Maandag 30/03/2020

'Dolksteek in rug van zwarte gemeenschap'

Het was het schokkendste geval van politiebrutaliteit in decennia. Maar iedereen dacht dat de controverse omtrent de sodomisering van Abner Louima in een politiecommissariaat in Brooklyn in 1997 nu voorgoed afgehandeld was. Tot donderdag een federaal hof van beroep geheel onverwacht drie van de vier veroordeelde blanke politiemannen vrijsprak. De zwarte gemeenschap in New York reageert met verontwaardiging.

New York

Van onze correspondent

Gert Van Langendonck

De feiten. Op 9 augustus 1997 werd Abner Louima, een Haïtiaanse immigrant, door de New Yorkse politie opgepakt naar aanleiding van een straatruzie tussen twee vrouwen in Brooklyn. De meningen lopen uiteen over wie het daaropvolgende handgemeen uitlokte: de politie zegt dat Louima een agent in de rug duwde, een ooggetuige zegt dat het agent Justin Volpe was. Waar geen twijfel over bestaat, is dat Louima vervolgens naar een verlaten plek werd afgevoerd waar hij geslagen werd. Dan werd hij naar het 37ste commissariaat in Brooklyn gebracht waar hij in het toilet werd gesodomiseerd met een toiletontstopper. Hij bracht twee maanden in het ziekenhuis door met een gescheurde blaas en darmen.

Toen het nieuws over de mishandeling van Louima bekend raakte, stond zwart New York op zijn kop. Op 16 augustus demonstreerden zo'n tienduizend zwarten in Brooklyn, gewapend met toiletontstoppers, tegen wat zij ervoeren als het zoveelste geval van racisme en machtsmisbruik door de NYPD, die onder burgemeester Rudolph Giuliani carte blanche had gekregen om de stad op te kuisen. De verontwaardiging steeg ten top toen uitlekte dat de agenten, onder het mishandelen van Louima, gezegd hadden: "Dit is de tijd van Giuliani, de dagen van Dinkins zijn voorbij." (David Dinkins was de zwarte voorganger van Giuliani.) De zaak-Louima werd op die manier een testcase voor Giuliani's nultolerantiebeleid en tegen de zogeheten 'blue wall of silence' (blauwe muur van stilzwijgen): de solidariteit onder politiemannen om mekaar te beschermen tegen beschuldigingen van politiebrutaliteit.

De openbare aanklager identificeerde de vier blanke politieagenten die Louima hadden mishandeld als Justin Volpe, Charles Schwarz, Thomas Wiese en Thomas Bruder.

In 1999 werd Volpe, de enige die door Louima werd geïdentificeerd, veroordeeld tot dertig jaar opsluiting wegens het schenden van Louima's burgerrechten. Schwarz, Wiese en Bruder werden veroordeeld wegens het hinderen van een gerechtelijk onderzoek (door te zwijgen over het incident). Het zijn deze drie veroordelingen die donderdag door het tweede federale hof van beroep ongedaan werden gemaakt, die van Volpe blijft ongewijzigd. Wiese en Bruder zijn daarmee geheel vrijgepleit, voor Schwarz beval de rechtbank een nieuw proces over de aanklacht van de schending van Louima's burgerrechten. Schwarz zit momenteel vijftien jaar uit wegens deelname aan de sodomisering van Louima, maar Volpe heeft altijd gezegd dat Schwarz niet aanwezig was in het toilet. Wiese en Bruder kregen elk vijf jaar maar waren vrij op borg in afwachting van hun beroep.

Louima begon na de veroordelingen een burgerlijke rechtszaak tegen de stad New York, die in juli vorig jaar uitdraaide op een schadeloosstelling van 8,7 miljoen dollar, de grootste schadeclaim ooit wegens politiebrutaliteit. En daarmee leek de zaak afgehandeld.

Tot het hof van beroep donderdag, geheel tegen de verwachtingen in, oordeelde dat er in het oorspronkelijke proces onvoldoende bewijzen waren aangebracht om de schuld van Schwarz, Wiese en Bruder aan te tonen. De families van de agenten reageerden uiteraard opgelucht over wat zij ervaren als het rechtzetten van een gerechtelijke fout, maar in de zwarte gemeenschap werd het vonnis op ongeloof en woede onthaald.

Dominee Al Sharpton, de beruchte en flamboyante zwarte leider uit Harlem, sprak van "een choquerend voorbeeld van hoe het rechtssysteem er nog altijd niet in slaagt om de burger te beschermen tegen politiebrutaliteit".

Sharpton, de man die model stond voor de boze dominee in Tom Wolfes verfilmde roman Bonfire of the Vanities, voorspelde voor de komende dagen straatprotest van de zwarte gemeenschap in New York. De voorzitter van de belangengroep One Hundred Black Men in Law Enforcement zei op een persconferentie dat het vonnis "een dolksteek was in de rug van de zwarte gemeenschap in New York". Hij haalde een dolk boven om zijn woorden kracht bij te zetten. Louima zelf, die sindsdien naar Florida is verhuisd, wou geen commentaar geven op het vonnis.

'Rechtssysteem slaagt er niet in om de burger te beschermen tegen politiebrutaliteit'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234