Maandag 18/01/2021

Dood van een koopman

Superbobo Adrien Vanden Eede heeft nooit een geheim gemaakt van zijn alcoholisme. Zijn verslaving kostte hem in 1998 zijn olympische lauweren maar de spontane outing leek even zijn redding. Vanden Eede sloot nog enkele opmerkelijke sponsordeals en hervond een paar jaar lang het evenwicht. Intimi wisten dat de voormalige sterke man van het Belgisch Olympisch en Interfederaal Comité onlangs was hervallen in zijn slechte gewoonte. Hij overleed vorig weekend.

Brussel

Eigen berichtgeving

Hans Vandeweghe

Adrien Vanden Eede werd ooit omschreven als de Icarus van de internationale sport. In zijn drang te dicht bij de zon (in Lausanne) te komen en onsterfelijk te worden, smolten zijn vleugels van was. De Franstalige Brusselaar Vanden Eede was een licentiaat lichamelijke opvoeding die lesgaf aan de ULB en de VUB. Hij maakte furore in het volleybal als bondscoach van de nationale vrouwen - maar dan vooral omdat hij met de aanvoerster van het team trouwde. Als assistent-coach van de mannenploeg maakte hij de Olympische Spelen van Mexico mee. Zijn reputatie bij de spelers was niet onomstreden. "Een echte Brusselaar", vonden de toppers. "Veel geblaat, weinig wol."

Maar Vanden Eede had naast een grenzeloze ambitie andere, organisatorische talenten, en die werden opgepikt door de toenmalige voorzitter van het Belgisch Olympisch en Interfederaal Comité Raoul Mollet (die vorig jaar overleed). In 1972 werd Vanden Eede technisch directeur van het BOIC en twee jaar later al secretaris-generaal. Hij werd ook nog eens personal trainer op het koninklijk paleis voor de prinsjes Filip en Laurent.

Bobo spelen ging hem toch beter af. Hij moderniseerde met de steun van Mollet het BOIC en was samen met Jacques Rogge (toen ondervoorzitter) een van de architecten van de politiek omstreden deelname aan de door het Westen geboycotte Spelen van Moskou 1980. Een jaar later sprak Vanden Eede memorabele woorden (die hem waren ingefluisterd door zijn voorzitter) op het Olympisch Congres in Baden-Baden. De olympische beweging moest onafhankelijk worden van de (Amerikaanse) tv-rechten, aldus Vanden Eede. "Een eigen sponsorpolitiek dringt zich op." Traditionele IOC-leden zagen in Vanden Eede de koopman die de tempel was binnengedrongen, maar de Marollien van bescheiden afkomst haalde zijn slag thuis. Hij werd uitgenodigd door de nieuw verkozen voorzitter Juan Antonio Samaranch om het nieuwe sponsoringbeleid van het Internationaal Olympisch Comité mee op de rails te zetten. Dat leverde hem na de Spelen van Los Angeles in 1984 een lucratief contract op als marketingadviseur van de IOC-voorzitter. Elke week was hij twee dagen in dienst van het IOC. Dat dit in Brussel tot soms onmogelijke toestanden leidde als de baas weer eens op pad was, leek hem niet te deren. Verdeel en heers was zijn beleidsmotto. Ondertussen zat hij dicht bij de zon, in business class, en verbleef hij jammer genoeg ook in vijfsterrenhotelkamers met flink gevulde minibars. Bijna tien jaar lang was Vanden Eede er getuige van hoe over de olympische miljarden werd onderhandeld en was hij erbij toen de handtekeningen werden gezet.

Vanden Eede was achter de schermen zeer invloedrijk, verdiende handenvol geld in Lausanne, maar hij wilde in dat olympisch epicentrum op de voorgrond treden en dat kon maar op één manier: IOC-lid worden. Al heel snel werden die ambities de kop ingedrukt, toen Samaranch erachter kwam dat Vanden Eede weliswaar goed tweetalig maar niettemin van Franstalige afkomst was. Het IOC zou aan een meerderheid van Vlamingen nooit een tweede Franstalig IOC-lid opdringen (naast Alexander de Merode, intussen ook overleden).

Gelijklopend met de gefnuikte ambitie rees de ster van een andere BOIC-man, Jacques Rogge. Die werd voorzitter in 1988 en even later al meteen voorzitter van de Europese Olympische Comités. Rogge bekeek de rekeningen van het BOIC en zag dat de politiek van Vanden Eede - het organiseren van evenementen om geld te verdienen - eigenlijk alleen maar geld kostte. De hele handel van Vanden Eede - Belgian Indoor Tennis en Jumping en andere kroonjuwelen - werden één voor één afgeschaft.

Dat was de definitieve breuk tussen Vanden Eede en Rogge. Tot grote ergernis van Vanden Eede meldde Samaranch dat hij in Rogge het geschikte tweede Belgische IOC-lid zag en vroeg nota bene advies aan Vanden Eede. Die prees hem een andere kandidaat aan, in de persoon van zijn (nietsvermoedende) vriend, BOIC-schatbewaarder en Dexia-man François Narmon. Samaranch koos voor Rogge, in 1991, waarop Vanden Eede een deal voorstelde: Rogge voluit internationaal, maar weg nationaal. Daar had de al even ambitieuze Rogge wel oren naar. De deal werd aangekondigd voor de Spelen van Barcelona; eind 1992 kwam het op het BOIC tot een machtswissel die deed denken aan de betere tijden van Sovjet-Unie: met een schijnverkiezing van één kandidaat, handgeklap en een staande ovatie.

Drie jaar later - na een bewogen periode waarin onder meer zijn vrouw overleed, ook na alcoholmisbruik - verdween Vanden Eede eind 1995 voor een eerste keer van het toneel wegens drankzucht. Zijn vrienden François Narmon en Renno Roelandt bekommerden zich om zijn lot, maar het kwaad zat diep. "Ik kan het proberen, maar het is een strijd die ik waarschijnlijk niet kan winnen", zei hij in een onbewaakt moment bij zijn terugkeer in de zomer van 1996. Hij was in Atlanta bij de Spelen, waar België een recordoogst van zes medailles mee naar huis nam, maar kreeg het daar aan de stok met delegatieleider Jan Peeters (vandaag voetbalvoorzitter). Niet over de inhoud van beider minibars, zoals de grap toen ging, maar wel over wie nu wel de vader was van het succes. Vanden Eede eiste die eer op.

In 1998 was het olympisch rijk van Adrien Vanden Eede definitief voorbij. Drankzucht was de aanleiding, maar een andere reden was onduidelijk financieel beheer. Adrien Vanden Eede kreeg een flinke gouden handdruk en er werd afgesproken om elkaar niet wederzijds te bekladden, iets waar hij zich niet altijd aan hield.

Vanden Eede herpakte zich behoorlijk, tot niet geringe verbazing van velen. Hij richtte een eigen bedrijf op, AVE & Partners. Zijn grootste verwezenlijking was het Siemens- en Belgacom-contract voor de aankomende tennissterren Justine Henin en Kim Clijsters. Die eerste had hij persoonlijk ontdekt op een van de Jeugd Olympische Dagen. Hij ging op zijn elan door en praatte zijn oude vriend John Goossens (ook al overleden) een monstercontract aan, waarbij Belgacom verschillende sportbonden zou sponsoren. Het was een mooie overwinning op het BOIC. "Ik kan geld vinden en zij niet", liet hij toen eens vallen. Toen zijn vriend/tegenstander Jacques Rogge in 2001 tot sportpaus werd verkozen, stond hij een maand later al op de stoep in Lausanne, waar hij ooit zijn gloriedagen had beleefd. Het werd een koel weerzien met de zon.

Volgens insiders heeft de plotse dood van zijn vriend John Goossens hem opnieuw uit koers geslagen. Het laatste halfjaar was er één van alle remmen los. Afgelopen zaterdag is zijn eigen voorspelling van 1996 uitgekomen: de strijd was niet te winnen. Adrien Vanden Eede laat een zoon en dochter na.

Tien jaar lang was Adrien Vanden Eede er getuige van hoe over de olympische miljarden werd onderhandeld en was hij erbij toen de handtekeningen werden gezet

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234