Maandag 27/01/2020

Catalonië

Donkere schaduw over zege Puigdemont

►Vreugde donderdag onder de Catalanen in Barcelona, toen een meerderheid zich in de regionale verkiezingen uitsprak voor afsplitsing. Beeld REUTERS

De afscheidingsgezinde partijen blijven het grootste blok in het Catalaanse parlement. Maar de kans is groter dat de afgezette premier Puigdemont in de cel belandt dan dat hij terugkeert in het regeringspaleis.

Er werd nauwelijks feestgevierd, donderdagnacht, in Barcelona. De voorstanders van een onafhankelijk Catalonië hielden zich stil in hun huizen. Alleen de pro-Spaanse partij Ciudadanos (Burgers) deed een poging tot vrolijkheid op het Plaza de Espanya, met confetti en de kreet 'Ik ben Spaans, Spaans, Spaans'.

Ongecompliceerde blijdschap over de Catalaanse verkiezingsuitslag is er bij niemand. Ciudadanos werd de grootste partij, maar zonder mogelijkheden om een coalitie te vormen. De onafhankelijkheidspartijen behielden hun meerderheid, maar verloren een paar zetels. Ze kregen slechts 48 procent van de kiezers achter zich; hun overwinning danken ze aan het districtenstelsel. Bovendien is het waarschijnlijker dat de afgezette premier Puigdemont in de cel belandt dan dat hij terugkeert in het Catalaanse regeringspaleis.

De naar Brussel uitgeweken Puigdemont noemde zich donderdagnacht zelfverzekerd 'de premier van Catalonië'. "De Catalaanse republiek heeft gewonnen van de monarchie van 155" concludeerde hij, verwijzend naar het grondwetsartikel waarmee de Spaanse regering de macht overnam in Catalonië. "Het recept dat Rajoy heeft voorgelegd aan Europa heeft niet gewerkt."

'Open dialoog'

Gisteren verscheen Puigdemont opnieuw voor de pers. Hij nodigde Spaanse premier Rajoy uit voor een ontmoeting "zonder voorwaarden vooraf", "in Brussel of waar dan ook in de EU, met uitzondering van de Spaanse staat". Rajoy sloeg de uitnodiging af. "Als ik met iemand aan tafel moet, dan is het met degene die de verkiezingen heeft gewonnen, en dat is Inés Arrimadas", de partijleider van Ciudadanos.

Tijdens zijn persconferentie zei Rajoy dat de regering van Spanje de wil heeft een "constructieve, open en realistische dialoog te voeren, binnen de wet, met de regering die zich vormt in Catalonië". Dat klinkt sympathiek, maar het betekent dat voor Rajoy een referendum over onafhankelijkheid onbespreekbaar blijft, want de Spaanse grondwet verbiedt dat. Rajoy zal bovendien opnieuw ingrijpen als een volgende Catalaanse regering toch weer stappen zet op weg naar een onafhankelijke republiek. Ook de steun van de EU, vurig gewenst door Puigdemont, bleef uit.

De independentistas kregen op de dag na hun overwinning nóg een tegenslag te verwerken. Het Spaanse Hooggerechtshof maakte bekend drie Catalaanse politici, die tot nu toe buiten schot zijn gebleven, te vervolgen voor hun separatisme. Onder hen ook een mogelijke premierskandidaat, en de voormalige regiopremier Artur Mas.

Om opnieuw te worden beëdigd als premier van Catalonië, moet Puigdemont een toespraak houden in het Catalaanse parlement. Het is onzeker of hem dat gaat lukken. Het internationale opsporingsbevel tegen Puigdemont is ingetrokken, maar zodra hij voet op Catalaanse bodem zet, zal hij alsnog worden gearresteerd.

Het zou niet de eerste keer in Spanje zijn dat een kandidaat voor het regiopremierschap uit de gevangenis naar het parlement wordt vervoerd,. In 1987 gebeurde het Juan Karlos Ioldi in Baskenland. Hij zat in voorlopige hechtenis op verdenking van aanslagen op het spoorwegennet, als lid van de ETA. De vraag die nu boven Catalonië hangt is deze: wacht Puigdemont hetzelfde lot?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234