nodig voor een nieuwe film.

"In juli vorig jaar contacteerde hij me", zegt Melanie. "En in oktober kwam ik hier voor het eerst. Ik zong, eigenlijk voor het eerst in het Frans, en die opnamesessie hier was tellement puissant. Deze Beethoven Hall is een plék, hier zijn scènes uit Raging Bull opgenomen. Maar het zijn vooral mensen. Patrick Watson (Canadese singer-songwriter, red.) komt hier opnemen, Tony Levin (Amerikaanse bassist, red.) ook. En het lijkt alsof al die mensen met wie je hier kunt werken, je motiveren. 's Nachts brainstorm je, overdag neem je op. Alleen de stilte is zeldzaam in New York. Je hoort altijd wel iets."

Ze at onlangs zo'n Japans koekje met daarin een boodschap op een briefje ingebakken. Daarop las ze: 'Talent is not a talent if it's not shared.' Voor Melanie De Biasio is dit het verhaal van de boemerang en van het leven. "Je geeft en je ontvangt. In die beweging zit het leven en ik voelde me hier een vogeltje dat zijn vleugels kan uitstrekken. In mijn kleine appartement in Brussel heb ik mijn eigen studiootje, het is fijn, maar het is heel klein en je kunt er niet experimenteren. (glimlacht) Ik zocht al een tijdje naar een ruimte die me plaats gaf en deze plek is vanzelf naar me toegekomen. Merci New York, voor het vuur dat ik heb leren omarmen. J'apprends à prendre: ik leer nemen."

24'16" - zo lang duurt Blackened Cities, en neen: dit nam ze hier niet op. In Italië had ze verteld dat ze 'met iets bezig' was, dat ze een 'paar nummers' had opgenomen in juni en dat ze zich 'niet zou laten opjagen'. Over Blackened Cities vertelde ze niks. Er was geen plan mee. Toch had ze het in november 2014 al opgenomen in Brussel. Voor een muziekleek is dat raar. Via WeTransfer heeft ze net voor het vertrek die versie doorgestuurd. En op die lange vlucht naar New York begon het luisteren. 24 minuten en zestien seconden: op repeat, jawel, vijf keer en je komt plots in een soort trance terecht. Zacht beginnend en dan gaat het stomen, de drums van Dré Pallemaerts jagen je mee vooruit als op een denderende trein en je hoort haar zingen: "Goldjunkies. Addicted to greed. Addicted to suffer. Addicted to tougher. Addicted to breed. Addicted to rougher."

Beeld Alexandra Ionescu

Zou de leek die verschillen in de mix horen? "Ik kan het niet uitleggen", zegt ze. "Maar de alchemie in mezelf antwoordde niet. En pas als die antwoordt, heb ik er vertrouwen in. Ik moet ook zeer dankbaar zijn. Ik mocht de eerste mix weigeren en ik mocht ook de tweede mix weigeren. Mijn platenfirma zei wel: 'Weet je wel wie die gast is? Arcade Fire en The National hé...' Op de hoes noem ik bewust geen namen als ik mensen bedank, want er zijn zo veel mensen die me hiertoe geleid hebben."

We verhuizen naar de grote ruimte waar zich hoog boven ons het plafond welft en het hout weelderig en ritmisch voor die akoestiek zorgt. Via ronde ramen valt blauw licht binnen. De stad lijkt ver en New York is geen van de Blackened Cities waarop ze doelde. Maar de kamer waar ze van Gregory nu twee weken mag verblijven, heeft een balkonnetje waardoor ze New York kan binnenlaten. Zo goed kende ze de stad nog niet toen ze in oktober aankwam. Ze kreeg de kamer die de Franse actrice Juliette Binoche net zou verlaten. "Als ze in New York is, verblijft ze altijd hier. Toen was ze er voor een maand voor de tour van Antigone (het theaterstuk van Ivo Van Hove waarin Binoche de hoofdrol speelde, red.). Nog één dag waren we samen en ik vond dat wel magisch. Het is iemand die veel geeft en over veel talenten beschikt. Ze vertelde me over de schilderijen die ze maakt en ze schonk me haar valies die ze niet meer nodig had."

Beeld Alexandra Ionescu

Oktober werd februari. Wat leerde ze ondertussen van New York? Typisch De Biasio: "Ik heb voetmassage ontdekt! Af en toe sukkel ik met rugpijn, en shiatsu is geweldig. Hier heb ik ontdekt dat een uur voetmassage hemels is voor mijn rug. Ik geloof dat in dat ontdekken ook het leven zit. Geduld bijvoorbeeld. Als je geboren wordt, heb je dat ongetwijfeld, maar je vergeet dat meteen. Levenservaring zit net daarin: in je herinneren hoe je was zoals je geboren werd."

Alleen daarvoor al moest ze dus naar New York komen. Deze vrouw die geboren werd in Charleroi, die in Brussel woont en die ons in Montereale Valcellina, dat dorpje in Friuli, meenam voor een wandeling die haar altijd tot rust brengt. Is er een rode draad tussen al die plekken? "Familie", zegt ze en dat wil ze wel uitleggen. "In Charleroi ligt dat voor de hand: daar ben ik geboren, mijn bloed zit daar en opgroeiend vond ik er ook nog een artiestenfamilie.

Beeld Alexandra Ionescu

"In Montereale Valcellina zitten die bloedbanden nog meer. Daar ga ik altijd heen om te herbronnen. In New York is er geen bloedband, maar hier voel ik wel een begrijpende familie. Het is een plek die me optilt en me op het niveau van mijn dromen brengt. Mensen staan zichzelf vaak niet toe om te dromen. Dat moet je leren. Maar het is gecompliceerd om jezelf die kans te geven. We leggen onszelf te veel reserves op. Natuurlijk is het leven niet makkelijk, maar de schoonheid komt nét aan de oppervlakte waar je het moeilijk krijgt. Daar zit het. Daar waar iets je aantrekt, maar waar je reserve voelt: dán moet je springen."

"Ik had die reserves ook toen ik hier voor het eerst kwam", zegt ze. "Maar het eerste wat ik zei toen ik de Beethoven Hall binnenkwam, was létterlijk: merci. Zoals ik dat ook deed toen ik onlangs een stek vond in Parijs. België blijft mijn thuis en dat studiootje aan het Zuidstation is ideaal om goed te reizen. Maar ik wilde naar Parijs. Niet zomaar omwille van Parijs. Wel omwille van de mensen. Dat heb ik ook in New York. Ik weet zelfs niet of ik hier zou willen wonen. Het is niet per se New York, la ville, dat me aantrekt. Wel de mensen. Ik heb de twee nodig."

"De onderdompeling door, bijvoorbeeld, 's nachts op straat te kunnen wandelen. Maar ook de boekenwinkels en de kans om mensen te ontmoeten. In Parijs heb ik dat nu gevonden, daar ga ik wonen. En ook hier heb ik dat."

Ze heeft zelf één keer in New York gespeeld. Dat was in de Rockwood Music Hall. "Daar heb ik me gerealiseerd dat het woord jazz veel problemen heeft. Zelfs de improvisatie heeft problemen. Rockwood programmeert immers niet echt jazz, ze doen vooral rock en indie. Door het woord jazz, dat sommige mensen op mijn muziek kleven, kom je automatisch in een categorie terecht. Eigenlijk zou ik die terminologie willen veranderen. Wat is belangrijk in muziek? Toch dat het ons op het moment zelf raakt. Of dat nu jazz, rock of blues is, dat maakt niet uit. Zo'n label schrikt veel mensen af."

Op de hoes van Blackened Cities zie je een foto van Stephan Vanfleteren, een stadsbeeld gemaakt van op een terril. In de hoestekst lees je over Charleroi, Manchester, Detroit, Bilbao.

De opname in november 2014 kwam toevallig tot stand. Melanie De Biasio zou met haar band in het Koninklijk Circus spelen, zoals altijd zouden ze daarvoor niet repeteren, maar ze wilde met haar muzikanten wel een paar dagen experimenteren in de studio. "En ik voelde me in de val trappen", zegt ze. "We speelden, het was inert, het leek alsof de levende muziek een fossiel werd. Watch out, Melanie, dacht ik en ik stelde voor een nieuw stuk te proberen. Plots ontstond de magie en we namen twee versies op. Alsof we een concert speelden. Een van die twee versies is Blackened Cities. Nadien deden we het concert waarop we enkel nummers van No Deal speelden. Maar de herinnering aan die opname bleef hangen."

Beeld Alexandra Ionescu

Dat is een understatement. Het bleef maanden hangen. Twee, misschien wel drie, maanden luisterde De Biasio via haar iPhone naar ditzelfde stuk. Het steeg boven haar uit. Ze voelde dat ze zou moeten vechten. Natuurlijk zou ze dat moeten: haar platenfirma had geïnvesteerd in No Deal. "Logisch dat ze van De Biasio een nieuw album verwachtten met een single die 'radio-able' moest zijn. En dan kwam ik met een stuk van 24 minuten en 16 seconden."

Drie maanden werden zes maanden. Melanie De Biasio raakte nog meer overtuigd. Ze tekende een overeenkomst met Universal voor de verdeling in het buitenland en nadat ze producer en Impulse-directeur Jean-Philippe Allard had verteld over de opname, vond ze hem klaar om ernaar te luisteren. Zoals zij: iPhone, háár oortjes, hem alleen latend. "Die man heeft al duizenden muziekstukken gehoord, hij moest dezelfde ervaring als ik hebben. Toen het gedaan was, zei hij alleen: 'Bravo'." Bij platenfirma PIAS nog eens. Haar iPhone. Oortjes. Alleen. "We weten niet hoe, maar deze muziek is zo sterk dat we wel een manier gaan vinden om het te promoten", zeiden ze bij PIAS. "Je muziek verplicht ons om ons hele marketingmodel te herdenken."

In 2016 kopen mensen geen muziek meer voor de hele cd. Ze kopen stukken via iTunes. Stukjes, die je misschien singles zou kunnen noemen. Blackened Cities is dat: één groot stuk. Dus dat ziet PIAS goed. Vraag is alleen hoe je toch aandacht kunt krijgen op de radio. Ze lacht: "Dat begrijp ik en PIAS heeft me gevraagd om er een stuk van 3'30" uit te knippen. Ik wilde dat proberen, maar zonder retouche. Uiteindelijk is het geen single, maar een extrait van 1'40" geworden. Zo gaan we dat doen. We spreken niet meer van singles, we spreken van extraits. Die via de radio de luisteraar goesting moeten doen krijgen." De drums stomen erin.

Het is Alexandra Ionescu die de foto's maakte voor dit stuk. Een jonge fotografe, met Roemeense roots, die haar land verliet om in Minnesota bij een professionele basketbalclub te gaan spelen. Dat deed ze tot twee jaar geleden. Nu fotografeert ze en sinds een jaar woont ze in een van de kamers van deze Beethoven Hall. Melanie zei het al eerder: het gaat om de mensen. En het is middag, Alexandra heeft broodjes gehaald en zometeen steekt De Biasio zalm in de oven. Die zal er iets te laat weer uit komen, daar verontschuldigt ze zich voor, want: "Eigenlijk ben ik een hele goeie kok." Maar wie denkt er aan zalm als ze in New York is?

De telefoon gaat en via FaceTime zien we het gezicht van Tom Hautekiet in Antwerpen. Hautekiet is grafisch ontwerper, hij bekommert zich om de hoes en soms moet een mens overleggen. Zo zijn we weer bij die foto van Vanfleteren, maar eerst laat ze een voicemail van Arno horen. De zanger is een boezemvriend en je hoort hem zeggen hoe hij Vanfleteren contacteerde. "Het is ongelooflijk", zegt Arno. "Hij is fan en hij heeft het over jou in Il est clair que le gris est noir, zijn boek over Charleroi."

"Arno had me in Oostende verteld over het werk van Stephan en via Google kwam ik op deze foto uit. Ik zie er een gloed over Charleroi in die ik kende, maar die ik nog nooit op foto had gezien. Een gloed in het donker. Arno bracht me in contact met Stephan en die vertelde me dat hij, toen hij met zijn project daar bezig was, de hele tijd naar mijn muziek luisterde. We spraken af in de Archiduc in Brussel."

Die avond hetzelfde verhaal. Ze maakten kennis, de fotograaf vertelde over wat Charleroi met hem had gedaan en Melanie De Biasio zei: "Ik wil je iets laten horen."

Nu vertelt ze: "We zijn naar buiten gegaan, ik heb Stephan mijn iPhone en mijn oortjes gegeven en hij is beginnen wandelen. Ik liep even achter hem en plots zag ik dat hij in de muziek verdwaalde. Ik liet hem vertrekken. De stad in, met mijn iPhone, ergens in Brussel. Dieper in de nacht is hij teruggekeerd naar de Archiduc. Hij zei alleen: 'Ik kan niks meer zeggen, ik ben zo geraakt, ik bel je later.' Toen was hij weg."

"De foto is gemaakt op de Terril des Piges en ik vind het precies een venster. Dat beeld geeft me een horizon, licht en rust. Ik had van de Google-versie een print gemaakt die een hele tijd aan mijn muur in Brussel heeft gehangen. Stephan zei: 'Wie nooit op de terril is geweest, kent de stad niet' en ik wás er nooit op geweest. Dus op een dag ben ik er met Tout le Baz'Art, een programma op RTBF, op gewandeld. Ik had Stephan meegevraagd, maar hij kon niet. Tot we boven stonden en hij daar blijkbaar als verrassing wél stond. We hebben de zonsopgang gezien en ik heb nooit meer getwijfeld: deze foto moest op de cover. Hij zegt alles."

Beeld Alexandra Ionescu

Ze vergeet Charleroi niet en misschien wordt het ooit wel weer de stad waarnaar ze terugkeert. Of waar ze, zoals ze dat mooi zegt, 'een plek zal vinden die evenwicht zal brengen in haar nomadenleven'. En dat zou sneller kunnen gaan dan gedacht. Want hier zo, in deze keuken die via een terras uitzicht geeft op immense achterbouwen in deze nooit slapende stad, vertelt ze over een droom: een Huis van Talenten.

"Ik heb al vaak gehoord over mannen en vrouwen die het gevoel hebben dat ze hun dromen nooit konden najagen. Wel, ik droom ervan om in een huis te wonen dat die mensen de kans geeft die talenten toch nog te ontwikkelen. Misschien lukte dat niet omdat ze bankbediende werden, of omdat ze trouwden en kinderen kregen... Er zijn zo veel redenen. In dat huis zouden ze zich, bijvoorbeeld, zes maanden kunnen onderdompelen in de droom die ze hebben. Ik zie een groot huis voor me, een riviertje loopt achter de tuin en er is een grote moestuin. Het lijkt onmogelijk, het is een groot project waarbij je de steun van veel mensen moet hebben. Maar dat was No Deal ook. En Blackened Cities. Il faut rêver grand."

Het is avond geworden in de stad en we gaan doen wat Melanie De Biasio dan het liefst doet: wat wandelen. Door 5th Street en langs de buurtplatenwinkel. Allemaal vinyl, ze haalt er Fela Kuti, Myriam Makeba en Curtis Mayfield uit. En dan weer verder de nacht in. Een restaurant heet hier Lucien, een paar hoeken verder worden twee jongens herdacht die vorig jaar het leven lieten bij een gasexplosie in een slecht onderhouden pand. De stad vermorzelt soms mensen. Zoals de stad ook adem geeft en taxi's blijven passeren.

Ze is hier twee weken en bij Melanie kun je dan wel denken dat ze zich overgeeft aan waar ze is. "Dat klopt", glimlacht ze. " Niet dat het me niet interesseert wat er in België gebeurt en ik zie in mijn mailbox elke dag de nieuwsbrief van Le Soir passeren. Maar echt volgen? Neen. Wat niet betekent dat het me koud laat. Ik denk er ook over na. Als ik twee maanden in het buitenland zit, waarom zou ik mijn studio in Brussel dan niet aan een vluchteling laten? Maar heeft dat zin als je die nadien moet vragen om weer te vertrekken omdat je zelf naar huis komt? Dat denk ik niet. Ik heb wel veel kleren, mutsen en sjaals geschonken.

"Amnesty International contacteerde me of ik iets wilde doen. Oui, évidemment. Maar zomaar op een podium gaan staan en een concert geven, dat vind ik te gemakkelijk. Enfin, we gaan erover brainstormen."

Op dreef nu: "Ik hoef dit niet te zeggen, maar het is wel zo: ik hou van Vlamingen en van jullie taal. Arno is een vriend en kijk naar mijn hoes: Stephan Vanfleteren, Tom Hautekiet, mijn drummer en nog wat muzikanten... De Vlamingen met wie ik gewerkt heb, hebben veel precisie, engagement, loyauteit, nieuwsgierigheid. Ik vind het heel fijn werken. Het is bullshit om te zeggen dat Vlamingen en Walen niks met elkaar te maken hebben. Ik herinner me een ontmoeting met de koning, enkele Waalse en Vlaamse artiesten en de ministers van Cultuur. Daar hadden we het over hoe we nog betere banden konden creëren en een van de antwoorden was dat de rol van de media in die dialoog zeer groot was."

Beeld Alexandra Ionescu
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234