Vrijdag 23/10/2020

Dood van een monster

GM trekt stekker uit Hummer, symbool van energieverspilling

Het einde wenkt voor de Hummer, de benzineverslindende monsterwagen die het symbool werd van Amerikaanse energieverspilling. Moederbedrijf General Motors begint met de ontmanteling, omdat niemand het automerk wil overnemen. De Hummer gold tot vijf jaar geleden nog als de onaantastbare king of the road. Maar de tijdgeest is gekanteld, waardoor er voor de machokarren geen plaats meer is.door Emmanuel Vanbrussel

“Wat een kar! Hebben jullie er ook voor burgers?” Het Amerikaanse defensiebedrijf AM General, maker van militaire voertuigen, krijgt in 1991 het ene telefoontje na het andere. De bellers zijn gewone Amerikanen die gefascineerd zijn door een stoere terreinwagen die elke dag op het tv-nieuws verschijnt: de Humvee, het voertuig dat hun leger inzet in de Golfoorlog in Irak en Koeweit. Niet alleen de enorme grootte, ook het opmerkelijke silhouet spreekt aan: hoekig aan de voorkant en afgeplat aan de achterkant.Net zoals Jeep bij het grote publiek doorbrak dankzij de Tweede Wereldoorlog, lanceert operatie Desert Storm de Humvee, wat overigens een afkorting is voor ‘High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle’. AM General ruikt een nieuwe bron van inkomsten. Het beslist om vanaf 1992 een burgerversie op de markt te brengen. Humvee wordt daartoe omgedoopt tot Hummer. De allereerste koper van zo’n Hummer is even stoer als de brute wagen zelf: Hollywoodster Arnold Schwarzenegger.De Hummer wordt in de jaren negentig een grote hit in de VS, mede dankzij de vele celebrities die ermee rijden. Schwarzenegger koopt er acht stuks van, collega-spierbundel Sylvester Stallone plaatst meteen ook een bestelling, en ‘bad boys’ uit de sportwereld als André Agassi, Dennis Rodman of Mike Tyson gaan er opzichtig mee pronken. De tankachtige wagen wordt zo een symbool van succes en mannelijkheid. Maar dat is de enige reden van het succes. De hoge zit van de reusachtige wagen geeft ook de Amerikaan het ‘king of the road’-gevoel waar hij zo dol op is. Cruisen met een halve tankwagen op de ellenlange Amerikaanse wegen, dat ziet hij wel zitten. Dat het moeilijk manoeuvreren is met zo’n mastodont, neemt hij er graag bij.Hummers aantrekkingskracht ontgaat ook autoreus General Motors niet. GM neemt in 1999 het merk Hummer over van AM General. Naast de oerversie H1 voegt GM vrij snel de iets kleinere H2 toe aan het gamma. Al is klein relatief in dit geval. De H1 is een zwaargewicht van 3.400 kilo, de H2 doet nauwelijks onder met 3.000 kilo.Ook de H2 slaat meteen aan. Sommige autokenners leggen een verband tussen de Hummerrage en het onveiligheidsgevoel bij Amerikanen dat fel toeneemt na de aanslagen van 11 september 2001. Samen met andere SUV’s wordt de Hummer hét voertuig van het Bushtijdperk.De rage waait over naar Europa. Steven ‘Spillie’ Spillebeen, de eerste winnaar van realityshow Big Brother, rijdt met zijn knalgele Hummer H2 de beruchte Gumballwedstrijd. Ook voetballer Gilles De Bilde schaft er eentje aan. Nog andere beroemde Hummerrijders van een vijftal jaar geleden: David Beckham, Ronaldinho, Justin Timberlake, Usher en Paris Hilton.

Maar in diezelfde periode keert haast ongemerkt het sentiment. De omslag is nog niet merkbaar bij Joe Sixpack in het diepe binnenland van de VS, wel bij het hippe volkje in de trendsettende steden New York en Los Angeles. Zij lopen opvallend storm voor een auto die twee keer kleiner is dan de Hummer en vooral veel zuiniger is: de Toyota Prius. De verkoop van de Hummer klimt niet meer, terwijl de Prius tot auto van het jaar wordt bekroond.Omdat de benzineprijzen in de lift zitten, vinden almaar meer Amerikanen dat een brandstofverslindende wagen als Hummer te veel kost. Aan de oer-Hummer, de H1, hangt een prijskaartje van 100.000 euro, snufjes niet inbegrepen. De Hummer wordt niet meer gezien als symbool van Amerikaanse militaire superioriteit, maar als een veel te grote, gulzige machowagen waarmee rijken willen pronken. Op het internet duiken er zelfs heuse Hummerhaatsites op. GM grijpt in en beslist in 2005 om de productie van de oer-Hummer H1 stop te zetten. De kleinere broertjes H2 en de pas gelanceerde H3 (2.100 kilo) blijven wel bestaan. Maar ook die ‘midsize’ Hummers zijn een doorn in het oog van milieuactivisten, vanwege het hoge brandstofverbruik en de bijbehorende vervuiling. Dat mag ook Chris Van den Durpel ondervinden bij de lancering van H3. De Vlaamse komiek maakt er vier reclamespotjes voor op de Amerikaanse tv en via YouTube. Van den Durpel kruipt in de huid van het typetje Daniel Chesterfield, de zelfverklaarde goochelaar die wat weg heeft van David Copperfield. Daniel Chesterfield probeert de kijker ervan te overtuigen dat de H3 in een garage past, brandstofzuinig en betaalbaar is. Van den Durpel krijgt de wind van voren. “Van den Durpel promoot een auto met een gemiddeld verbruik tot 14,7 liter per 100 km en een CO2-uitstoot van 300 tot zelfs 350 gram per kilometer. Ter vergelijking: het Europese streefdoel om de Kyotonormen te halen is 120 gram per kilometer tegen 2010”, klaagt de Belgische actiegroep 4x4 info aan.Ook almaar meer beroemdheden haken af. Een groen imago is in en dus is de Hummer volledig out. Fergie, de zangeres van de Black Eyed Peas, verkoopt haar Hummer op eBay en schenkt de opbrengst aan een milieuorganisatie. Politici met een Hummer worden kop van Jut. Fan van het eerste uur Arnold Schwarzenegger, inmiddels gouverneur van Californië, kiest voor een middenweg. Hij neemt enigszins afstand van het merk, zonder Hummer volledig te laten vallen. Hij verkoopt er enkele en laat er twee ombouwen tot milieuvriendelijke varianten, eentje op waterstof en eentje op biodiesel.

GM, dat zelf in zware geldnood zit, begint spijt te krijgen van zijn investering in Hummer. De populariteit van het merk stort in en de financieeleconomische crisis versnelt die neergang nog. GM raakt ten einde raad en zet Hummer in 2008 te koop. De Amerikaanse omzet is maar een fractie meer van de hoogdagen. De verkoop van Hummer verschrompelt in 2009 tot 9.000 stuks, tegenover 71.500 stuks op zijn piek in 2006. Ook in België en Nederland verkoopt de wagen niet meer. Verdeler Kroymans, die later zelf in de financiële problemen komt, stopt met met de import ervan. De Europese klant vindt de stoere Hummers simpelweg te groot. De H3 is voor Amerikanen misschien een kleine jongen, maar in Europa nog altijd gigantisch. De tweedehandsmarkt lust de wagens evenmin. Een verhuurbedrijf berekent dat David Beckhams Hummer in 2008 ruim 59.000 euro aan doorverkoopwaarde verloor. Het paradepaardje van GM wordt zo gedegradeerd tot lelijke eendje. Want zolang Hummer tot de GM-familie behoort, kan de groep zich niet als een groene autoproducent profileren. Maar GM raakt Hummer aan de straatstenen niet kwijt. Het probeert Hummer te slijten bij de nieuwe rijken in India, Rusland en het Midden-Oosten. Een voor een haken de mogelijke kopers af. De financiële situatie van Hummer zou er te belabberd uitzien, zo blijkt na boekenonderzoek.Alleen de Chinese autobouwers blijven over. Het onbekende Chinese industriebedrijf Sichuan Tengzhong bereikt in juni van vorig jaar een voorakkoord met GM. De hoop leeft op dat de Chinezen het merk snel overnemen en Hummer een nieuw, milieuvriendelijker imago kunnen geven. Alles lijkt in kannen in kruiken, tot de Chinese overheid gaat dwarsliggen. Peking, dat inzet op meer energie-efficiëntie en een groenere industrie, ziet de deal niet zitten. Niet alleen omdat Hummer een symbool van energieverkwisting is, ook omdat Tengzhong als machinebouwer zonder internationale ervaring niet in staat geacht wordt Hummer nieuw leven in te blazen.De onderhandelingen met GM slepen nog eens acht maanden aan, maar eindigen met een sisser. Ook Tengzhong haakt af, zo is zopas bekend geraakt. Tenzij er op de valreep een miraculeuze overnemer opduikt, is het einde van Hummer onafwendbaar. GM zegt Hummer te zullen stopzetten, al laat het de deur op een kier voor een ultieme bieder in de komende maanden. Drieduizend jobs staan op de tocht, vooral in de Hummerfabriek in Louisiana. “We zijn erg ontgoocheld dat de deal met Tengzhong niet doorgaat”, zegt GM-hoofdonderhandelaar John Smith. “We zullen nu nauw samenwerken met de werknemers, dealers en toeleveranciers van Hummer om het bedrijf op een ordelijke en verantwoorde manier te ontmantelen.” Hummer telt 400 dealerships, waaronder 153 in de VS. De mislukte overname wordt op gejuich onthaald bij milieuactivisten. “Het einde van Hummer verbetert in een klap de gezondheid van GM, China en de planeet”, vat de Amerikaanse activist Daniel Becker samen.

Niet alleen over de Hummer, ook over zijn militaire voorloper Humvee dreigt het doek te vallen. De recentste bestelling van 2.620 voertuigen is wellicht de allerlaatste, zo liet het Amerikaanse leger onlangs uitschijnen. Na de Jeep en de Humvee speurt het naar modernere voertuigen. De fabriek van AM General in Mishawaka, Indiana wordt daardoor ook met sluiting bedreigd. Sinds 1985 rolden er 240.000 Humvees van de band. De fabriek maakt ook nog altijd de Hummer H2, als onderaannemer voor General Motors.Een schrale troost voor de Hummerfans: er is één stad waar zowel de Hummer als zijn militaire voorloper nog populair zijn. Er rijden minstens 20.000 omgebouwde Humvees rond en ook nieuwe Hummers zijn er erg in trek. “De kopers zien de wagens als een symbool van macht”, klinkt het enthousiast bij de dealer. De terreinwagens blijken ook zeer geschikt voor ritten in de woestijnen in de buurt. Om welke stad gaat het? Goed geraden. Bagdad, Irak.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234