Zondag 31/05/2020

Domweg gelukkig in de Dorpsstraat

Verkeersdoden, mobiliteitsinfarct, woningnood. Het polderparadijs Sint-Laureins mag dan wel de armste gemeente van Oost-Vlaanderen zijn, de gesels die de rest van het verkavelde Vlaanderen treffen, zijn er onbekend. Portret van een gemeente die arm maar proper is en waar spreken over het Ruimtelijk Structuurplan gelijkstaat met vloeken in de kerk.

Sint-Laureins

Van onze verslaggever

Bart Eeckhout

En het dorp zal duren. Anton Van Wilderode schreef de klassieke versregel voor het vlakke polderland in de kruin van Oost-Vlaanderen waar hij zijn hele leven doorbracht. De dichter is een ziener, maar hij kon niet voorzien dat het dorp niet zal duren. Dat willen de tegenstanders van het nieuwe decreet voor de ruimtelijke ordening althans doen geloven. Zonevreemde woningen waarvoor de gemeenten geen oplossing hebben gevonden tegen 2004 dreigen hun waarde te verliezen, zo voorziet het decreet. In landelijke gemeenten hangt 'uitdoving' ruim de helft van de woningen boven het hoofd.

Zo ook in Sint-Laureins. "Ze gaan onze gemeente versmachten." Burgemeester Jozef Van Braekel (CVP) kan het nog altijd niet geloven. Hij heeft het gewestplan van Sint-Laureins voor zich uitgespreid. Vijf rode vlekken in een gele zee van landbouwgrond. Sint-Laureins, Sint-Margriete, Sint-Jan-in-Eremo, Watervliet, Waterland-Oudeman, samen zesduizend zielen. De plaatsnamen alleen klinken als een half gedicht, maar Van Braekel luidt de noodklok. "Binnen 75 jaar bestaan deze dorpjes niet meer als het decreet niet wordt aangepast. Als de zonevreemde woningen niet meer gerenoveerd mogen worden, zal Sint-Laureins uitsterven."

Misschien heeft Sint-Laureins het ruimtelijk structuurplan wel niet nodig om zachtjes dood te gaan. Twintig procent van de bevolking is ouder dan vijfenzestig, evenveel zijn jonger dan twintig. Wie gaat studeren in Gent, komt meestal niet meer terug. En dat zal niet verbeteren als de expresweg Antwerpen-Knokke straks een echte autoweg wordt, die de dorpen volledig isoleert in de polders. De jeugd die blijft hangen, moet elk jaar aftellen naar de kermis. Vorig weekend was het nog prijs in Sint-Margeriete. "Duizenden mensen over de vloer gehad", pronkt Hugo, waard van ''t Oud Gemeentehuis'. Hij heeft nog een foldertje met het programma liggen. Seriekaarten voor paling, krulbolling op zaterdag en gaaibertbolling op zondag.

Hugo weet waarom zijn gemeente de armste van de provincie is: "Te weinig volk voor te veel grond." Zo simpel is dat: het gemiddelde belastbare en kadastrale inkomen liggen bijzonder laag in Sint-Laureins, wat ook de gemeente zelf 'arm' maakt. De 88 inwoners per vierkante kilometer moeten namelijk allemaal voorzien worden van verlichte wegen en rioleringen. Maar in Sint-Laureins wordt niet geklaagd. "De mensen zijn hier rijk, maar op hun manier", zegt de burgervader. "De meesten komen uit de landbouw en hebben geleerd flink te sparen."

Sint-Laureins is een CVP-gemeente. In '94 haalden de christen-democraten er nog 55 procent, met de VLD als enige ernstige concurrent (33 procent). Van Braekel heeft er 24 jaar gemeenteraad op zitten, waarvan 12 in de burgemeestersstoel, en kijkt met redelijk gerust gemoed uit naar een nieuwe (en laatste) legislatuur. "Het voordeel van burgemeester zijn in een arme gemeente is dat de mensen weten dat je ze niets kunt beloven."

Terug naar Sint-Laureins Dorp, taverne Roeland. "Een croque monsieur zonder hesp, hebt ge dat vanzeleven al geweten." De hele toog deelt de verwondering over de vegetarische bestelling. "Ooit hebben ze hier een croque zonder kaas besteld, maar dat heb ik geweigerd. Dan kunt ge net zo goed een boterham met hesp eten." 'De Vernieuwing werkt' schreeuwt de VLD buiten van de affiches. In Sint-Laureins alleen wat trager.

'De mensen zijn hier rijk, maar op hun manier.' (Foto Vincent Meessen)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234