Donderdag 26/11/2020

Doodsoorzaak: internet

Online vermoord? Het is niet langer sciencefiction. In een rapport waarschuwt de Europese veiligheidsdienst Europol voor 'mogelijke dood' via het internet. Bij ons heeft de Federal Computer Crime Unit het over 'een mogelijk veiligheidsrisico'.

In oktober vorig jaar kwam Amerikaans voormalig vicepresident Dick Cheney in het televisieprogramma 60 Minutes met een opvallende mededeling. Hij meldde dat hij op aangeven van zijn dokter de draadloze functie van zijn pacemaker liet uitschakelen om te voorkomen dat hij gehackt zou worden.

Een scenario dat ook in de televisiereeks Homeland opduikt, maar allesbehalve fictie blijkt. De Nieuw-Zeelandse hacker Barnaby Jack toonde enkele jaren geleden hoe hij een pacemaker en een insulinepomp van op afstand kon hacken om zo iemand te doden.

Vorig jaar heeft de Food and Drug Administration (FDA) in de Verenigde Staten de gezondheidsindustrie opgeroepen om zich te focussen op de zwakke plekken van medische apparaten die met het internet verbonden zijn.

Niet zo vergezocht, vindt nu ook Europol. Naarmate in de toekomst meer en meer apparaten op het internet aangesloten worden - denk aan wearables of draagbare technologie, wagens, koelkasten, pacemakers, maar ook woningen, kantoorgebouwen en steden - , stellen we ons ook meer en meer bloot aan hackers met criminele bedoelingen.

In het rapport The Internet Organised Threat Assessment (iOCTA) beschrijft Europol welke gevaren en risico's dat met zich meebrengt. Het vermeldt daarbij nieuwe vorm van chantage en afpersen, zoals losgeld voor gehackte slimme wagens en woningen, maar ook fysieke letsels en "mogelijke dood".

Wil van Gemert, adjunct-directeur van Europol: "We worden erg afhankelijk van een heleboel apparaten, die soms essentiële levensfuncties regelen. Vandaag zijn er 10 miljard apparaten verbonden met het internet, tegen 2020 worden dat er 20 à 50 miljard. Dat verhoogt het risico gevoelig."

Bij de Federal Computer Crime Unit (FCCU) van de Federale Politie vallen ze niet uit de lucht, zegt woordvoerster Tine Hollevoet. "Eerder lanceerde Interpol hierover ook al een waarschuwing. We beschouwen het als een mogelijk veiligheidsrisico. Criminelen zijn altijd op zoek naar de zwakste schakel in een netwerk. Iedereen weet wel dat je je pc en smartphone goed moet beveiligen, maar de meesten hebben niet dezelfde reflex als het over andere apparaten gaat. Mensen moeten daar zelf op letten, maar het is ook aan fabrikanten om daar aandacht voor te hebben."

Energiecentrales

Het Amerikaanse beveiligingsbedrijf IID voorspelde vorig jaar al dat in 2014 de eerste moord via een 'hacked internet-connected' apparaat zou gebeuren, maar dat lijkt toch meer dan een tikkeltje voorbarig.

Joost Bijl van cyberbeveiligingsbedrijf Fox-IT: "Het lijkt me zelfs sensatiezucht. Je kunt niet gericht iemand uitkiezen en die via het net doden, zover is het nog lang niet. De trend is wel om steeds meer apparaten op het internet aan te sluiten, en sommige zijn daar qua veiligheid niet op voorzien. Er zijn mensen die via het net op zoek gaan naar open klimaatsystemen in woningen die via het internet toegankelijk zijn, om de verwarming heel laag of heel hoog te zetten. Als je dat doet in de kamer van iemand die ziek of bejaard is, kan dat verregaande gevolgen hebben.

"Je hebt ook websites als shodanhq.com, die gericht op zoek gaan naar allerlei controlesystemen van windturbines, koelkasten of energiecentrales die op het internet aangesloten zijn. Daarmee ben je nog geen hacker, maar het is wel een vertrekpunt. Ik denk dat Europol vooral wil waarschuwen voor wat er in de toekomst kan gebeuren, en dat is terecht."

Verbonden met internet en kwetsbaar

Pacemakers

Insulinepompen

Wearables

Wagens

Koelkasten

Klimaatsystemen

Woningen

Kantoorgebouwen

Steden

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234